İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/30 K.2024/81

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/30 Esas

KARAR NO:2024/81

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/02/2023

KARAR TARİHİ: 19/03/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ----------- tamamen özgün ve kendi ar-ge çalışmaları sonucu ürettiği ürünleri pazarlayan bir firma olduğunu, davalı ------ dosyası ile dava konusunu oluşturan faydalı modele dayanarak müvekkilinin aleyhinde delil tespiti istediğini ve müvekkiline ait işyerinde ve üretim tesislerinde bilirkişi marifetiyle incelemeler yaptırdığını, dava dosyasına sunmuş oldukları --sayılı fatura ile teslimi ve montajı yapılan -------- görselleri incelendiğinde dava konusu ----model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığını ispatladığını,

ayrıca ---firmasına ait --------- ait kataloglarda görülen ürünler incelendiğinde-------- faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının ispatlanacağını, söz konusu kataloglara -------- ulaşılabileceğini, --------- nolu faydalı model belgesinde tanımlanan özelliklerin aynı şekilde bulunmuş olmaları nedeniyle faydalı modelin yenilik vasfına ait olmadığının bu belge ile de ispatlanmış olduğunu,

ayrıca -------buluş başlıklı faydalı model belgesi istemlerinin buluşun uygulamaya konacak şekilde açıklığa sahip olmadığını bu nedenle faydalı model belgesinin ------ yeterliliğine sahip olmadığını ve ----- hükmü uyarınca hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu, söz konusu nedenler ile davalıya ait ------- faydalı model belgesinin yenilik vasfına haiz olmadığı için hükümsüz kılınması, iddia ve talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin yapmış olduğu çalışmaları ----------- tarihinde faydalı model başvurusunu yaptığını ve ------- tescil numarası ile faydalı model olarak tescilini sağladığını, davacının, müvekkilinden --------- faydalı model hukuki koruması altında bulunan kapıdan sipariş ettiğini akabinde kapının tekniği dahil olmak üzere tüm detay ve niteliklerini kopyalamak ve çalmak suretiyle üretim yapmaya başladığını, ameliyathane,

laboratuvarlar ve hassas çalışma alanları içerisinde tam sızdırmaz kapılar kullanıldığını bu kapıların çukura düşme sistemi ile üretildiğini ve bu sistemin neden olduğu sıkıntıların başında kanadı taşıyan ----- veya ani basınç değişikliğinden etkilenerek kanadın yerinden çıkmasına neden olduğunu, hali hazırda piyasa koşullarında kullanılan sistemlerde taşıyıcı arabanın ----- adet teker ile sistemi çalıştırmakta iken müvekkiline ait faydalı modelde taşıyıcı araba üzerinde 4 adet teker bulunduğunu, müvekkilinin faydalı modeli ile mevcut duruma pratik/yenilikçi bir çözüm getirdiğini, davacının,

müvekkiline ait faydalı modelin hükümsüzlüğü için sunmuş olduğu delillerin hangi tarihte kamuya sunulduğu yönünden güvenilir olmadığını ve söz konusu delillerin teknik detaylarının da muğlak olduğunu, söz konusu nedenler ile haksız davanın reddini, iddia ve talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ------tescil nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Dosyaya ------kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------- tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği bildirilmiştir. Ticaret sicil kaydı yazı cevabında davalı şirketin 07/12/2016 tarihinde, davacı şirketin ise 26/05/2015 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. ------- sayılı dosyasında bilirkişilerce yapılan tespit ile ------ metal tekerlekler bulunmaktadır. ----- malzemeden oluşmuş olup, üzerinde tekerler hareket halindedir.

Yönlendirici klavuz metal malzemeden yapılmıştır. Kapı kapanma hareketi yaparken tekerler yönlendirici klavuz üzerine geldiğinde, klavuz vasıtası ile kapı aşağı doğru yönlendirme yaparak kapı altı sızdırmazlık amaçlanmıştır. Hareketli kapı/ hareketli kanat; paslanmaz metalden yapılmış olup üzerinde gözetleme camı bulunmaktadır. ----- malzemeden yapılmıştır.

Kapı kapanırken kanat üzerinde bulunan yönlendirici klavuz ve zeminde bulunan yönlendirici takoz vasıtası ile sızdırmazlık amaçlanmıştır. ----- üzerinde 2 adet menteşeli askı sistemi bulunmaktadır. Yönlendirici klavuz üzerine gelen kapının öne arkaya, yukarı aşağı hareketini sağlamaktadır. Metal malzemedir. ------ malzemeden oluşmaktadır. Kapı yönlendirme ve sıkıştırma amaçlı kullanılmaktadır.

Durdurma, sabitleme parçası; plastik malzemeden yapılmış olup kanadın kapanma noktasında durdurma ve sabitleme amaçlı aynı zamanda kapının sıkışmasını sağlayarak sızdırmazlık da sağlayan bir tasarıma sahiptir. İlgili kapılar için ---------- Hastanesine kesilmiş olan fatura tarihi 26.12.2016 tarihi şeklinde görüş bildirmiştir.

Taraf iddia ve savunmaları ile sunulan deliller değerlendirilerek davalı tarafa ait istasyondaki kullanımlar sebebiyle davacı markası yönünden tecavüz teşkil edip etmediği hususunda tasarım uzmanı, marka-patent ve faydalı model uzmanı ve endüstri mühendisinden oluşan heyet raporunda;--------başlıklı faydalı model belgesinin, --------tarafından yapılan tespitte incelenen ameliyathane kapısı ile karşılaştırılması sonucunda, -------- belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı ancak inceleme konusu ameliyathane kapısı için ----Hastanesine kesilmiş olan -- faturanın,

inceleme konusu kapının güncel halini tanımlayıp tanımlamadığı konusunda heyetimizce bir tespit yapılamayacağı, ------ belgesinin 6769 nolu SMK madde 92/1 kapsamında yapılan değerlendirmesinde,-------- faydalı model belgesinin uygulamaya konabilir açıklıkta olmadığı ve 6769 nolu SMK madde 144/1(b) şartını sağladığını dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

SMK'nın 144. Maddesine göre; "(1) Aşağıdaki hâllerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir: a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa. " faydalı modelin hükümsüz kılınacağı belirtilmiştir. SMK'nın 142. Maddesinde" (1) 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur.

(2) Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir. SMK'nın 92. Maddesinde (1) Buluş, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından buluşun uygulanabilmesini sağlayacak şekilde yeterince açık ve tam olarak patent başvurusunda, tarifname, istemler ve tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimlerle açıklanır. Hükmü düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Dava, yenilik unsuru taşımadığından bahisle faydalı modelin hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf davalı adına tescilli ------- başlıklı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

SMK'nın 142. Maddesinde hangi buluşların faydalı model kapsamında korunacağı düzenlenmiş, yine 144. Maddede hükümsüzlük şartları belirtilmiştir.

Bu hükme göre a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa., b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa. e) Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa,

faydalı modelin hükümsüz kılınabileceği belirtilmiştir.Dava konusu ----numaralı faydalı modelin ---tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği ve halen koruma altında bulunduğu ---kayıtları ile sabittir.

Yine faydalı model belgesi incelendiğinde, istemin 1) Bu buluş, tam sızdırmaz yön kılavuzu (1), araba grubu (2), menteşe grubu (3), alt kılavuz grubu (4), avare grubu (5) içeren otomatik kapı ile ilgili olup; özelliği antibakteriyel özelliğe sahip polyemite sahip kapının yönlendirmeyi sağlayan alt kılavuz grubu (4) içermesidir.

“TAM SIZDIRMAZ OTOMATİK KAPI” buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde 1 bağımsız isteme sahip olduğu, 1 nolu bağımsız istemin koruma kapsamı incelendiğinde ise; à tam sızdırmaz yön kılavuzu (1),araba grubu (2), menteşe grubu (3), alt kılavuz grubu (4), avare grubu (5) içeren otomatik kapının antibakteriyel özelliğe sahip polyemite sahip kapının yönlendirmeyi sağlayan alt kılavuz grubuna (4) sahip olmasının yenilik unsuru olarak tanımlandığı sabittir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın SMK'nın 92. Ve 144.

Maddesi gereği hükümsüzlük talepleri incelenmiş, yenilik unsuru açısından yapılandeğerlendirmede, ------” buluş başlıklı faydalı model belgesinin,------ tarafından yapılan tespitte incelenen ameliyathane kapısı ile karşılaştırılması sonucunda, ---- belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı belirlenmiş, yine bilirkişi raporunda mevcut kapının faturaya konu kapı olup olmadığı tespit edilememiş ise de kapı üzerinde değişiklik yapıldığına dair bir iddia ve bu iddiayı ispatlar bir delil bulunmadığı gözetildiğinde dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru içermediği kabul edilmiştir.

Yine davacı tarafın SMK'nın 92. Maddesi gereği iddiaları da değerlendirilmiş, alınan bilirkişi raporunda uzman tasarımcı, endüstri mühendisi ve tasarım hukuku uzmanları tarafından hazırlanan raporda belirlendiği üzere ------ başlıklı faydalı model belgesinin 6769 nolu SMK madde 92/1 kapsamında yapılan değerlendirmesinde, ---- faydalı model belgesinin uygulamaya konabilir açıklıkta olmadığı ve 6769 nolu SMK madde 144/1(b) şartını sağladığı, tespitleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın tescilli faydalı modelinin yenilik unsuru içermediği, uygulamaya konulabilir açıklıkta olmadığı kabul edilmiş ve SMK'nın 92, 144/1-b ve 142.

Maddeleri dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.