İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/107 K.2024/233

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/107 Esas

KARAR NO:2024/233

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:05/05/2022

KARAR TARİHİ:08/10/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin --------- sektöründe aracılık hizmeti sunmakta olduğu ve ----- üyesi olduğu,---------- --------- özgün olarak müvekkili tarafından tasarlanıp müşterilerinin hizmetine sunulduğu, sözü edilen internet sitesinin müvekkili ile özdeşleştiği ve siteye ilişkin tüm ticari hakların davacıya ait olduğu, site formatının, eklerinin, hukuki, kiralama ve diğer sözleşmelerin davalı tarafından birebir olarak------------ internet sitesinde yalnızca ticari unvanlar değiştirilerek kullanıldığı ve bu kapsamda haksız kazanç sağlandığı,

ilgili kullanımların FSEK ve TTK kapsamında davacının manevi ve mali haklarına tecavüz niteliğinde olduğu belirtilmiş ve huzurdaki dava kapsamında haksız rekabet teşkil eden fiillerin durdurulmasına, tecavüzün men’i ve ref’ine, tecavüz oluşturan eserlere ilişkin eser ve bilgilerin internet sitesinden silinmesine, ileride arttırılmak üzere şimdilik 3.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.02/07/2024 tarihli ıslah dilekçesinde ise.

5846 Sayılı Kanun’un 77.maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilerek dava sonuçlanıncaya kadar davalının eser hakkına tecavüz teşkil eden ve haksız rekabet fiillerinin durdurulmasına, 5846 Sayılı Kanun kapsamında Müvekkilin maddi ve manevi haklarına yönelik başlamış ve devam eden tecavüzün men-i ve tecavüzün ref’ine, Davalıya ait internet sitesinde yer alan ve müvekkil ile asil olarak tarafımın maddi ve manevi haklarına tecavüz oluşturan eserlere ilişkin eser ve bilgilerin internet sitesinden silinmesine,

ara karar gereği Islah talebimizin ve dilekçemizin kabulüne ve müddeabihin ıslahı yolu ile arttırdığımızı ------ açsından maddi tazminatın ıslah sonucu --------olarak tecavüz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, ara karar gereği Islah talebimizin ve dilekçemizin kabulüne ve müddeabihin ıslahı yolu ile arttırdığımızı---------açsından sözleşme için maddi tazminatın ıslah sonucu 12.150,00-TL olarak tecavüz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini,

tecavüzler ve haksız rekabet nazara alınarak ------- açsından 30.000TL manevi tazminatın tecavüz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin, -------- dosyası masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, İnternet sitesinde yer alan sözleşmenin tip sözleşme olduğu, benzer sektörlerde iş yapan birçok firmanın aynı tip sözleşmeleri kullandığı, kanuna göre bu sözleşmelerin aynı hususları içermek zorunda olduğu, bu kapsamda bir eserden söz edilebilmesinin mümkün olmadığı, internet sitesinde yer alan fotoğrafların ve sözleşmelerin davacıya ait olduğuna ilişkin bir tespitin bulunmadığı, rezervasyon yapılan web sitelerinin genellikle aynı tarzda yapıldığı, davacı yanın iddia ettiği gibi bir hak ihlali bulunmadığı, haksız rekabet şartlarının oluşmadığı, hak düşürücü sürelerin ve zamanaşımı sürelerinin dolduğu belirtilmiş ve davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı yan üzerine bırakılması talep edilmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin davacıya ait --------- sitesinin içeriğinde yer alan fotoğrafların, sözleşme örneklerinin, görsellerin davalı şirkete ait -----------aynen kullanılıp kullanılmadıkları, bu içeriğin, fotoğrafların ve sözleşmelerin FSEK kapsamında eser niteliğinde olup olmadıkları, davacıların bu eserler üzerinde hak sahibi olup olmadıkları, bu kullanımların FSEK'ten kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacıların bu nedenle maddi ve manevi tazminat talep edip edemeyecekleri, tazminat tutarlarının ne kadar olacağı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davalının ----- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, ---- tescil tarihinin olduğu anlaşılmıştır. Davacının ------- numarasıyla kayıtlı görüldüğü, -----tescil tarihinin olduğu, güncel ünvanının,------ olduğu anlaşılmıştır.

Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. 06/07/2023 tarihli Bilirkişi heyet rapor içeriğine göre.

Dosya kapsamında incelenen internet sitelerinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak kabul edilmesi gerektiği,İncelenen internet sitelerinde yer alan sözleşmelerin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak kabul edilmesi gerektiği---------- yılında faaliyete girdiği,------- yılında faaliyete girdiği ve bu kapsamda davacı yanın FSEK kapsamındaki hak sahipliği karinesinden yararlanabileceği,Karşılaştırılan internet sitelerinin içeriklerin, içeriklerde yer alan fotoğrafların, resimlerin, arama butonlarının, kullanıcı arayüzlerinin neredeyse birebir aynı oldukları,

karşılaştırılan internet sitelerinden alan adı 2021 yılında kaydedilen ------ uzantılı internet sitesinin içeriğinin 2020 yılında faaliyete ------ sitesinden kopyalanarak oluşturulduğu ve ilgili fiilin, davacının manevi ve mali haklarına tecavüz niteliğinde olduğu,5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak kabul edilen ve incelenen internet sitelerinde yer alan sözleşmelerin, 2020 yılında faaliyete giren-------------- sitesinden alındığı ve büyük oranda benzerlikler ihtiva ederek----- sitesi içeriğinde kullanıldığı, sözü edilen kullanımın davacıların mali ve manevi haklarına tecavüz niteliğinde olduğu,

Dosya içeriğinde ilgili fotoğrafların ve internet sitelerinin rayiç bedellerine ilişkin hiçbir delil, ilgili meslek odalarından alınan bilgi, belge ve değerlendirmeye esas alınacak benzeri bir husus bulunmadığından fotoğraflar ve internet sitesinin rayiç bedelleri ile ilgili değerlendirme yapılamayacağı,Davacı yanın hak sahipliği karinesinden yararlanabileceği sözleşmelerin rayicinin 2022 yılı içerisinde uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile Avukat-Vekileden Arasındaki En Az Ücret Çizelgesi’nde belirlenen tutarların ortalaması olan 12.150,00 TL’nin dosyaya konu sözleşmenin olabileceği" yönünde görüş bildirilmiştir.

05/02/2024 tarihli ek raporda. Dosyaya davacı vekili tarafından sunulan 2022 takvim yılına ait 3 farklı faturanın ve dolayısıyla fotoğraflar ve internet sitesinin rayiç bedellerinin ortalaması 11.666,66 TL olarak hesaplanmıştır. yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

5846 sayılı FSEk'in 2,4,5,21, 22, 23, 24, 25, 68,70, 80 ve 86. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava, eser üzerindeki maddi ve manevi hakların ihlalinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasıdır.Davacı taraf, turizm, konaklama ve kiralama sektöründe aracılık hizmeti sunmakta olduğu ve ---------- olarak kendisi tarafından tasarlanıp müşterilerinin hizmetine sunulduğu, sözü edilen internet sitesinin hakların davacıya ait olduğu, site formatının, eklerinin, hukuki, kiralama ve diğer sözleşmelerin davalı tarafından birebir olarak----- sitesinde yalnızca ticari unvanlar değiştirilerek kullanıldığı ve bu kapsamda haksız kazanç sağlandığı,

ilgili kullanımların FSEK ve TTK kapsamında davacının manevi ve mali haklarına tecavüz niteliğinde olduğu belirtilmiş ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin durdurulmasına, tecavüzün men’i ve ref’ine, tecavüz oluşturan fiiller dolayısıyla oluşan maddi ve manevi zararının tazminini talep ve dava etmiştir. 5846 sayılı kanunun 2'nci maddesinde özetle; ".

İlim ve edebiyat eserleri şunlardır: ----------- Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları..." denilmek suretiyle bilgisayar programları ilim ve edebiyat eserleri arasında tanımlanmış ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile koruma altına alınmıştır.

İnternet sitelerinin meydana getirilmeleri pek tabii ki fikri bir emeğin, bir çabanın sonucudur. İnternet sitesi içerisindeki tüm unsurların münferiden eser olarak kabul edilemiyor olması durumunda dahi internet sitesi tüm unsurları dahilinde bir bütün olarak ele alınmalı ve bu şekilde eser vasfını haiz olup olmadığı bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bu kapsamda ister arayüz

olarak ister bilgisayar yazılımı olarak kabul edilsin, her iki şekilde de internet sitelerinin içeriklerindeki grafik, resim, fotoğraf, müzik, yazı, ses ve benzeri unsurları dahilinde bir bütün olarak FSEK koruması altında olacağı tartışmasızdır.

Buaçıklamalardan sonra tarafların internet sitelerinin eser mahiyeti alınan bilirkişi raporu ile değerlendirilmiş, incelemesi yapılan internet sitelerinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında internet sitelerinin eser olarak kabul edileceği ve kanunun korumasından faydalanılacağı kanaat ve sonucuna varılmış, bu yapılan değerlendirmenin FSEK madde 1 ve 2 kapsamında eserin çizilen çerçevesine uygun belirlendiği dikkate alınarak Mahkememizce internet sitelerinin eser mahiyetinde oldukları kabul edilmiştir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın iltibas ve kopyalama iddiaları da değerlendirilmiş, davacı ve davalı tarafa ait internet sitesi içeriklerinin, içeriklerde yer alan fotoğrafların, resimlerin, arama butonlarının, kullanıcı arayüzlerinin neredeyse birebir aynı oldukları, karşılaştırılan internet sitelerinden alan adı 2021 yılında kaydedilen

------internet sitesinin içeriğinin 2020 yılında faaliyete giren ------- sitesinden kopyalanarak oluşturulduğu, bu haliyle davalı tarafa ait internet sitesinin davacı şirketin internet sitesi kopyalanmak suretiyle oluşturulduğundan davacı şirketin manevi ve mali haklarına tecavüz niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı tarafça dava konusu site içeriğinde yer alan sözleşmelerin de benzer olduğu ve sözleşmelerin de ayrıca eser kapsamında olduğu, ve bu sebeple sözleşmeler yönünden eser üzerindeki hakların ihlal edildiğini iddia etmiş, bu iddiaları da değerlendirilmiş, alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere tespit aşamasından sonra davalı tarafın internet sitesindeki sözleşmeler değiştirilmiş ise de tespit raporu ile belirlenen sözleşme içerikleri incelendiğinde davacı internet sitesindeki sözleşmenin eser mahiyetinde olduğu,

bu haliyle eser korumasından yararlanacağı, davalı tarafın internet adresinde bulunan sözleşmenin de davacı sözleşmesinden iltibas yapılarak oluşturulduğu, bu haliyle davacı tarafın mali ve manevi haklarını ihlal eder mahiyette olduğu kabul edilmiştir.

Bu tespitlerden sonra dava konusu ------ BTK kayıtlarına göre hak sahibi olan davacı şirketin mali ve manevi haklarının ------------- sitesi sahibi olan davalı tarafından hem internet sitesinin hem de internet sitesinde bulunan sözleşmenin kopyalanmak suretiyle davacı tarafın FSEK'ten kaynaklı mali ve manevi haklarını ihlal ettiği, bu eylemlerin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğu kabul edilmiştir.

Bu kabul karşısında davacı tarafın maddi tazminat talebi değerlendirilmiş, alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere 2022 takvim yılına ait 3 farklı faturanın ve dolayısıyla fotoğraflar ve internet sitesinin rayiç bedellerinin ortalamasının ----- olduğu, bir bütün halinde değerlendirildiğinde tüm internet sitesi içerikleri ile kullanılan sözleşme içeriği yönünden hesaplanan maddi zararın 11.666,66 TL olacağı kabul edilmiş ve bu miktar yönünden maddi tazminatın davalı taraftan alınarak davacı hak sahibi şirkete ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın manevi tazminat talebi de değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzere davacı tarafın eser üzerindeki haklarının ihlal edildiği, yine eylemin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğu kabul edildiğinde davacı tarafın bu ihlaller dolayısıyla manevi zararının oluşacağı kabul edilerek,

ihlalin mahiyeti, günün koşulları ve talep miktarı nazara alınarak 10.000,00-TL Manevi tazminat alacağının haksız fiil tarihi olan tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiştir.Davacı--------tarafından davalı aleyhine dava konusu site içerisinde yer alan sözleşmenin kendi eseri olduğundan bahisle eser üzerindeki mali ve manevi hakların ihlali dolayısıyla dava ikame edilmiş ise de sözleşmenin davacı ------------------tarafından hazırlandığına dair ve ---------- sitesindeki site sahibinin hak sahipliği dışında eser üzerinde hak sahibi olduğuna dair bir

delilin dosyada mevcut olmadığı ve internet sitesi sahibi olan davacı şirketin sözleşme üzerinde bir bütün olarak hak sahibi olduğu kabul edilerek davacı ---- maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir .Davacı---------- tarafından da eser üzerindeki birlikte hak sahipliği dolayısıyla davalı aleyhine dava ikame edilmiş ise de eserin az yukarıda ifade edildiği üzere davacı şirkete ait olduğu,

davacı-------birlikte hak sahibi olduğuna dair bir delilin dosyada mevcut olmadığı dikkate alındığında davacı ------- maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.