İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/31 K.2024/215

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ticari nitelikli aracın 05.09.2022 tarihinde İzmir ilçi Karabağlar ilçesi... sokakta seyir halinde iken ... plakalı aracın hatalı şerit değiştirmesi sonucu maddi hasar ile değer ve kazanç kaybına uğradığını, karşı yan şirkete ait ... plakalı aracın, müvekkilline ait... plakalı araca kusurlu bir şekilde çarpması sonucu meydana gelen haksız fiil nedeniyle müvekkiline ait araç onarım bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına uğradığını, araç onarım bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybına uğradığını, karşı yan aracın kusurlu olduğunu, haksız fiil neticesiyle onarım bedeli karşı yana ait zorunlu trafik poliçesinden karşılandığını,

meydana gelen değer kaybı hususunda ise yine karşı yana ait zorunlu trafik poliçesinden karşılanmak üzere Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğunu, öte yandan müvekkilinin ticari amaçla kullandığı ... plakalı aracın onarımı sırasında müvekkilinin çalışamadığını ve dolayısıyla kazanç kaybına uğradığını, müvekkilinin bu kazanç kaybını davalıların kusurlu eylemi nedeniyle yaşadığından,

tazminat hukukumuzun hükümleri gereği davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, müvekkiline ait ... plakalı aracın onarımının 10 gün sürdüğünü, araç onarım sırasındayken meydana gelen müvekkilinin kazanç kaybı alacağı için ise ilgili aracı şirketin vermiş olduğu günlük kazanç raporundan yola çıkarak İzmir ...

İcra Dairesi... dairesinde takip başlatıldığını, davalıların işbu takibe itiraz etmeleri sonucu zararlarının karşılanmadığı gibi tahsilat anlamında müvekkili şirketin zarara uğramaması için davalılar hakkında yapılacak GİB sorgusu sonucu tespit edilen menkul ve gayrimenkul mallarına ihtiyati haciz uygulanması zaruri olduğunu, müvekkili adına işbu alacakları için arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da ekte sunacakları anlaşma sağlanamadığını, öte yandan davalılar işbu icra takibine kötü niyetli itiraz etmiş olup, takip talebindeki miktar üzerinden %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,

05/09/2022 tarihinde müvekkili aracına %100 kusurlu çarpılması sonucu oluşan maddi hasarlı kaza sonucu.

Müvekkiline ait aracın 10 günlük kazanç kaybı için olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 17.912,80-TL ile birlikte davalılar hakkında yapılacak GİB sorgusu sonucu ortaya çıkacak menkul ve gayrimenkul mallarına ihtiyati haciz uygulanması, %20'den aşağı olamamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi ve haklı davalarının kabulüne, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Turizm.Otomotiv Taşımacılık ve Gıda Ürünleri Tic.San.Ltd.Şti vekili, cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davacı taraf asli kusurlu olup yapılacak bilirkişi incelmesinde bu hususun ortaya çıkacağını, davacı tarafın müvekkili davacının maliki olduğu araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu yönündeki iddiasını kabul etmediklerini, davacı tarafın kazanç kaybı talebi hukuken mümkün olmadığını, yasal dayanağının bulunmadığını, ancak kabul anlamına gelmemek üzere fahiş bir talepte bulunulduğunu, aracın meydana gelen kazası küçük bir kaza olup 10 günlük onarım süresinin çok faza olduğunu,

araç en fazla 2-3 günde onarılacak şekilde hasara uğradığını, bunun dışında fahiş bir günlük kazanç kaybı talebi yapıldığını, mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda talep edilen rakamın fahiş olduğu yine kabul anlamına gelmemek üzere ortaya çıkacağını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine lehlerine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinde alınan 14/08/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...

Trafik Kuralları İhlalleri Yönünden:

... plaka sayılı davalı taraf araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b ve 46/b-c maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile Etken Olduğu,

... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Hasar Onarım Bedeli Yönünden:

Somut olayda,35.S.01911 plaka sayılı ... SERVİS 16+1 ELWB 163 MIDLINE STT 2013 model otomobilde meydana gelen meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 73.186,18 TL olduğu, taraflar arasında bu konuda husumet bulunmadığı, tamirinin ekonomik olduğu ve makul onarım süresinin 7 gün olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Kazanç Kaybı Bedeli Yönünden:

Dava dışı ... Otobüs İşl. Oto Kiralama Ltd.Şti.’servis hizmeti veren davacı ...’ın 2022 döneminde bu hizmeti sebebiyle ...Firmasına yıllık toplam 384.648,64 TL fatura kestiği, bu faturaların aylık ortalamasının 32.054,05 TL olduğu,

Davacı ...ın dava dışı ...Otobüs İşl. Ltd.Şti.’ne taşeron hizmeti yaptığı, bu amaçla dava dışı...makine San. Koll. Şti., dava dışı ... Dokuz Eylül Koleji A.Ş., ve dava dışı...Tekstil A.Ş. firmalarına servis hizmeti verdiği,

Bahsi geçen aracın kazanç kaybının hesaplanması için aşağıdaki bilgi ve belgelere ihtiyaç duyulduğu;

a)...’a ait ... plakalı aracın kaza yaptığı dönemde servis çektiği güzergahların km. bilgileri, her gün kaç km yaptığı,

b) Yapılan bu km.lere karşılık yakıt gideri,

c) Aracın amortisman tablosu,

d) Araç şoförüne ilişkin personel gideri.

Bu bilgi ve belgeler ibraz edildiğinde kazanç kaybına ilişkin net tutarın tarafımızca hesaplanabileceği..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinde alınan 15/01/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... Sayın Mahkemenizin verdiği talimat doğrultusunda; dosya kapsamı ve davacı ticari defterleri ve dayanağı belgeleri üzerinde yapılan inceleme ve Raporun “Analiz Tespit Ve Değerlendirmeler” bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda;

Davacı Ticari Defterlerinin Tasdikine İlişkin Yapılan İncelemede;

İncelemeye sunulan yevmiye defterinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onayının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri

Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken kapanış tasdikinin 2022 yılı yevmiye defteri için süresinde yaptırıldığı, yevmiye defterinin usulüne uygun tutulduğu

Davacıya ait ticari defter kayıtlarında;

Davacının kaza tarihi olan 05.09.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından önceki 6 ay dikkate alındığında davacıya ait araca ilişkin 174.894,40 TL gelir faturası, bu araca ilişkin 104.563,77 TL akaryakıt gideri ve 10.732,56 TL bakım onarım gideri olduğu buna göre kaza tarihindeki ortalama günlük kazanç hesaplaması yapıldığında;

174.894,40-104.563,77-10732,56 = 59.598,07 TL 6 aylık kazanç

59.598,07 /180 gün = 331,10 TL ortalama 1 günlük kazanç

Kök raporun Sonuç bölümü 8.sayfasında “…makul onarım süresinin 7 gün olduğu”

görüşüne varıldığı, buna göre 331.10 x7 gün=2.317,70 TL kazanç kaybı tespit edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, trafik kazası sonrasın araçtan faydalanılmayan günler için oluşan kazanç kaybı zararının tahsili talepli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

3-Davacıya ait aracın ticari nitelikte servis aracı olduğu, davalı tarafın maliki ve sürücüsü oldukları aracın da ticari nitelikte olduğu, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari aracından kaynaklanması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.

4-Mahkememizce davalıların kusur sorumluluğunun tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 14/08/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalı araç sürücüsü...n kural ihlali nedeniyle meydana geldiği, davacıya ait aracın sürücüsü dava dışı ...'ın kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı taraflarca kusur yönünden itirazlar ileri sürülmüş ise de, kazanın gerçekleşme şekline göre orta şeritten sağ şeride geçmeye çalışan davalıya ait otobüsün manevrası nedeniyle kazanın meydana geldiği, sağ şeritte ve yol kenarında bulunan davacıya ait aracın kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığı gözetilerek davalı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

5-Davacı tarafça aracın onarımı süresince kullanılamaması nedeniyle oluşan kazanç kaybı talep edilmiştir.

Mahkememizce araç onarımı konusunda uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen hasarın 7 günlük sürede onarılabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı tarafça takipte ve davada aracın günlük kazanç getirisinin 1.791,28-TL olduğu, aylık ortalama kazancının ise 53.738,40-TL olduğu ileri sürülmüştür.

Haksız fiil sonucu zarar gören aracın kullanım dışı kaldığı sürece uğranılan zararlardan haksız fiilde kusuru bulunanların sorumlu olduğu açıktır. Bu sorumluluğun belirlenmesinde hasarın olağan koşullardaki onarım süresi ve araç hasar görmemiş olsaydı elde edilebilecek gelirin belirlenmesi gerekmektedir. Elde edilecek gelirin belirlenmesi için şayet somut veriler bulunmaktaysa öncelikle bu veriler dikkate alınarak hesaplama yapılması, şayet zarar gören araca ilişkin somut bir bilgi bulunmuyorsa emsal nitelikte bir aracın getirisi dikkate alınarak zarar tespiti yapılmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta mahkememizce davacıya ait ticari defter ve kayıtlar incelenmiş, 15/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı tarafından dava konusu araçla ilgili olarak kaza tarihinden önceki 6 aylık süreçte 174.894,40-TL gelir faturası düzenlediği, aynı süreçte aracın 104.563,77-TL akaryakıt gideri ve 10.732,56-TL bakım ve onarım gideri faturası bulunduğu tespit edilmiş, aracın toplam kazancından gider faturaları mahsup edilerek günlük kazancının 331,10-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi ek raporuna karşı davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

Bilirkişi raporunda her ne kadar 6 aylık gelirden, tüm akaryakıt ve bakım-onarım faturası giderleri mahsup edilerek günlük ortalama kazancın 331,10-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiş ise de mahkememizce bu görüşe iştirak edilmemiştir.

Zira bilirkişi heyeti tarafından yapılan hesaplamada gelir faturaları toplamı doğrudan 180 güne bölünmüş ve bakım giderleri de gelirden mahsup edilmiş ise de, davacıya ait aracın işçilere ait servis taşımacılığı işi yaptığı dikkate alındığında kural olarak yalnızca iş günlerinde çalıştığının kabulü gerektiği, toplam gelir faturalarının 6 aylık süreçteki iş günlerine bölünmesiyle günlük gelir belirlendikten sonra,

aracın çalışmadığı dönemde akaryakıt sarf edilmemesi nedeniyle ortalama akaryakıt giderinin mahsubu doğru ise de yıllık ve dönemsel olarak gerçekleştirilen bakım giderlerinin onarım süresince aracın çalışmasa dahi azalmayacağı, bakım ve onarımların uzun dönemde gerçekleştirilecek olması nedeniyle 7 günlük onarım süresi için bu giderlerin mahsubunun yerinde olmayacağı değerlendirilmiştir.

Bu doğrultuda mahkememizce resen hesaplamada, kaza tarihi 05/09/2022 tarihli trafik kazasından önceki düzenlenen 174.894,40-TL tutarlı toplam gelir faturalarına esas alınan 6 aylık dönemde 124 iş günü bulunduğu, toplam gelirin tespiti için öncelikle 174.894,40-TL tutarlı gelir faturalarından aynı dönemde düzenlenen 104.563,77-TL akaryakıt giderinin mahsubu gerektiği, bu suretle akaryakıt miktarının düşülmesinden sonra davacının 6 aylık kazanç miktarının 70.330,63-TL olacağı, 124 iş günü bulunduğundan 1 iş günü için kazancın ise 567,1825-TL olacağı, 7 iş günü sürecek onarım süresinde ise net kazanç kaybı miktarının 3.970,27-TL olacağı kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve davacı ticari defterleri esas alınarak yapılan belirlemeye göre davacının dava konusu kaza nedeniyle 3.970,27-TL zarara uğradığı, davacı tarafça bu miktarın üzerinde zarar edildiği ileri sürülmüş ise de davacı tarafça dayanılan faturalar, çalışılan iş günü ve fatura içeriği taşıma hizmetleri için sarf edilen akaryakıt giderlerinin mahsubu ile kazanç kaybı tespitinin hukuka ve dosya kapsamına uygun olduğu gözetilerek davacının kaza nedeniyle 3.970,27-TL zarara uğradığı kabul edilmiştir.

6-Davacı tarafça takipte 17.912,80-TL asıl alacak ve 278,26-TL işlemiş faiz talep edilmiş, itirazın iptali davasında ise yalnızca asıl alacak üzerinden dava ikame edilmiştir. Mahkememizce tespit edilen 3.970,27-TL üzerinden davalı itirazlarının kısmen iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlasına dair istemin reddine karar verilmiş, alacak miktarına kaza tarihinden itibaren faiz istenebilmesi mümkün ise de görülmekte olan davada işlemiş faizin dava konusu edilmediği gözetilerek alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

7-Davacı tarafça inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de dava konusu uyuşmazlıkta kusur dağılımı ve zararın miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden alacağın likit olmadığı değerlendirilmiş ve inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Katip... · e-imzalıdır Hakim... · e-imzalıdır