İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/165 K.2020/22

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/165

KARAR NO : 2020/22

DAVA

Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/12/2017

KARAR TARİHİ : 18/02/2020

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

TALEP

Davacı vekili İstanbul Anadolu -------- Asliye Hukuk Mahkemesi^ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; ---- yetkilisi ------ bulunan gayrimenkulün malikleri ile yapılmış kentsel dönüşüm kapsamındaki sözleşmeye dayanılarak, bu maliklerin vekilleri sıfatı ile Beyoğlu ------.

Noterliğinde -----yevmiye numarası ile davacı mimar ... ------ düzenleme şeklinde vekaletname tanzim ettirerek verdiğini, ancak bu vekalet kapsamında sadece müvekkil ..----------- dairelik bir -------- ruhsat alınması için gerekli çalışmaların yapıldığını, uzun süren etüt çalışmalarının arsa sahiplerince kabul edilmesi ile -----alınması için de gerekli evrakların kısa sürede çıkarıldığını, ----- yapılan incelemede 20 katı aşan bir proje olduğu için dosyanın -------- gönderildiğini, burada dosya incelenirken şirket sahibinin de gelmesinin istendiğini, ancak şirketin bu çağrıyı askıya aldığını, maksatlarının sonradan ortaya çıktığını,

bir süre sonra da ...yetkilisi ------ düzenlenen------- yevmiye numaralı düzenleme şeklinde azilnameyi ----- açıklaması ile müvekkiline göndererek proje müellifliğinden azlettiğini, daha sonra müvekkilinin ----- başka bir iş ile ilgili bulunurken ruhsat bürosunda kendi projesinin incelendiğini ----- o bölümdeki yetkililer tarafından da bunun müvekkilinin emeği olan proje olduğunun belirtildiğini, ------- tarihinde --- yaptırdığı arsaya ait mimari projenin başka bir mimar------------- verildiğini, odadan vize ve ruhsat alınmaya çalışıldığını, bu durumun incelenmesini istediğini,

inceleme sonucu müvekkilinin şikayetinde haklı görüldüğünü ve----- işlemini durdurttuklarını, --------vize için başvururken arsanın eski ada numarasını kullanmak sureti ile farklı görünüm yaratmaya çalışmış olduğunun da tespit edildiğini, açıkça proje hırsızlığını yapan-----gün süre ile ----- ---- davalı ....---- gelişmelerden çekinmiş olacak ki, bu kez ... adındaki mimarla anlaştığını, işlerini ona gördürdüğünü, ancak bu mimar tarafından yapılmış gibi görünen projenin, müvekkilinin projesi ile bir çok hususlarda hemen hemen aynısı olduğunu, eski projede ----- kata indiğini, tüm kat projelerinin aynı kaldığını ve ----- onayladığını,

resmen verilmiş göreve istinaden müvekkilin emek bilgi ve tecrübesinin ürünü olan mimari projenin haksız ve hukuka aykırı olarak başkaları tarafından kullanılması ve kullandırılması, proje müellifliğinden sebep gösterilmeden azli, söz konusu arsanın---- öncelikli işlerin yapılması ve bu nedenler ile de harcanan mesailerin hiçe sayılmasının bir hakkın --- belirlenmekte olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle, maddi ve manevi tazminat ve fazlaya ilişkin talep haklarını saklı tutarak;

öncelikle davalının inşa etmekte olduğu --------------------- bulunan gayrimenkulde tesis edilen kat irtifakına göre adına kayıtlı bağımsız bölümler üzerine başkalarına devir ve temlik edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, müvekkilin hak ettiği ------ ihtarname tebliğ tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faiz ile tahsiline mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İstanbul Anadolu------. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, davanın, davacıya----- bir çok hususta benzerinin davalı şirket tarafından kullanıldığı iddiasıyla açıldığı ve uyuşmazlığın FSEK'ten kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davanın, görevsiz mahkemede açılmış olduğunu, görev yönünden itiraz ettiklerini, işbu davanın---- Mahkemesinin görev alanına girmekte olup, bu mahkemede görülmesi gerektiğini, davanın görevsizlik nedeniyle reddi gerektiğini, huzurdaki davada, dava her ne kadar müvekkil şirkete karşı açılmış olsa da, dava şartlarından olan husumet yoksunluğundan davanın reddi gerekmektiğini, zira dava konusu----- tarafından kopyalanması ve kullanılması nedeniyle, talepte bulunulduğunu, davanın müvekkili şirket aleyhine değil,

söz konusu projeyi kopyaladığı iddia edilen mimara karşı ileri sürülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, davacıyı ruhsatı almayı sürüncemede bıraktığı, üstüne düşen edimleri yerinde ve zamanında ifa etmediği için azletmiş olduğunu, akabinde başka bir mimarla anlaştığını, davacı---- alamadığı için asıl zarara uğrayanın müvekkili şirket olduğunu, mimari projenin teknik bir konu olup, müvekkili şirketin, ------ benzerliğini denetlemekle yükümlü olmadığını, kaldı ki;

-------- tarafından onaylanıp, tescillenmiş projenin şirket tarafından ayrıca denetlenip değerlendirilmesini beklemenin de hakkaniyete uygun olmadığını, davacı tarafın davasını kısmi dava olarak açmış ise de bunun mümkün olmadığını, kısmi dava açılabilmesi için; talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olması ve talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmalı bulunması veya açıkça belirli olmaması gerektiğini, kesinlikle davanın kabulü ve talep edilen bedeli kabul anlamına gelmemekle birlikte;

------ tarihli ihtarnamede uyuşmazlık konusunun davacı tarafça açıkça belirlendiğini, bu nedenle, kısmi dava açmakta hukuksal yararı bulunmadığını, işbu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup, davanın esastan da reddi gerektiğini, davacı tarafın proje kapsamında kendisine düşen edimleri yerine getirmediğini, yaptığı projede ilgili belediyeden onay dahi alamadığını, projenin sürüncemede bırakılması ve işlerin düzenli yapılmaması üzerine, davacı mimarın, müvekkili tarafından azledildiğini, davacının, azil edilmesi nedeniyle kötü niyetli olarak,

müvekkil şirketten haksız kazanç sağlamaya çalıştığını, açıklanan nedenlerle, davacı edimini yerine getirmediğinden dolayı kendisine ödenen----- avans bedellerinin tamamının iadesi haklarını saklı tuttuklarını belirterek, haksız davanın dava şartları eksikliği nedeniyle, görevsizlik ve husumet yokluğu bakımından incelenerek, usul yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas'tan reddine yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava konusu uyuşmazlık; davalı------- sayılı taşınmaz için--------- yapmayı üstlendiği binada davacıya ait ------ izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla açılan, mimari proje bedelinin ödenmesi talebine ilişkindir. Davaya konu taşınmazın tapu kaydı dosya içine getirtilmiş, taraflar arasında düzenlenen vekaletname, azilname ve davacı ile davalı tarafın kullandığı dava dışı ----------çizdiği mimari projeler dosya içine getirtilmiştir. Davacı ile davalı şirket arasında---------- konusunda anlaşma yapıldığı ve----------- davacının davalı şirket tarafından azledildiği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Davacının mimari projesinin ------ eser niteliğinde olup olmadığı ve davalı tarafça daha sonra çizdirilip kullanılan projenin benzer olup olmadığına dair dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, dosya içerisine alınan 12.12.2019 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde;---------- aynı olan arsa için hazırlanmış olan her iki mimari uygulama projesinin birlikte değerlendirilmesinde, ------------ sayılı----------- benzerliğinin bunun ----------- bünyesinde çözülmesi gerekliliğinin bir sonucu olarak ortaya çıktığını,

mimarların kat karşılığı olarak taahhüde girmiş olan işvereni için olabilecek en ekonomik ve -------- üretmesinin kaçınılmaz bir sonuç olduğu, bu nedenle bodrum katların ------------- sayılı onaylı projesinde parselin tamamına yakın oranda kullanılması dolayısıyla ortaya çıkan benzerliğin bir tasarım benzerliği olarak değerlendirilmediği, bunu haricinde zemin kat ve üzerinde yer alan --------- farklı olması, bodrum katlardan itibaren yapı taşıyıcı bloğu içerisinde ------- oluşturduğu çekirdeğin farklı konumlandırılmış olması, zemin kat kullanımı, bina girişlerinin farklı cephelerde yer alması,

doluluk oranlarının farklı oluşu, normal katlardaki dairelerin girişleri başta olmak üzere iç plan çözümlerinin farklı oluşu, her iki projedeki dubleks dairelerin ve çatı arası piyeslerin tasarımındaki farklılıklardan dolayı davacı ---------- tarih ve --------- sayılı ------- ile bu projenin tadilatı olan --------- sayılı projenin birbirlerinden farklı oldukları, benzemedikleri, davacının projesinin FSEK'nun 2. maddesi anlamında mimari eser kapsamında değerlendirileceğine dair tespit ve görüşlere yer verilmiştir.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile, davacının davalı şirket için hazırladığı, ancak aralarındaki sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kullanılmayan ----ile davalı şirketin daha sonra -------- çizdirdiği proje ve tadilat projesinin benzer olmadıkları, davacının FSEK'nun 2. maddesi uyarınca ---- kapsamında korunması gereken projesiyle ilgili maddi ve manevi haklarına tecavüz edilmediği, davacı vekilinin de bilirkişi raporu alındıktan sonra,

her iki proje arasında benzerlik olduğuna dair iddialarının bulunmadığını beyan ettiği, her ne kadar davacı vekili, davalının davacı müvekkili ile yaptığı sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi nedeniyle çizdiği projenin ve yaptığı diğer işlerin karşılığını alamadığı için bu davayı açtıklarını, davanın konusunun proje bedeli ve yapılan işlerin karşılığı olan alacakları olduğunu beyan etmişse de, dava dilekçesinin içeriğinde davalının ---- davacının projesinin benzeri olduğuna dair iddialarının mevcut olduğu, 12/02/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konusunun bu şekilde tespit edildiği,

davacı vekilinin bu tespite itirazda bulunmadığı, İstanbul Anadolu ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'nce aynı gerekçeyle verilen görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurmadıkları, bilirkişilere her iki tarafın projesinin karşılaştırılması ve benzerlik bulunup bulunmadığına dair rapor hazırlamaları konusunda görev verilmesine ilişkin ara kararına da itiraz etmedikleri, bu nedenle yargılamanın son aşamasında dile getirilen bu beyanlarının dava dilekçesi ve dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.