İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2015/124 K.2025/31

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/124 Esas

KARAR NO:2025/31

DAVA

Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/06/2015

KARAR TARİHİ: 25/02/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilİ şirketin, ---- sayı ile tescilli bulunan ----- satışa sunulan gözlüklerin marka sahibi olduğunu, söz konusu markanın, dünya ve ----- çapında tanınmış marka olduğunu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca ----- başvuruda bulunularak,----- cevabi yazısı ile -------- davacı müvekkili şirketin marka hakkı kapsamında mallar bulunduğunın öğrenildiğini, davalıların, müvekkil şirkete ait tescilli markayı haksız yere kullanmasının, yurda kaçak yollardan sokması gerek 556 sayılı KHK’yı gerekse TTK’nın haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini,

bu haksız faaliyetlerin önlenmesi amacıyla 4458 Sayılı Gümrük Kanunu' nun 57. Maddesinde yer alan "Fikri ve sınal haklar mevzuatına göre karunması gereken haklar ila ilgili olarak hak sahibinin yetkilerine tecavür eder mahiyetteki eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulması hak sahibinin veya temsilcisinin tafebi üzerine gümrük idareleri tarafından gerçekleştirilir.” Hükmünce Gümrük İdaresi” ne başvuruda bulunulduğunu, marka hakkını ihlal eder nitelikte mallarırı bulunup bulunmadığı hususunda bilgi ve bulunuyor ise marka haklarını, koruma işlemleri yapabilmesi çin Ihtiyati tedbir konulması talep edildiğini,

nitekim ------tarihli cevabi yazısında da müvekkili şirketin hak sahibi olduğu ---- bulunan eşyalar olduğunu ve bu eşyalara ilişkin listenin yazıya eklendiği ve marka hakkına yönelik işlem yapabilmek için ihtiyati tedbir konulduğu ve yazının taraflarına tebliğinden itibaren 10 iş günü içerisinde yetkili mahkemeden Ihtiyati tedbir karan alınarak Müdürlüğe sunulmasını aksi halde tasfiye işlemlerine başlanacağının belirtildiğini, söz konusu "Markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak,

dağıtmak veya bir başka şeklide ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için gümrük bölgesine yerleştirmek, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutmak veya ticari amaçla elde bulundurmak.” anılan madde hükmünce, davalı tarafın fiillerinin müvekkili şirketin marka hakkına tecavüz niteliğinin sabit olduğunu, Davalının müvekkili şirkete alt tescilli markayı haksız şekilde kullanmasının, yurda kaçak yollardan sokmasının 556 sayılı KHK” yı ve TTK” nin haksız rekabet hükümlerini Ihlal etmesi nedeniyle, söz konusu tecavüzün tespiti, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulması ve imhası,

nihal tazminat miktarı TTK 56. Maddesi gereğince mahkemece takdir edilmek üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 1000-TL maddi, 1000-TL manevi tazminat tutarında tazminatın mevduata uygulanan en yüksek le birlikte ödenmesine ve dava konusu ürünlerin imha edilmesinin gerektiğini, davalıların müvekkili şirkete ait tescilli markayı haksız şekilde kullanması,

yurda kaçak yollardan sokması 556 sayılı KHK” yı ve TTK” nin haksız rekabet hükümlerini ihlal etmesi nedeniyle, söz konusu tecavüzün tespitini, tecavüz teşkil eden ürünlere el konulması ve imhasını, nihai tazminat miktarı TTK 56. Maddesi gereğince Mahkemece takdir edilmek üzere fazlaya (lişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1000-TL tutarında maddi ve 1000-TL tutarında manevi tazminatın mevduata uygularıan en yükse faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalılardan ----- sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu eşyaların sahibi olmadığını, --------dosyasının celbini talep ettiğini, söz konusu dosyada muhtelif operasyonlar birleştirilerek birçok sanık hakkında dava açıldığını, söz konusu operasyonlarda -------- kaçak olduğu iddiasıyla el konulduğunu, söz konusu dosyada suç işlemek amacıyla kurulmuş örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmaksızın örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek ve örgütün faaliyeti çerçevesinde 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Yasası’na aykırılık suçlarını işlediğinin iddia edildiğini, oysa davalılardan -------- köylüsü olup işyerine gelerek 2-3 koli hediyelik,

eşyası olduğunu belirterek bunları emanet olarak bırakabilir miyim diye sorduğunu, gözlük cinsi eşyalarla hiçbir ilgisi bulunmadığını, sonuç olarak; davanın reddini talep ettiğini belirtmiştir.

Davalılardan ------ sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu mallarla uzaktan yakından hiçbir alakası bulunmadığını, davalılardan ------ kuzeni olduğunu, olay tarihinde ----azarında iken -------- kendisni arayarak eve beraber gideceğini söyleyerek kendisini olay mahalline çağırdığını, olay yerine vardığın da polis memuru dahi olduklarını bilmediği kişiler içeride iken gitmesinden dolayı adım tutanağa geçtiğini, konu ile ilgili ifadesinin -------- dosyasında ifadesinin alındığını, dosya üzerinde şahsının mağdur olduğunun bizzat malların sahibi olan--------- kişi tarafından ifade edildiğini,

şahsıyla alakası olamayan mallar hakkında davaya dahil edilmiş olmasından dolayı mağdur edilmiş olduğunun açık ve net olduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini mahkeme masraflarının davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.Davalılardan ---- vasıtası ile verdiği cevap dilekçesinde, ---- --- --- işi yaptığını, hiçbir zaman illegal bir işin içerisinde olmadığını, ------- bakıldığında bu durum anlaşılacağını, diğer davalı --------- de nakliyecilik yaptığını,

taşıyacağı suç konusunun eşyanın kendi kamyonuna sığmaması nedeniyle esnaf dayanışması duygusuyla oradaki diğeesnaf dayanışması duygusuyla oradaki diğer nakliyeci -----aracına yüklediğini, diğer davalılar ile özellikle -------ceza davalarında verdiği ifadeleriyle de bu durumun sabit olduğunu, ------ taşınan ürünlerin sahte olduğunu kesinlikle bilmediğini, ------ Ceza Mahkemesinde aynı suçlamayla yapılan yargılama sonunda ---- beraat ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmekteyiz.

Diğer davalılar ----- usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Davalı ----- yargılama sırasında alınan beyanında; açılan davayı kabul etmediğini, davaya konu olan ürünlerin ----ait olduğunu, şahsının ----- çalıştığını, kendi aracı ile firmaya nakliye işlemi yaptığını, -----gelen bildirim üzerine müşteri olarak taşıdığını, davaya konu olan ürünlerin aracına sığmadığı için diğer davalı olan -----çağırdığını onun aracı ile de bunları taşıdığını, bu ürünlerde herhangi bir ilgisi olmadığını beyan etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Davalıların davacıya ait tescilli markayı haksız şekilde kullanması ve yurda kaçak sokulması nedeniyle 556 sayılı KHK ve TTK , haksız rekabet hükümlerini ihlal etmesi nedeniyle tecavüzün tespiti, tecavüz konusu ürünlere el konulması ve imhası, TTK 56 gereğince 1000 TL maddi ve 1000 TL manevi tazminatın tahsili talebinden ibarettir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Dosyaya ------getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------ davacı adına tescili olduğu, ----- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.

---- dosyasında esas, ----- karar sayılı dosyasının kesinleştiği anlaşılmıştır. -------- karar sayılı kararında ------ayrı ayrı BERAATLARINA dair karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.-------cevabi yazısında "Dava konusu markaya ilişkin firmalar arasında lisans sözleşmesinin yapılmış olması durumunda sözleşmede belirtilen şartların geçerli olacağı, sözleşmenin olmaması durumunda ise davaya konu olan markanın cirosunun %15'i oranında rakamın emsal lisans bedeli olarak tespit edileceği hususunda görüş oluşturulmuştur" yönünde bilgi verilmiştir.

--------- D. İş dosyasında Mahkeme tarafından alınan raporda; Yapılan tespitte elde edilen deliller ve dosya ekinde sunulan evrak ve deliller incelendiğinde; --- tescil numaralı ----nezdinde tespit isteyen----- tescilli olduğut kullanımda olduğu ve --- tarihine kadar yenilendiği görülmüştür,------- Kaçak Eşya Ambarı adresinde yapılan tespitte; tespit isteyen tarafa ait ----------markasının çeşitli, gözlükler üzerinde kullanıldığı, bu gözlüklerin yanında aym markanın yer aldığı, kulu, gözlük kullanım ve garanti belgesi gibi evraklarında yer aldığı tespit edilmiştir." yönünde görüş bildirilmiştir. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

Davaya konu ürünlerin, ---- sayı ile davacı adına tescilli bulunan ---- markasının koruma kapsamında yer aldığı;

Davalılar eylemlerinin, TTK m. 55/4 kapsamında davacı aleyhine haksız rekabet teşkil ettiği;

Dosyada bulunan bilgi ve evrakların, maddi tazminat hesaplamasına imkan vermediği, maddî tazminata hükmedilecekse bu hususun TTK 56, Maddesi gereği mahkemenin takdirinde olduğu;Benzer şekilde, manevi tazminat hususunun da Sayın Mahkeme’nin takdirinde olduğu;----- Esas dosyada davalılar ile ügİli ceza davasının halen devam ettiği;Cevap veren davalıların savunmalarının söz konusu mallarla bir bağlantılarının olmadığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, maddi ve/veya manevi tazminata hükmedilmesi halinde, davalılardan hangilerinin söz konusu tazminattan ne miktarda sorumlu olduğu hususunun,

ancak davalıların delil ve savunmalarının değerlendirilmesi neticesinde tespit edilebileceği, davalıların delil ve savunmalarının değerlendirilmesinin tamamiyle mahkemenin takdirindeki hukuki bir değerlendirme olduğu;Mallann imhasına ilişkin davacı talebinin, 556 sayılı KHK m. 62 kapsamında Sayın Mahkeme’nin takdirindeki " olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

EK RAPORDA İSE

1.----- nolu kaçak eşya ambarında ----- defter numarasında kayıtlı bulunan davalılara ait 11.920 adet ---marka gözlük bulunduğu, güneş gözlükleri üzerinde davacı -------- markasının tescilli olduğu şekliyle aynen kullanıldığı, davalıların markayı kullanımının, davacının tescilli olduğu emtialarda tescilli olduğu şekliyle olduğundan davacının tescilli markasına tecavüzün söz konusu olduğu, incelenen gözlüklerin orijinal olmadığı,

2.Davacı markasına tecavüz oluşturan işaretler ürüne zarar verilmeden tamamen uzaklaştırılamadığından, parçalanarak imha edilmesi gerektiği,

3. Davalı tarafın dava konusu güneş gözlüklerini satmış olsaydı 88.005,36 TL. ile 220.028,40 TL. arasında lisans bedeli ödemek zorunda kalacağının hesaplandığı,

4.Manevi tazminat hususunun Sayın Mahkeme’nin takdirinde olduğu,

5.Maddi ve/veya manevi tazminata hükmedilmesi halinde, davalılardan hangilerinin söz konusu tazminattan sorumlu olduğuna İlişkin tespitin, ancak davalıların delil ve savunmalarının değerlendirilmesi neticesinde yapılabileceği, davalıların delil ve savunmalannın değerlendirilmesinin tamamiyle Mahkeme’nin takdirindeki hukuki bir değerlendirme olduğu;

6.Malların imhasına ilişkin davacı talebinin, 556 sayılı KHK m. 62 kapsamında Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

556 Sayılı KHK'nın 61,62,63,64 ve 65. Maddeleri ile TTK'nın 54 vd. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava; marka hakkına tacavüz ve haksız rekabetin tespiti, tecavüzün men'i ve ref'i ile tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davacı taraf,------- adına tescilli olduğunu davalıların adına tescilli markayı içeren ve orijinal olmayan gözlük ürünlerini ithal etmek suretiyle dolayısıyla marka hakkına tecavüz ve haksız rekabete yol açtığını, bu sebeple marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile tecavüzün men'i ve ref'i ile marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

556 SAYILI KHK 61 maddesinde marka hakkına tecavüz halleri sayılmış, Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek fiili marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiş, yine aynı KHK'nın 62. Maddesine göre marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, talep edebileceği, yine aynı kanunun 64. Maddesine göre zararının tazmini talep ve dava edebileceği, 66. Maddesinde zararın hesaplanma şekli belirtilmiştir.

Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.

Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir.

Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır. Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.

Haksız rekabet ise Türk Ticaret Kanununun 54 ve devamı hükümlerinde düzenlenmiştir. TTK'nun 55/4.maddesine göre başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemleri almak haksız rekabet olarak sayılmıştır. Haksız rekabetten söz edebilmek için kusur, zarar, illiyet bağı unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Yine haksız rekabeti düzenleyen Türk Borçlar Kanununun 57. maddesinin hükmünün temeli kişilik haklarına tecavüzü düzenleyen Türk Medeni Kanununun 24. maddesine dayanır.

Haksız rekabet hükümlerinin düzenlenme sebeplerinin başında, başkalarının emeğinden haksız bir şekilde yararlanmanın önüne geçmek yatar., Bir başkasının uzun uğraşlar sonucunda elde ettiği kazanımlardan ve değerlerden hiç bir emek ve çaba sarf edilmeden yararlanılması haksız rekabetin en önemli örneklerinden biridir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda; ---- markasının --- Sınıfta davacı adına tescilli olduğu, ---- kaçak eşya ambarında 'nde muhafaza altına alınan emtia üzerinde yapılan incelemelerde ve alınan bilirkişi raporlarındaki tespitlerde, ------ marka gözlük tespit edildiği,

tespit edilen gözlüklerin --------- markası tescilli olduğu şekliyle aynen kullanıldığı, ele geçen emtia dikkate alındığında davacının tescilli olduğu emtialarda tescilli olduğu şekliyle olduğundan davacının tescilli markasına tecavüzün sabit olduğu, yine incelenen ürünlerin paralel ithalat yoluyla ülkeye getirildiğine dair bir delilin dosyada mevcut olmadığı ve bilirkişiler tarafından gözlüklerin orijinal olmadığı yönündeki tespitler birlikte değerlendirildiğinde eylemin marka hakkına tecavüz oluşturduğu ve yine eylemin TTK'nın 54/4.

Maddesinde düzenlenen başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak şeklinde tanımlanan haksız rekabet kapsamında olduğu kabul edilmiş ve Mahkememizce kesinleşmesi beklenen ----- Sayılı kararı ile de sabit olduğu üzere muhafaza altına alınan marka hakkına tecavüz oluşturan eşyanın davalı -----olduğunun sabit olduğu, yine muhafaza tutanağı ve yarılama sırasında alınan tanık ve sanıkların beyanları ile de dava konusu gözlüklerin----- ait olduğu,

bu durumun aksinin ispatlanamadığı dikkate alındığında davanın ---- yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, diğer davalıların söz konusu ürünleri imal edip satışa sundukları ya da marka hakkını ihlal eden ve haksız rekabete yol açan bir eylem ve sorumlulukları bulunmadığından bu davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın marka hakkına tecavüzden ve haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat talepleri de incelenmiş, 556 sayılı KHK'nın 'nın 66/1-b. Maddesine göre hakları ihlal edilen marka hakkı sahibinin oluşan zararının tazminini talep hakkı bulunduğu, az yukarıda ifade edildiği üzere davalı tarafından davacının marka üzerindeki haklarının ihlal edildiğinin sabit olduğu, alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere davacı tarafın davalı taraftan talep edebileceği lisans bedeli miktarının 88.005,36-TL ile 220.028,40-TL lisans bedeli ödemek zorunda olacağı dikkate alınarak taleple de bağlı kalınarak1.000,00- TL maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, davalı şirketin davacı adına tescilli marka hakkına tecavüzde bulunduğu ve eylemlerin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiği, bu sübut karşısında davacı tarafın davalı taraftan SMK'nın 556 sayılı KHK ve 62. Maddesine ve TTK'nın 56/1-d maddesine göre manevi tazminat talep hakkının bulunduğu,

davacının marka tesciline konu ürünlerin ticari iş hacmi, markanın itibarı, değeri, tarafların ticari ve ekonomik durumları, tecavüz eyleminin işleniş şekli ve somut olayın tüm koşulları dikkate alındığında taleple bağlı olarak 1.000,00-TL Manevi tazminatın uygun olduğu kanaati ile marka hakkına tecavüzden kaynaklı manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.