İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/106 K.2025/128

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/106 Esas

KARAR NO: 2025/128

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:24/05/2024

KARAR TARİHİ:06/05/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili firmanın uzun yıllardır oto yedek parça işiyle uğraşmakta olup,-----altında ürün satışı yaptığı, Davalının ---------- sayılı tasarım tescilinin bulunduğu, dava konusu tasarımların piyasada yıllardır kullanılagelen kutu tasarımları olduğu, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığı, Buna rağmen müvekkili aleyhine ------ D.İş sayılı dosyaları ile delil tespiti yapıldığı, Dava konusu tasarımların hükümsüzlüğünün gerektiği ileri sürülerek----Sayılı Dosyası ile birleştirilmesine ve iş bu davanın bekletici mesele yapılmasına, dava konusu tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı şirket tarafından müvekkilin tescilli tasarımının taklit edilerek müvekkilin ürünleri ile birebir aynı ürünlerin farklı bir marka altında müvekkilin tescilli tasarımı olan ambalaj ile satışa sunulduğu, Tasarım tecavüzünün tespiti için delil tespiti yaptırıldığı ve bilirkişi raporu alındığı, Daha sonra da -----Sayılı dosyası ile dava açıldığı, Müvekkili tarımların bakımından hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı adına tescilli ----tescil numaralı tasarımın ------- nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, davalı tarafın tasarım hakkında kaynaklı hakları yönünden davacıya karşı ileri sürmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----- yazı cevabında davacı şirketin --- tarihinde, davalı şirketin ise -- tarihinde tescil edildiği bildirilmiştir.Dosyaya -----kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı tasarımın --- tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların beyan ve itirazları, dikkate alınarak, davacı tarafın tasarımın hükümsüzlüğü, tasarım hakkına tecavüzün bulunmadığına dair menfi tespit taleplerine ilişkin tasarım hukuku uzmanı, otomotiv yedek parça tasarımı konusunda uzman ve endüstriyel tasarım uzmanından oluşan heyet raporunda özetle; dosya kapsamı uyarınca dava konusu ----Tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığı iddialarının ispatlanamadığına dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 55/, 56 ve 77. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava; tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurları taşımadığından bahisle tasarımın hükümsüzlüğü ve menfi tespit davasıdır.

SMK'nun 55/1. maddesinde ise; tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünüm olarak tanımlanmış, tasarımın tescilli olması halinde tescilli tasarım, ilk kez --------amuya sunulmuş olması halinde ise tescilsiz tasarım olarak korunacağı belirtilmiştir.

Yine SMK'nun 56. maddesinde tasarımın korunabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olması gerektiği belirtilmiş, bir tasarım tescilli ise başvuru veya rüçhan tarihinden önce, tescilsiz ise kamuya sunulduğu tarihten önce dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edileceği, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edicilik niteliğinin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarım geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesine bakılacağı belirtilerek yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin tanımı yapılmıştır.SMK'nun 77. maddesinde ise; tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunmaması halinde tasarımın hükümsüz sayılmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

SMK'nun 79. maddesinde de hükümsüzlük kararının geçmişe etkili olacağı, tasarıma kanunla sağlanan bu korumanın hiç doğmamış sayılacağı belirtilmiştir.Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında, dava konusu tasarımın ----- kayıtlarında tescil edilmiş, ----- numaralı çoklu tasarım tescili olduğu ve halen koruma altında bulunduğu, yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin tasarım başvuru tarihin olan ------ önce kamuya sunulmuş ürün görselleri üzerinden yapılması gerekmektedir.

Davacının çeşitli kutu görsellerine yer verdiği, ancak bu görsellerin kaynağına dair bilgi bulunmadığı gibi, daha da önemlisi dava konusu tasarımların başvuru tarihinden önce kamuya açıklanmış olduğuna dair emarelerin de dosya kapsamında yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu anlamda davacının yenilik ve ayırt edicilik iddialarının ispatına yönelik tasarım hukuku bakımından somut bir delili bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu anlamda davacı tarafından sunulan kamuya ne zaman açıklandığına dair görsellerin tamamı dava konusu tasarım tescillerinin yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınamayacak nitelikte olduğu dikkate alındığında davacının iddialarının mevcut dosya kapsamı uyarınca ispatlanamadığı değerlendirilmektedir.

Bu tür ürünlerin ambalajları resen de araştırıldığında, davalıya ait tasarımın daha önce kamuya sunulan tasarımlar ile benzer olmadığı, bu nedenle tasarımların yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin mevcut olduğu, harcıalem desenler olmadığı, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı anlaşılmakla hükümsüzlük talebi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın dava konusu tasarımın davacı tarafa karşı ileri sürülmemesine ilişkin menfi tespit talebi de değerlendirilmiş, az yukarıda ifade edildiği üzer davalı tarafa ait tasarım olan ----- tescil numaralı tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı ve tasarımın halen koruma altında bulunduğu dikkate alındığında davalı tarafın ihlalin varlığı halinde tasarımdan kaynaklı hakları ihlal eden tarafa karşı ileri sürme hakkı bulunduğu kabul edilerek menfi tespit talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.