İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/180 K.2024/313

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/180

KARAR NO : 2024/313

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/09/2023

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacılardan müvekkili --- ile davalı şirket ortağı ve yetkilisi ---- 2008 yılında evlenmişlerdir ve 2020 yılında (boşanma kararının kesinleşme tarihi 18.12.2020) boşanmışlardır, bu evlilikten iki müşterek çocukları bulunmaktadır.

Hem davalı şirket hem de davacı müvekkil şirket ----- taraflar evlendikten sonra kurulduğunu, her ne kadar ---- kuruluş tarihinden itibaren resmi olarak davacı müvekkil şirket --- - ortağı veya yetkilisi olarak görünmemiş ve --- resmi kayıtlardaki ortağı ve yetkilisi diğer davacı müvekkil ---- olarak gözükmüş ise de aslında---- baştan beri ----- tarafından, davalı şirkette o tarihteki diğer ortaklardan bağımsız olmak ve işleri yavaş yavaş davalı şirketten kaydırmak amacıyla müvek---- kurdurulmuş ve gayri resmi olarak ---- tarafından yönetildiğini,

işbu davayla hükümsüzlüğünü talep ettiğimiz tasarım tesciline konu diş macunu 2019 yılına kadar davalı ---tarafından ----- bir firmadan ithal edilmiş, --- satılmış ve --- üzerinden Türkiye'de ----- internet sitesi üzerinden ve çeşitli online pazar yerleri vasıtasıyla piyasaya satışı yapıldığını, 2019 yılında ----- bu ürünü ----- ithal etmeyi bırakmış ve plastik kalıbı Türkiye'de kendisi üretmeye başlamıştır.

Delil listemiz ekinde buna ilişkin ithalat belgeleri ve faturalar sunulduğunu, 2019 yılından boşanma tarihine kadar neredeyse bir yıl boyunca işbu davayla hükümsüzlüğünü talep ettiğimiz tasarım tesciline konu ambalaj ---- tarafından üretilmiş,--- fatura edilmiş ve ---- tarafından da piyasaya satışı yapıldığını, Davalı şirket --- yetkilisi ve ortağı ----- ile müvekkil şirket yetkilisi ve ortağı ve aynı zamanda gerçek kişi davacı---- evliliği devam ederken,

kişisel ilişkileri iyi iken tasarımı aslen ---- firmaya ait olan ve ---- davalı şirket --- tarafından ithal edilen bu ürünün satışına ilişkin olarak tarafların iş ilişkisi sorunsuz devam ettiğini, Davalı şirket --- ortağı ve yetkilisi ----- müvekkilim ----- ile sona ermiş evliliklerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar nedeniyle müvekkilim ----- ve esasen ----- kendi ticaretini üzerine kaydırmak için müvekkilime kurdurttuğu ve esasen boşanma tarihine kadar kendi yönettiği ---- maddi ve manevi zarara uğratmak amacıyla müvekkili uğraştığını,

Gerçekte Tasarımı ---- Bir Firmaya Ait Olan Ve Davalı Şirket Tarafından Da Zaten O Firmadan İthal Edilerek Türkiye'de Satışı Yapılan Davaya Konu Ambalajın müvekkillerim tarafından fiziki ve online kullanımlarına son verilmesi ve buna ilişkin olarak da kendilerine taahhütname verilmesi ihtar edildiğini, Davalı ----, tasarımı kendisine ait olmayan, TPE nezdinde tasarım tescili aldığı 2019 yılından çok öncesinde piyasaya ---- firma tarafından sürülen hatta kendisinin bizzat bu firmadan ithal ederek Türkiye'de satışını yaptığı bir diş macunu ambalajını her nasılsa gerekli hukuki şartları taşımadığı halde tescil ettirerek,

arkasına haksız yere aldığı rüzgarla tek ortağının kişisel husumetinden kaynaklı olarak müvekkilinin ticaretini baltalamayı, müvekkillerimi maddi zarara uğratmayı hırs ve hedef edindiğinden hem bu haksız durumun önüne geçilmesi hem de müvekkillerimin ticari açıdan istikrarının ve itibarının korunması amaçlarıyla, yukarıdaki açıklamalarım ışığında her iki müvekklinin de bu davayı açmakta 6769 sayılı kanun'un m. 78/1 uyarınca hukuki menfaatleri bulunduğundan, ----- aleyhinde işbu davanın açılması zorunlu olduğunu,

Davalı ---- ortağı ve yetkilisi ----- bu ambalaj ve kapağı diş macunu ürünü olarak (diş macununda kullanılan ambalaj ve kapak olarak), 2017 yılında ortağı olduğu ----- ŞİRKETİ ve ---- adına yurt dışındaki ----- firmasından ithal etmiş ve Türkiye'de sattığını, -----kurulan ağız bakım ürünleri için diş macunu, saç bakım ürünleri için şampuan ve bebek yıkama bakım ürünleri Ar-Ge, üretim, satış faaliyetlerinde bulunan ve hizmet sunan bir şirkettir.

Şirket, ihracat izni bulunan dünyanın hemen her yerine ihracat yapan,----- sertifikaları, buluş ve tasarım sertifikaları olan ve yüksek teknoloji kuruluşu olarak kabul edilen bir şirket olduğunu, davanın kabulüne,

tasarım olarak sicile tescil edilebilmek için 6769 sayılı Kanun'da aranan "yenilik" ve "ayırt edicilik" unsurlarını taşımayan davalıya ait ---- numaralı olup 09-03 ve 09-07 sınıflarına "Ambalaj-Kapak (Ambalajlarda)" adıyla kayıtlı Tasarım Tescili belgesinin hükümsüzlüğüne ve türk patent ve marka kurumu nezdindeki sicilden terkinine ve yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış ancak cevap dilekçesini sunmamıştır.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ---- tescil numaralı tasarım tescilinin tescilli olduğu tüm sınıflar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Ticaret sicil kaydı ile davacı -----ŞİRKETİ' nin 18/08/2017 tarihinde, davalı şirketin ise 19/08/2013 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 23/01/2019 tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurları açısından incelenerek hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor düzenlenmiş olup alınan heyet raporunda özetle; ----numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 23.01.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 77. Maddesinde (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:

c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.SMK'nın 56/1 maddesinde, (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

(4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

Hükümleri düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Dava davalı tarafa ait tasarım tescilinin yenilik unsuru bulunmadığından bahisle SMK'nın 77. Maddesine göre tasarım hükümsüzlüğü davasıdır.Davacı tarafça, davalı taraf adına tescilli bulunan ----- numaralı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuru bulunmadığı ve kötü niyetli tescil edildiği gerekçesi ile hükümsüzlük talebinde bulunmuştur.TPMK kayıtları incelendiğinde, ---- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 27/08/2019 tarihinde davalı adına tescillidir.Sınai Mülkiyet Kanunun 77. maddesinde tasarımların hükümsüzlük halleri belirtilmiştir.

Buna göre, bu Kanunun 56. ve 57. maddelerinde belirtilen şartlara sahip olmadığı ispat edilen tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilebilir.

Kanunun 56. maddesinde yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların belge verilerek korunacağı, birleşik ürünün parçasının tasarımının birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olması, parçanın görünür durumda olan özelliklerinin, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılaması halinde korunacağı belirtilmiştir.Kanunun 56/4. maddesinde yenilik unsuru, 56/5. maddesinde ise ayırt edicilik unsuru tanımlanmıştır.

Buna göre, tescilli tasarım için bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.

Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim tescilli tasarım için, başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş, herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde,

tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağı belirtilmiştir.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında dava konusu tasarımın yenilik unsurunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için TPMK kayıtları, alınan rapor ve ürünlerin numunelerinin de incelendiği; davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 23.01.2019 başvuru tarihli ----- numaralı tasarım tescilleri ile resen yapılan araştırmalarda tespit edilen 13.08.2017 tarihli ürün görseli arasında benzer biçim, oran, yüzey özellikleri ve öğe yerleşiminde olduğu bu haliyle tasarımlar arasında

bulunan farkların küçük ayrıntılarda olduğu, bu nedenle davalı tasarımının küçük ayrıntılarla ayırt edicilik kazanamayacağı,

alınan ek raporda belirlendiği üzere 23.01.2019 başvuru tarihli ----- numaralı tasarım tescili ile dosyaya delil olarak

sunulan ürün örneği içinde yer alan ve normal kullanım anında görülebilir durumda olmayan parçaarasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları yönündeki tespitler dikkate alındığında davalı tarafa ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunmadığı ve davalı tasarımı yönünden SMK'nın 56 ve 77. Maddesi gereği çoklu tasarımın tüm tasarımlar yönüyle hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.