İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/96 K.2023/277

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/96 Esas

KARAR NO: 2023/277

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tesbiti İstemli)

DAVA TARİHİ: 28/04/2023

KARAR TARİHİ: 12/12/2023

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,

Müvekkili ..., üyesi bulunduğu ve geçmiş dönemlerde yöneticiliğini de yapmış bulunduğu ------- Yönetimi ile genel olarak sanat camiasına dair eleştirileri konu edilerek, önce Yönetim Kurulu Başkanı, daha sonra birkaç üye tarafından yapılan şikayetler üzerine,

---------- tarafından, 12 Nisan 2023 tarihinde "Hak Mahrumiyeti" disiplin cezası verildiğini, bu işlemin usul ve esas itibariyle tümüyle haksız ve hukukî dayanaktan yoksun olduğunu, işbu hukuka aykırı kararın iptali için, huzurdaki davayı ikame zorunluluğu doğduğunu,--------- Üyesi olan Müvekkili ..., besteci, söz yazarı, aranjör, müzik yönetmeni ve yapımcı sıfatıyla kırk yılı aşkın bir süredir müziğe hizmet veren, müzik camiası ve kamuoyunca tanınan, bilinen, sevilen bir sanatçı olduğunu, belleğimizde yer alan --------, --------, --------, --------- gibi yüzlerce eserin sahibi olduğunu, yine yüzlerce albümün yapımcısı,

aranjörü ve müzik yönetmeni olduğunu, müvekkilinin aynı zamanda müzik alanındaki meslek birliklerinde ve ---------, yıllarca Yöneticilik yaptığını, sanat camiasının ve meslek birlikleri ile ilgili yapmış olduğu tespit ve eleştirilerin, hiçbir şekilde hakaret ve iftira içermediğini; böyle bir kastının söz konusu bile olamayacağını; hangi sözü, kimlere yönelik söylediğinin belli olduğunu.

Birliği asıl küçük düşüren, tahkir eden davranışların, “meslek birlikleri” diye yazdığı halde -------- demiş gibi göstermeye çalışmak, yönergelerine rağmen -------- üyeleri arasında nota bilmeyenler olduğunu söylediği halde tümü için bu sözü söylemiş gibi iddia etmek, “şarkıcı” sözünü hakaret gibi göstermeye çalışmanın, üstelik tüm bunların başta Başkan olmak üzere, hazırlatılmış dilekçelerle üst kurul üyelerine yaptırmak olduğunu; meslek birliklerinin olması gerektiği gibi, liyakat esasına göre yönetilmesini ve bir an önce üyelerin hakkı olan telif ücretlerini alabilmeyi hedeflediğini; başkaca hiçbir gayesinin olmadığını;

-------- tüzel kişiliğini tezyif etmek bir yana, zerre zarar görmesin diye tüm bu eleştirileri yaptığını, kamusal alanda, kurumlarda yöneticilik yapanların, ne kadar ağır olsa dahi eleştirilere tahammüllü olmaları gerektiğinin, hem Yargıtay hem de --------- içtihatları ile sabit olduğunu belirterek Hukukun temel ilkelerine, Anayasada ve uluslararası anlaşmalarda düzenlenen dernek kurma, derneğe üye olma, seçme ve seçilme, sanatın ve sanatçının korunması ve sair temel insan haklarına aykırı olan "Hak Mahrumiyeti" sözde disiplin cezasının düzenlendiği,--------- Üye Disiplin Yönergesinin 7'nci maddesinin iptaline.

Anılan madde uyarınca Müvekkil hakkında verilen "Hak Mahrumiyeti" sözde disiplin cezasının, usulen --------- Kurulu Yönergesinin 5'inci maddesinde düzenlenen sürelere riayet edilmediğinden, usulen yok hükmünde sayılmasına ve iptaline, Müvekkil hakkında verilen "Hak Mahrumiyeti" sözde disiplin cezasının, Yönergede belirtilen koşullar oluşmadığından, Müvekkilinin sosyal medya paylaşımlarının, genel olarak sanat camiası ve özellikle meslek birliklerine yönelik tespit ve eleştirilerden ibaret olduğu; bu eleştirilerin sarsıcı ve ağır ifadeler içermesinin, onları hakaret, iftira haline getirmeyeceği.

Kamusal alanda, kurumlarda yöneticilik yapanların, ne kadar ağır olsa dahi eleştirilere tahammüllü olmaları gerektiğini, İfade ve eleştiri özgürlüğü ile yönetici vasfını haiz kişilerin şöhret ve kişilik hakları çatıştığı hallerde, Yüksek Yargı Organlarınca ifade ve eleştiri özgürlüğünün üstün tutulmuş ve korunmuş olduğundan; disiplin cezasının iptaline, Yönerge uyarınca tebliğ tarihi itibariyle yürürlüğe giren "Hak Mahrumiyeti" sözde disiplin cezasının, özel sağlık sigortası ve seçme seçilme hakkını ortadan kaldırdığı,

Müvekkil Davacı aleyhine telafisi imkânsız zarara neden olacağı nedeniyle dava sonuna ve hükmün kesinleşmesine kadar tedbiren disiplin cezasının uygulanmamasına, ivedilikle ve dosya üzerinden karar verilmesini, talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının iddiaları haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ------- Üyesi Davacı ..., şahsi -------- hesabı ve -------- alan adlı haber sitesi üzerinden müvekkil Meslek Birliği tüzel kişiliği ve üst kurul üyeleri aleyhine kötüleme, hakaret, iftira içeren bazı paylaşımlar yayınladığını, anılan paylaşımlar, Davacı tarafça silinmiş ise de, noter aracılığıyla tespit edilmiş olup deliller arasında sunulduğunu, dava konusu 12.04.2023 tarihli --------- kararı, ... tarafından yapılan

sosyal medya paylaşımlarının ---------- şikayet edilmesiyle birlikte başlayan bir sürecin sonunda alınmış olduğunu, Davacının ısrarla ve taciz boyutuna varacak şekilde, Müvekkili Meslek Birliği tüzel kişiliği, başkanı, üst kurul üyeleri aleyhine gerçeğe aykırı, aldatıcı, kötüleyici ifadelerle, hakaret, tehdit, iftira nitelikli paylaşımlar yaptığını, Davacıya -------- Disiplin Yönergesi’nin 7/b hükmü uyarınca “Birlik Personeli, Birlik Üyesi, Birlik tüzel kişiliği, Birlik Divan Kurulu ve/veya üst kurullar hakkında yüze karşı ve/veya basın yayın organları, internet ve sosyal medya aracılığıyla tahkir edici,

onur kırıcı ve maddi/manevi itibar zedeleyici sözler sarf etmek ve/veya bu beyanları yaymak” eylemini gerçekleştirmesi nedeniyle 1 yıl hak mahrumiyeti kararı verildiğini, disiplin Yönergesi ve Haysiyet Kurulu Yönergesindeki tüm usuli süreçler adım adım izlenerek verilen bu karar usulen ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gibi, en az 1 yıl en çok 4 yıl mahrumiyet cezası verilmesi imkanı bulunmasına rağmen, Kurul alt sınır olan 1 yıldan ceza verdiğini beyanlar davanın reddini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı meslek birliği haysiyet kurulunun 13/04/2023 tarihli ve -------- sayılı hak mahrumiyeti kararının hukuka aykırı olarak düzenlenip düzenlenmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

Musiki eseri sahipleri grubu meslek birliği haysiyet kurulu yönergesinin 8. Maddesinde "-------- görevleri şunlardır:

• Kendisine yukarıda Madde 5’te açıklandığı şekilde yazılı olarak iletilen şikayetleri 15 gün içinde toplanarak görüşmek,• Bu şikayetleri savunma haklarının tamamen kullanılmasını takip eden tarihten itibaren 15 gün zarfında Üye Disiplin Yönergesine göre karara bağlamak ve bu kararı uygulamak, şeklinde düzenlenmiştir. 4721 sayılı TMK'nın 83. Maddesinde.

"Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her hâlde karar tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir. Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası açılamaz." hükmü düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafın mensubu olduğu Musiki eseri sahipleri grubu meslek birliği haysiyet kurulu'nun disiplin işleminin iptali isteminden ibarettir.

Davacı tarafın talebinde, mensubu olduğu Musiki eseri sahipleri grubu meslek birliği haysiyet kurulu'nun 13.04.2023 tarih ve ------- karar sayılı 1 yıl süreyle hak mahrumiyeti uygulanmasına ilişkin kararın iptalini talep ettiği, davacının mensubu olduğu, Müzik konusunda besteci, söz yazarı, aranjör ve editör gibi eser sahiplerinin çıkarlarını korumak amacıyla oluşan birlik, dernek statüsünde olduğu, iptali istenen kararın davacının mensubu olduğu dernek statüsündeki meslek grubunun haysiyet kurulu tarafından düzenlendiği,

4721 sayılı Türk Medeni Yasası'nın 83. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dernek içi denetim yolları tüketilmeksizin iptal davası ikame edilemeyeceğinin düzenlendiği, Federasyon Haysiyet Kuruluna itiraz edilmesinin söz konusu olamayacağını kabul etsek dahi, --------- Tüzüğü ve Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile bağlantılı hak sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları hakkındaki tüzüklerdeki atıflar gereğince uygulanması gereken hükmün TMK'nın 83. maddesi hükmü olduğu, bu düzenlemenin aksine davacı dernek tüzüğünde bir düzenlemenin bulunmadığı, davacının dava açmadan önce genel kurul nezlinde itirazının varlığının iddia edilmediği,

davalı tarafça sunulan dernek kayıtlarında da itirazın olduğunu gösterir bir kaydın bulunmadığı dikkate alındığında özel dava şartı olan TMK'nın 83/2. Maddesinde dava şartının bulunmadığı kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-4721 sayılı TMK'nın 83/2. Maddesi ve HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddesi gereği davanın özel dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davalı vekiline Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/12/2023