İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/294 K.2026/307

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/294 Esas

KARAR NO : 2026/307

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 23/03/2026

KARAR TARİHİ : 24/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili --------, --------Ş. --------- Şubesi nezdindeki hesabına bağlı olarak -------- seri numaralı toplam 10 adet çek yaprağı edindiği, banka şubesinin kapanması üzerine müvekkilinin hesaplarının ---------Ş. --------- Şubesi'ne devredildiğini, söz konusu çek yapraklarının, tamamen boş ve imzasız bir halde müvekkilin uhdesinde iken iradesi dışında kaybolarak zayi olduğunu, çeklerin kaybolduğunu fark etmesi üzerine derhal muhatap bankanın Genel Müdürlüğü ile------- Şubesi'ne 23.12.2025 tarihli --------- yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek durumdan muhatap bankanın haberdar edildiğini,

ödeme yapılmamasının talep edildiğini, zayi olayını derhal bankaya bildiren keşidecilerin kusursuz olduğu ve hukuki korumadan yararlanması gerektiği, zayi olan çekler henüz doldurulmadığını ve müvekkili tarafından da imzalanmadığını, çeklerin boş olması sebebiyle, bu yapraklar üzerine atılacak herhangi bir imzanın müvekkile ait olmayacağını, müvekkilinin banka nezdindeki risklerinin sıfırlanması ve çek hesabının güvenle kapatılabilmesi için iptal kararının şart olduğu,

bu nedenlerle öncelikle gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında müvekkilin telafisi imkansız zararlara uğramasını engellemek maksadıyla teminatsız olarak (veya mahkemenizin takdir edeceği uygun bir teminat mukabilinde) HMK m. 389 ve TTK m. 757 gereğince dava konusu çekler hakkında ihtiyati tedbir (ödemeden men) kararı verilmesine, verilecek ödemeden men kararının muhatap ---------Ş. ---------- Şubesi'ne ivedilikle müzekkere yazılarak bildirilmesine, TTK m. 760 ve devamı maddeleri uyarınca gerekli yasal ilanların yapılmasına,

ilan süreleri sonunda davanın kabulü ile --------Ş. ---------- Şubesine ait ---------- seri numaralı tamamen boş ve imzasız haldeki 10 adet çek yaprağının zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1. maddesinin atfı ile 757 vd maddeleri gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Mahkemece davacının çekin keşidecisi olduğu ve keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı ve iptali istenen çek yapraklarının boş olması sebebiyle çek vasfını- kıymetli evrak vasfını taşımadığı, işbu hali ile dava açılmasında hukuki yararının da bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir.

Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır.

Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çekin hamili değil çekin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekin kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çek için iptal talebinde hukuki yararı bulunmamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde--------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/03/2026