İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/26 K.2023/284

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/26 Esas

KARAR NO:2023/284

DAVA-KARŞI DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/02/2022

KARŞI DAVA TARİHİ: 07/03/2022

KARAR TARİHİ: 19/12/2023

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilin----- başvuru tarihli ve ----- olduğunu, söz konusu------- rüçhan tarihinin ---- olduğunu, başvuru yapıldıktan sonra ---- buluş ile ilgili -------konusu olduğunu, davalı tarafından ---- tarihinde başvuru yapılan ve ------ aynısı olduğunu, söz konusu buluşun herhangi bir yenilik taşımadığını, davalı yanın --------- konu buluşuna ait istemlerin müvekkilin istemleri ile içerik olarak birebir olduğunu, sadece kelimelerin farklı şekilde kullanıldığını, her iki başvurunun da karton kutular için yapıldığını, müvekkilin ------ tabirine karşılık,

davalının -------müvekkilin ----- tabirine karşılık davalının -------- tabirini kullandığını, her iki başvuruda da, kilidi açmak için ----- bahsedildiğini, yani hem görsel hem de anlatım açısından buluşların birebir olduğunu ve davalının başvurusuna konu buluşun, müvekkilin buluşunu aşan herhangi bir yönü olmadığının sabitt olduğunu beyan etmiş ve ------- hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ------- kurulmuş ülkemizin önde gelen oluklu mukavva üreticilerinden biri olduğunu,------ yılında halka açık bir şirket haline gelen ve hisseleri ---- müvekkilinin şirket,---- yılında -------öncülerinden biri olan ------- bünyesine katılmış, bu suretle ---- grubunun ------- iştiraklerinden biri haline geldiğini, ana faaliyet konusu oluklu mukavva kutu, kâğıt ve hurda kâğıt üretimi ve satışı olan müvekkilimiz, yenilikçi yaklaşımları, ------ sektöre yön veren yeni ürünlerin de öncüsü olduğunu,

müvekkilinin şirket her biri emek sarf edilmek suretiyle meydana getirilmiş olan ürünlerinin bir kısmını faydalı model olarak tescil ettirmek suretiyle koruma altı almış olup, iş bu davaya konu ---- sayılı faydalı modele konu ürünü de bunlardan biri olduğunu, davacı müvekkilinin şirketin --- sayılı faydalı modeli ile davasına mesnet olarak gösterdiği -- benzer olduğunu ileri sürerek,

müvekkili şirketin ------ sayılı faydalı modelinin yenilik vasfını taşımadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğünü talep etmişse de, müvekkiline ait dava konusu ------ sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğüne sebebiyet verecek koşulların mevcut olmaması sebebiyle davacının haksız ve mesnetsiz iddialarının ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVADA TALEP

/ Davacı-karşı davalıya ait ------- faydalı modelin hükümsüzlüğü talebinden ibaret olduğunu, davacıya ait ----- faydalı model, konu hakkında uzman kimsenin buluşu üretebilmesi ve tekniğin makul şekilde uygulanabilmesi açısından da yetersizdir ve bu yönüyle de SMK’nın 92. Maddesinin 1. Fıkrasına aykırı olduğunu, buna göre SMK’nın 144. Maddesi uyarınca davacıya ait ----- sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü koşulları oluştuğunu, karşı davanın kabulüne ve bu meyanda davacı- karşı davacıya ait ---- faydalı modelin hükümsüzlüğüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın asıl davada; davalı-karşı davacı adına tescilli ----- tescil numaralı faydalı modelin davacı-karşı davalı tarafa ait ve daha önce tescil başvurusu yapılan ---- numaralı faydalı model ile benzer olup olmadığı, bu nedenle yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, hükümsüzlüğüne karar verilipverilemeyeceği,Karşı davada ise; davacı-karşı davalıya ait ------ numaralı faydalı modelin ilgili alanda uzman bir kişi tarafından uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık olup olmadığı, bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Tahkikatın bu uyuşmazlık konusu üzerinden yürütülmesine karar verildi. Tefhimle açık duruşmaya devam olundu.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Ticaret sicil kaydı dosya içerisine getirtilmiş olup, incelendiğinde davalı karşı davacının 20/01/2010 tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir. Dosyaya ----- getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- numaralı ----- başlıklı ---- tarihinde davalı adına, ------ başlıklı faydalı modelin davacı adına --- tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir.Dosya teknik bilgi gerektirdiğinden ------ tarihli heyet raporunda özetle.

Asıl davada ----- numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü bakımından; ---- model belgesinin ------istemlerinin, tekniğin bilinen durumunda yer alan -----karşısında yeni olduğu, sanayiye uygulanabilir olduğu, açıklık kriterine sahip olduğu, kapsam aşmama kriterine sahip olduğu, bu nedenlerle -----faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, Karşı davada ---- modelin hükümsüzlüğü bakımından; ---- model belgesinin ----- istemlerinin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak tarifname, istemler ve resimlerle açıklanmamış olduğu,

dolayısıyla açıklık kriterine sahip olmadığı, bu nedenlerle---- faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluştuğuna dair görüş bildirmiştir. Raporların denetlenebilmesi için dava konusu ----- numaralı faydalı modellerin istemlerini ve tarifnamelerini içerecek şekilde evraklar dosya içerisine alınmıştır.

Dosya bilirkişi raporuna davacı tarafça yapılan itirazlar da incelenerek davacı-karşı davalıya ait ----- numaralı faydalı modelin konusunda uzman bir kişi tarafından uygulanabilecek derecede açık olup olmadığı ve davalı-karşı davacıya ait ---- numaralı faydalı modelin ----numaralı faydalı model ile benzer olup olmadığı, ----- numaralı faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunup bulunmadığı, bu nedenlerle her iki faydalı model için hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığı hususunda alınan --- tarihli heyet raporunda ---- faydalı model belgesinin ---- tekniğin bilinen durumunda yer alan ----- yeni olduğu, sanayiye uygulanabilir olduğu,

açıklık kriterine sahip olduğu, kapsam aşmama kriterine sahip olduğu, bu nedenlerle ---- faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı,---- istemlerinin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak tarifname, istemler ve resimlerle açıklanmamış olduğu, dolayısıyla açıklık kriterine sahip olmadığı, bu nedenlerle----- no.lu faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, --- faydalı model ---- arasında şeklen ve çalışma prensibi bakımından temel ve bariz farklılıklar olduğuna dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

SMK'nın 144. Maddesine göre; "(1) Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir: a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa. " faydalı modelin hükümsüz kılınacağı belirtilmiştir.SMK'nın 142. Maddesinde" (1) 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur.

(2) Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.SMK'nın 92. Maddesinde (1) Buluş, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak patent başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanır. Hükmü düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, asıl dava davalısı adına tescilli -----numaralı faydalı modelin yenilik unsuru taşımadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğü, karşı dava da davacı-karşı dava davalısı adına tescilli ----- tescil numaralı faydalı modelin yenilik unsuru taşımadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır.Davacı taraf davalı adına tescilli --- tescil numaralı -----buluş başlıklı faydalı başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir,

karşı davada ise davalı-karşı davacı taraf davacı-karşı davalı adına tescilli olan ---- numaralı faydalı modelin yeterince açık olmadığı ve SMK'nın 92. Maddesinde belirtilen şartları taşımadığı gerekçesi ile faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.SMK'nın 142. Maddesinde hangi buluşların faydalı model kapsamında korunacağı düzenlenmiş, yine 144. Maddede hükümsüzlük şartları belirtilmiştir.

Bu hükme göre a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa., b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa. e) Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa, faydalı modelin hükümsüz kılınabileceği belirtilmiştir.

Dava konusu ------- tescil numaralı -----başlıklı faydalı modelin-------tarihinden itibaren 10 yıl süre ile sicile tescil edildiği --- kayıtları ile sabittir. Dava konusu ----- tarihinde, ---- tarihinden itibaren --- ile sicile tescil edildiği ---- ile sabittir.

Bu tespitlerden sonra öncelikle asıl davadaki hükümsüzlük talebi incelenmiş; yenilik kriteri yönünden yapılan incelemede, dava konusu ------, tekniğin bilinen durumu içerisinde yer alan deliller ------- karşısında yenilik kriterini sağladığı,

6769 s. SMK Md.142(1) kapsamında, ----- konu buluşun, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte olması gerektiği, bu kapsamda yapılan teknik değerlendirmede ----- belgesinin, karton kutu alanında üretilebilir ve kullanılabilir nitelikte olduğu ------- kapsamında, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak ----- başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanmış olması gerekmektedir. ---- belgesinin,

buluş konusunu yeterli açıklıkta ve tam olarak ortaya koyduğu, ilgili ----- uzmanın buluş konusu kutuyu uygulamaya koymasına yetecek kadar bilgi verdiği, ---------kapsamında, ilk ---- yapılıp başvuru tarihi alındıktan sonra başvuruda değişiklik yapılarak ilk başvurunun kapsamının dışına çıkılmaması gerektiği, bu açıklama gereği yapılan değerlendirmede,----- mevcut sicil kayıt bilgilerine ve dosyada yer alan evraklara bakıldığında ---- kapsam aşımı yapılmadığı yönündeki tespitler dikkate alındığında dava konusu ----- numaralı faydalı modelin SMK'nın 144.

Maddesinde belirtilen hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kabul edilerek asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Karşı davadaki hükümsüzlük talebi de incelenmiş, Davalı-karşı davacı ----davacı-karşı davalı yana ------, konu hakkında uzman kimsenin buluşu üretebilmesi ve tekniğin makul şekilde uygulanabilmesi açısından yetersiz olduğunu ve bu yönüyle SMK” nın 92. Maddesinin 1. Fıkrasına aykırı nitelikte olduğu gerekçesi ile hükümsüzlük talebinde bulunulduğu,

6769 s. SMK Md.92(1) gereği buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak ----- başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanmış olması gerektiği, buluşun ---- kayıtlarında ---------------- kutunun bir başkası tarafından açılmamasını hijyenik koşul ve kurallara uygun bir şekilde taşınmasını sağlama amaçlı bir kilit mekanizması olup o,

yine ham maddesi selüloz geri dönüşüm kağıt yada ikisinin karışımından elde edilmiş kutu üretimine başlamadan önce kutunun modeline göre uygun görülecek yerine yada yerlerine kutu ile bir bütün olacak şekilde bıçak kalıp çizimi ile eklenerek kutunun kendi cm 2 alanındaki oluklu mukavva levha, plaka ve tabakadan oluşturulmuş üzerinde açma fermuarına sahip bir kilit mekanizması ile ilgilidir.” şeklinde tanımlandığı,

yapılan teknik incelemede, " Dava konusu---- belgesinde, istem-------- bir şekilde ifade edilmiş olup, tarifnamede ya da şekillerde neye göre üst ya da alt olduğuna yönelik bir açıklamaya rastlanmamıştır. -----olmak üzere farklı unsur isimleri belirtilmiştir.------- tekrar açılması ile kutunun kilitlenip, kilitlendikten sonra da açılmaması için kendi üzerinde tutma ----- kastedilen unsurun ne olduğu anlaşılır değil, ----bahsedilmekte hem de kilit mekanizmasının yuvarlak başlı üst kilit dil elemanına -------- sahip olduğu belirtilmektedir.

Bu da hem düz üst kilit elemanına ----- olup, bu kilit mekanizması anlaşılır değildir." şeklindeki tespit dikkate alındığında belirtilen eksiklik ve hatalardan dolayı buluşu uygulayabilecek yeterlikte, açık ve tam bilgiyi dava konusu ---- belgesinin tarifname, istemler ve resimlerinden elde edemeyeceği, bu nedenlerle ----- açıklık kriterine sahip olmadığı, kabul edilmiş ve bu haliyle SMK'nın 144 ve 92. Maddeleri dikkate alınarak karşı davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

A-Asıl davanın REDDİNE,

Alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15 TL harcın davacı-karşı davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hükümsüzlük davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalılardan tahsili ile davalı-karşı davacıya ödenmesine,

Davacı-karşı davalı tarafından yapılan yargılama ve tespit giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,

B- Karşı Davanın KABULÜ ile,

Davalı adına tescilli ----- numaralı ve ------HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE,

Alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15 TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı-karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hükümsüzlük davası üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya ödenmesine,

Davalı-karşı davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.580,70 TL yargılama giderinin davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya ödenmesine,

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; Davalı-Karşı Davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı karşı davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2023