İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/98 K.2023/268

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/98

KARAR NO : 2023/268

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/04/2022

KARAR TARİHİ : 06/12/2023

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin istemlerdeki tüm teknik özellikleri ihtiva eden ürünleri faydalı model başvuru tarihi olan 13 Aralık 2019’dan önce satmakta ve teknik özelliklerini müşterileriyle paylaşmakta olduğu, tüm unsurların 2010 yılından bu yana sektördeki birçok yabancı marka tarafından üretilip satılmakta olduğu, fuarlarda ve toplumca erişilebilir platformlarda yayında olduğu, faydalı model başvurusu belirtilen 13 Aralık 2019 başvuru tarihinde kötü niyetle gerçekleştirildiği,

davalı----- müvekkilinin makinelerine yönelik 2019 yılında endüstriyel tasarım tesciline dayanarak gerçekleştirdiği ve aleyhine sonuçlanan süreç sonunda hükümsüzlüğe konu faydalı model başvurusunu aynı yılın yaptırdığı tespit vasıtasıyla inceleme fırsatı bulmuş ve bu özellikler için faydalı model başvurusu gerçekleştirmiş olduğunun iddia edildiği dilekçe faydalı model başvurusunu tescile yetkili daire olan Türk Patent ve Marka Kurumunun (TÜRKPATENT) 6769 SMK gereği olarak araştırma raporu düzenlediği,

ancak yalnızca patent veri tabanından kısıtlı bir araştırmada bulunduğu ve toplumca erişilebilir birçok kaynağın araştırma raporu kapsamı dışında kaldığının anlaşıldığı, teknik özelliklerin Kurum uzmanı tarafından tespit edilememesi nedeniyle tescil edilen faydalı modelin esasında yenilik kriterine sahip olmadığı iddia edilmekte olup, "-----" olan----sayılı ve 21.01.2022 tescil tarihli faydalı modelin hükümsüzlüğü talep edilmektedir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davalı müvekkilinin tasarlayıp geliştirdiği,---- İçin ----başlığına ait ürün ----Tescil Numaralı Faydalı Model Belgesi ile TPE'de tescilli olup 13.12.2019 tarihine kadar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile koruma altında olduğu,hükümsüzlüğü talep olunan faydalı modeli kendisi tasarlayıp geliştirmiş ve üretim aşamasına geçerek piyasada saygın bir yer edinmiş olduğu,

davalı müvekkilinin, tekniği Türkiye'de ve dünyada yeni olan bu ürünü üretirken Faydalı Model Belgesini de tescil ettirmiş olup piyasada karşısına çıkabilecek haksız tecavüzlerin önünü kesmek istemiş, fakat müvekkile ait faydalı modelin, müvekkilin daha önce ticaret yapmış olduğu davacı firma tarafından taklit edildiği ve üretilerek piyasaya satışının yapıldığının tespit edildiği,

davacı yanın, faydalı model hakları müvekkile ait olan makineyi birebir kopyalayarak satışını yaparak haksız kazanç elde ettiğinin iddia edildiği dilekçede, davacı şirkete ait olan---- adresli internet sitesinde yer alan----- başlıklı ürünler ile müvekkilinin -----tescil numaraları faydalı model belgesine sahip olduğu, bu durumun tespiti ve daha sonra açacağı Faydalı Modele Tecavüz/Haksız Rekabet davalarına dayanak teşkil etmesi amacıyla, ----.

Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ----- sayılı dosya ile "İncelenen iş yerinde otomatik tabak kapatma makineleri dâhil çeşitli makine imalatı olduğu görülmüştür. Talep dilekçesinde yer alan ----- ürün kodlu makineler çalışma tabla ölçüleri farklı tamamen aynı özelliklere sahip makineler olduğu anlaşılmıştır.

İncelenen iş yerinde, mevcut yukarıda detay resimleri otomatik tabak kapatma makineleri üzerinde tespit isteyenin '---- İçin ---- başlıklı ---- numaralı Faydalı Model belgesinin, TPMK sayfasında yer alan istem takımında, ana istemde bulunan tüm unsurlara sahip olduğu tespit edilmiştir." şeklinde tespitlerde bulunulduğu, dolayısıyla davalı müvekkiline ait olan faydalı modelin hükümsüzlüğünü gerektirecek bir gerekçe olmamasından dolayı davanın reddi talep edilmektedir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ---- numaralı faydalı modelin yenilik özelliğinin mevcut olup olmadığı, istemlerinin yeterli açıklıkta olup olmadığı, asıl hak sahibinin davacı olup olmadığı, kötü niyetle tescil edilip edilmediği, bu nedenlerle hükümsüzlüğüne karar verilip verilemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Davacının ----- Ticaret Sicil Müdürlüğünde ----- ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, 19/12/2017 tarihinde tescil edildiği, anlaşılmıştır.

Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ---- tescil numaralı Faydalı Modelin davalı ----- adına tescili olduğu, 26/10/2021 tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır.

Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde;-----adına tescilli ----- sayılı faydalı model dosyasında yapılan incelemede, söz konusu faydalı model belgesinin, yılına ait yıllık ücretinin vade tarihinde ve vadeyi takip eden altı aylık ek süre içerisin ödenmediği için geçersiz kılındığı, 21.04.2016 tarihli ---- Bülteninde geçer ilanın yapıldığı ve ilan tarihinden itibaren 6 ay içerisinde de yıllık ücretin ödenmemesine ilişkin belge sahibince herhangi bir mücbir sebep talebinde bulunmadığı için 07.06.2015 tarih itibaren geçersiz hale geldiği tespit edilmiştir.

Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; -----adresinde ve dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ışığında;

A."--- sayfasında ---Makinesi 3 adet tespite konu olan-----model makinenin yayınlandığının görüldüğü;

B.Dava konusu ürün üzerinde benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden yapılan detaylı inceleme neticesinde tasarım ‚---- tasarımı olup, kapak ve gövde olmak üzere iki ana bileşenden oluşan, bileşenlerin biçimleri, yüzey özellikleri ve eklentileri ile farklı değerler ihtiva etmiş olsa da karşılaştırılan tasarımların gövde ve kapaklarının benzer geometrik biçim ve oranlarda olduğunun tespit edildiği;

C.Dolayısıyla davalıya ait faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunmadığı, istemlerinin ürünü genel ana hatlarıyla tarif etmesi sebebiyle yeterli açıklığa sahip olmadığı" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

SMK'nın 144. Maddesine göre; "(1) Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir: a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa. " faydalı modelin hükümsüz kılınacağı belirtilmiştir. SMK'nın 142. Maddesinde" (1) 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur. (2) Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Dava, yenilik unsuru taşımadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf davalı adına tescilli ---- tescil numaralı "-----" başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir. Dava konusu ---- tescil numaralı----20.01.2022 tarihinde, 12.12.2019 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile sicile tescil edildiği TPMK kayıtları ile sabittir.

Bu tespitten sonra dava konusu faydalı modelin yenlik unsuru yönünden belirlemenin yapılması hususu teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmış, alınan raporda, Hükümsüzlük değerlendirmesi için, ----- tescil numaralı “---” faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olup/olmadığını ispatlamak üzere ----' adresli internet sitesinde yer alan ----- Makinesi----- başlıklı ürünler incelenmiş, incelenen bu ürünler ile dava konusu ürünün yapılan karşılaştırmasında, davaya konu olduğu iddia edilen makinelerin farklı ebat ve kapasitede olan ürünleri paketleme amaçlı kullanıldığı,

dava konusu ürün üzerinde benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden yapılan detaylı inceleme neticesinde tasarım ---- tasarımı olup, kapak ve gövde olmak üzere iki ana bileşenden oluşan, bileşenlerin biçimleri, yüzey özellikleri ve eklentileri ile farklı değerler ihtiva etmiş olsa da karşılaştırılan tasarımların gövde ve kapaklarının benzer geometrik biçim ve oranlarda olduğu,

---- numaralı tasarım tescilinde makara sistemi ürüne yan yüzeyden bağlı iken, diğer tasarımda kapak üzerinde monte edilmiş şekilde olup, kapak ve gövdeyi kilitleyen sistem ürünün ön yüzeyinde monte edilmiş ancak, diğer tasarımda yan yüzeyde olduğu,---” başlıklı faydalı model belgesinin karşılaştırılmasından her ne kadar kumanda ve kontrol ögeleri ön yüzey üzerinde düz bir biçimde konumlandırılmış ve diğer tasarımda eğimli bir biçimde konumlandırılmış olsa da, her iki tasarımın gelen olarak benzerliği geometrik açıdan büyük oranda benzer olduğunu gösterdiği, ayrıca işlevsel olarak da tümüyle benzer olduğu,

her iki ürün arasında ayırt edici olacak bir şekilde herhangi bir nitelikten söz etmenin mümkün olamadığı, (özellikle her iki ürün için sunulan Resim 1 ve 2 “deki detaylarının incelenmesinden) genel izlenimden ürünlerin işlevini farklı kılacak herhangi bir belirgin özelliğe rastlanmadığı tespiti karşısında hükümsüzlüğü talep edilen ----- tescil numaralı faydalı model tescilinden önceki tarihte dava dışı -----başlıklı ürünlerin aynı işlevi aynı metotla gerçekleştirdiği dikkate alındığında davalı tarafın tescilli faydalı modelinin yenilik unsuru içermediği kabul edilmiş ve SMK'nın 144 ve 142.

Maddeleri dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın KABULÜ ile;

1-Davalı adına tescilli bulunan ----tescil numaralı Faydalı Modelin yenilik unsuru bulunmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE,

2-Alınması gereken 269,85 TL karar harcından başlangıçta yatırılan 80,70 TL'nin mahsubu ile 189,15 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

4-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığında,

5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-

Davacı tarafından sarfedilen 92,20 TL ilk dava masrafı, 114,25 TL tebligat müzekkere, 6.000,00 TL olmak üzere toplam 6.206,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık, istinaf başvuru merci mahkememiz olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.