İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/166 K.2026/45

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/166 Esas

KARAR NO: 2026/45

DAVA

Marka (Manevi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 19/07/2018

KARAR TARİHİ: 19/02/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Manevi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ----- alanında faaliyet gösteren, tescilli marakaları bulunan ve yabancı bir çok firmanın distrübütörü olan bir şirket olduğunu, ---- markalarının sahibi olduğunu, ayrıca ---- firmasının distribitörü ve tek satıcısı olduğunu, davacının markalarının meşhur ve tanınır hale getirildiğini, davalının ----- adlı intrenet sitesinde davacıya ait ------markalı ürünlerin satışını yaptığını, bununla ilgili ----- D.İş sayılı arama kararı ve ----- soruşturma sayılı evrakı ile yapılan arama ve el koymalar ile tepsit yapıldığını, ayrıca -------- D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını,

davalı tarafla sürekli bu konuda görüşülmeye çalışılmışsa da buna yanaşmadıklarını, yapılan şikayetler nedeniyle paralel ithalat olduğu gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiğini, bu karara itiraz edildiğini, ancak eylemin paralel ithalat olmadığını, davacıya ait markaların ------ piyasaya sunulmasından sonra yurt dışına satış yapılmadığını, menşe ülke olan ----- başka bir ülkede de üretim yapılmadığını, bu nedenle marka hakkının tüketilmesi koşullarının mevcut olmadığını, davalının bu malları yurt dışından satın alıp ------ithal etmesinin marka hakkına tecavüz olduğunu,

------ şirketi ile davacı arasında marka hakkıyla ilgili itirazların dava konusu edildiğini ve davacının kazandığını, bu şekilde davacının bu markaların -------- tek satıcısı olduğunu, davalının kanunu dolanarak bu ürünleri satışa sunduğunu belirterek, davalının eylemlerinin haksız rekabet ve markaya tecavüz teşkil etmekte olduğunun tespitine, haksız rekabet ve markaya tecavüz teşkil eden eylemlerim menine ve maddi durumun ortadan kaldırılmasına, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak şartıyla şimdilik ---- maddi ve -----manevi zararın faizi ile birlikte ödenmesine,

davalı taraftan, ilgili arama motorlarının internetteki ana sayfalarında bulunan---- doldurarak, ilgili arama motorlarına ön bellekteki bilgi ve görsellerin de silinmesi talebinde bulunmasını ve bunu yaptığını mahkemeye kanıtlamasının istenilmesine, hükmün masrafları davalıya ait olmak üzere --- tirajı en yüksek üç gazetede yayınlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,davacının Savcılığa verdiği şikayet dilekçesi ile müvekkili tarafından ---- bulunan distribütörlükten yasal yollarla ithal edilen ---- marka ----------- kutusu için el koyma kararı alındığını, -------- tarafından müvekkiline ait iş yerinde arama yapıldığını, ancak sonrasında alınan bilirkişi raporları ile müvekkilinin marka haklarına tecavüz etmediğinin tespit edilerek takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin sektörde pek çok markalı ürünün ------ yetkili distribütörü olduğunu, dava konusu ürünün de ---- tamamen yasal prosedüre uygun olarak ithalat yoluyla getirtilip satıldığını,

müvekkili tarafından ---- markasının haksız şekilde kullanılmadığını, ------ markasının asıl sahibinin davacı taraf olmadığını, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.Dosyaya ----- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ------- markasının ----sınıflarda,----markasının ------adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

------D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespitini müteakip alınan ---- tarihli bilirkişi raporunda; --------- adet ürüne yer verildiği, bu ürünlerin buzluk ürünleri olduğu, ürünlerin üzerinde yer alan etiketlerde ve ürünler üzerinde yer alan baskı yazılarında ----- markasının yer aldığı, ayrıca ---- markasının internet sitesinde ürünün tanıtımı için kullanıldığı, ------ markasının tespit talep eden adına tespit tarihi itibariyle -----sınıfta tescilli olduğu, ürünlerin hangi tarihten itibaren satışa sunulduğunun tespit edilemediği belirtilmiştir. ------soruşturma numaralı dosyası incelendiğinde;

dosyada alınan -------- tarihli bilirkişi raporunda; şüphelilerin iş yerinden ele geçirilen 3 adet buz kutusunun orijinal ürün oldukları, rapor içeriğinde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere dosya konusu olayda marka hakkına tecavüz bulunmadığının tespit edildiği, rapor üzerine davalı şirket yetkilileri hakkında takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu teknik bilgi gerektirdiğinden Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, marka uzmanı ----, bilişim uzmanı ----- ve muhasip ---- tarafından düzenlenen ---- tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın ------- markalı orijinal ürünlerin satışının yapıldığı, hali hazırda incelemenin yapıldığı tarihte internet sitesinde görülen------ markalı ürünün satışta olduğu ve pazarlamasının devam ettiği, yapılan aramada ele geçirilen ürünlerin orijinal olduğu, ---------bu ürünlerin -------davalı firma tarafından satın alınarak ----satışa sunulduğu, davacı tarafın ------ markalı ürünlerin satışı konusunda --- tek yetkili satıcı olmadığı,

davalı tarafından---- markası ile satılan ürünlerin ilk arşiv kaydının ------ tarihinde tutulduğu, bu tarih itibariyle ------- ürünün satışa sunulduğu, somut olay açısından marka hakkının tükenmesi ve paralel ithalat şartlarının oluşmuş olması sebebiyle marka hakkına tecavüzün söz konusu olmadığı, davalı tarafça inceleme gün ve saatinde yasal ticari defter ve belgeler ibraz edilmediğinden maddi tazminat hesabı yapılamadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında. Dosyada mevcut deliller ve davalı tarafça sunulan belgeler incelenerek dosya kapsamında incelenen ürünlerin paralel ithalat kapsamında ve marka hakkının tüketilmesi kapsamında incelenerek rapor düzenlenmesi istenmiş ve hazırlanan ----- tarihli rapor dosyamıza celb edilmiştir. Raporda özetle. "Kök raporda ve yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında.

Davalı tarafın ------markalı orijinal ürünlerin satışını yaptığı, Halihazırda kök raporun yazıldığı tarihte internet sitesinde görülen ------- markalı ürünün satışta olduğu ve pazarlamasının devam ettiği, Yapılan aramada ele geçirilen ürünlerin orijinal olduğu, ----- bu ürünlerin ----- firmasından davalı firma tarafından satın alınıp ---- satışa sunulduğu, Davacı tarafın---- markalı ürünlerin satışı konusunda -------olmadığı, Davalı tarafından ---- satılan ürünlerin ilk arşiv kaydının ----- tutulmuş olduğu, bu tarih itibari ile ------satışa sunulduğu,

Dava konusu ürünlerin marka hakkı sahibi tarafından piyasaya sürüldükten sonra paralel ithalat ile -------- getirilip getirilmediği konusunda davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde usulünce inceleme yapılamadığından kök rapordaki görüşümüzde bir değişiklik olmadığı, İspat yükünün yer değiştirip değiştirmediği konusundaki hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu,

Mahkemenin aksi kanaatte olması durumuna istinaden maddi tazminat hesabı yapılmak istense de davalı tarafın davaya konu ürünlerin ithalat adedi, satış yapılmış ise satışta tanzim edilen fatura suretlerinin ve satıştan sonraki stok durumunun yazılı olarak ya da fiziki olarak ibraz etmemiş olması sebebiyle maddi tazminat hesabı yapılamadığı, Manevi tazminat konusundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, kanaatine ulaşılmıştır. " yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı tarafın kayıt ve defterleri üzerinde ve sunulan kayıtlar incelenerek davalı tarafın paralel ithalat iddiaları ve hakkın tükenmesi iddiaları yönünden ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan ---------- tarihli rapor dosyamıza celb edilmiştir. Raporda özetle. "Tükenme ilkesinin bir sonucu olarak marka sahibinin izni ile piyasaya çıkan malların ilk satışından sonra muteakip satıcılarca o malın reklamının yapılabilmesi mümkündür.

Burada önemli olan 3. kişi satıcıların, markayı taşıyan malın üreticisinin kendisi olduğu imajını vermemesi, markanın itibarını zedelememesi, marka sahibi ile aralarında işletmesel bir bağ varmış gibi göstermemesi ve yapılan reklamın malın niteliği, özelliği ve kalitesi konusunda tüketiciye yanlış bir intiba vermemesidir.

Davalı firmaya ürün satan İtalyan Osculati firmasından alınan orijinal ürünlerin 3. kişi satıcı konumunda olan davalı tarafça satışa sunulmuş olması marka hakkına tecavüz teşkil etmez.----- sitesinde --------markasının imajına zarar verici ya da itibarını zedeleyici bir hususa da rastlanmadığından 6769 sayılı SMK 152 maddesi uyarınca somut olayda hakkın tükenmesi ilkesi ve bunun doğal sonucu olarak paralel ithalat olduğu Kanaatine varılmıştır.

Olayda her ne kadar---------- davacı adına tescil edilmiş olsa da markanın menşe ülkesinin ----------Olduğu tartışmasızdır. Davacı tarafın markaları tescilli olduğu sürece 6769 sayılı SMK'dan kaynaklı hakları kullanabilir. Davalı tarafın orijinal Ürünleri yurtdışından ithal edip ------------------ piyasasında satmasına engel olamaz. Yapılan incelemelerde muhasebe kayıtlarında ithalat yapıldığı ürünlerin orijinal olduğu GÜMRÜK BEYANNAMELERİNDEN TESPİT EDİLMİŞTİR.

MADDİ TAZMİNAT AÇISINDAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Mahkemece SMK'nun 151/2-b maddesi uyarınca davalının davaya konu davacı markalarının yer aldığı ürünlerin satışından elde ettiği gelirin hesaplanması talep edilmiştir. Davalı tarafça dosyaya sunulan ---- İçinde 100 adet klasör oluşturulmuş, ------ yıllarına ait yevmiye ve kebir defterlerinin olduğu görüşmüştür.

İstenen tazminatın hesaplanması için davalı tarafın ---- tarihinde davaya konu ürünlerin ithalat adedi satışta tanzim edilen fatura suretlerinin ve satıştan sonraki stok durumunun yazılı fiziki olarak ibraz edilmiştir istenen belgeler ve faturalar dosyaya ek olarak ilave edilmiştir.

Mahkemece SMK'nun 151/2-b maddesi uyarınca davalının davaya konu davacı markalarının yer aldığı ürünlerin satışından elde ettiği gelirin hesaplanması talep edilmiştir.---- tarihinde davalının kartal da bulunan işyerin ticari defterleri incelenmiştir.

Yapılan incelemelerde ------olduğu dava konusu ürünlerin brüt satışların içerisinde % 5,83 oranında görülmüştür.------davalı ürünleri satışlar içindeki % lik payı %17 olarak tespit edilmişti yukarıdaki hesaplama tablosunda ve gelir % delik analizlerde ayrıntılı bilgi verilmiştir. ---- beyannameleri incelenerek birer fotokopi dosyaya konulmuştur. Şirke ------------ satış yapıldığı giriş ve çıkış faturaları incelenerek birer adet fotokopisi dosya ya fotokopileri konmuştur.

Mahkeme nin aksi kanaatte olması durumuna istinaden maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Manevi tazminat konusundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu kanaatine varılmıştır. ---- tarihinde davalının işyerinde yapılan Ticari Defter incelemesinde dava ile ilgili ------- dosya da eklerde mevcut olarak eklenmişti. Alış Ve Satış faturaları örnek Tablolarda sunulmuştur. Paralel ithalat olduğu Kanaatine varılmıştır. Takdir Sayın Mahkemenizindir.

Sayın Mahkemenize tarafından Faiz hesaplanması kapsamında tarafımıza bir görev verilmediği, uygulanacak faizin türü ve Faiz başlangıç tarihinin ne olacağı sayın Mahkemenize takdirde olduğundan ayrıca Faiz hesaplanması yapılmamıştır. Dosya kapsamında tarafımıza verilen görev Gereği yapılan hesaplamalar ve ulaşılan sonuç sayın mahkemenizin takdirlerine saygılarımız ile arz olunur." yönünde görüş bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı adına tescilli ---- markasını içeren ürünlerin davalı tarafından satılması sebebiyle meydana geldiği iddia edilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminata ilişkindir.

Mahkememizce -----sayılı kaldırma kararı öncesinde yapılan yargılamada; "davacının adına tescil ettirdiği ---- markasının dava dışı --------şirketi adına -----tescilli olduğu, davacı şirketin bu şirketle yaptığı distribütörlük sözleşmesi uyarınca bir süre bu ürünleri ---- sattığı, ancak daha sonra ----markasını kendi adına tescil ettirdiği ve ----şirketi ile aralarında hukuki anlaşmazlıklar yaşandığı, davalının satışa sunduğu---- markalı buzlukların orijinal oldukları, davalı tarafça ------ distribütöründen satın alındığının savunulduğu, ürünlerin yasal yollarla ------- getirildiğinin tespit edildiği,

davacı dava konusu ürünlerin orjinal olmayıp taklit ürünler olduğunu iddia ettiğine göre bu iddianın davacı tarafça ispatının gerekli olduğu, dava konusu ürünlerin taklit olduklarının davacı tarafça ispat edilemediği, ispat yükünün ters çevrilmesi için yeterli sebep ve verinin de bulunmadığı, somut olayda paralel ithalat savunmasının, ticari hayatın olağan akışı ile de çelişmediği, ispat yükü kendisine düşen davacı tarafın iddiasını ispat edemediği,

mevcut şüphenin davalı aleyhine yorumlanarak ürünlerin taklit olduğunun kabul edilemeyeceği anlaşılmakla, SMK'nun 152/1. maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiş", verilen bu kararın-----dosyası ile yapılan istinaf incelemesinde.

"Somut olayda ------- şirketi adına ------tescilli olduğu, davacı şirketin bu şirketle yaptığı distribütörlük sözleşmesi uyarınca bir süre bu ürünleri ----sattığı, ancak daha sonra ---- markasını kendi adına tescil ettirdiği davalının satışa sunduğu ---- markalı buzlukların orijinal oldukları,

davalı tarafça ürünlerin dava dışı ------ şirketinin----------- distribütöründen satın alındığını ileri sürdüğü mahkemece ürünlerin yasal yollarla -------- ithal edildiği ürünlerin sahte olduğu iddiasının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği ve davacı tarafından bu konuda ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, paralel ithalat iddiasının,

ürünlerin dava dışı -------- bulunan yetkili distrübütör firmadan ithal edildiği iddiasının davalı tarafından ispatı gerektiği anlaşılmış,ispat yükünün tersine çevrilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış" gerekçesi ile Mahkememizin kararı kaldırılmakla yukarıda belirtilen esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre.

(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi,

şeklinde belirtilmiştir.SMK'nun 152/1. maddesinde sınai mülkiyet hakkı korumasına konu ürünlerin, hak sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra bu ürünlerle ilgili fiillerin hakkın kapsamı dışında olduğu düzenlenmiştir.

Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut uyuşmazlık incelendiğinde; davacının adına tescil ettirdiği ------ markasının dava dışı ---- şirketi adına --------- tescilli olduğu, davacı şirketin bu şirketle yaptığı distribütörlük sözleşmesi uyarınca bir süre bu ürünleri ---- sattığı, ancak daha sonra ---- markasını kendi adına tescil ettirdiği ve ------ şirketi ile aralarında hukuki anlaşmazlıklar yaşandığı,

kaldırma kararı öncesinde alınan raporlar ve kaldırma kararı sonrasında alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere davalının satışa sunduğu -----markalı buzlukların orijinal oldukları, her ne kadar ---- markası ----- davacı adına tescil edilmiş olsa da markanın menşe ülkesinin ----- sahibinin----- Olduğu, bu durum dikkate alındığında davalı tarafın -------yurtdışından ithal edip ----- piyasasında satmasına davacı tarafın engel olamayacağı, kaldırma kararı ile belirtildiği şekliyle davalı tarafın celp edilen kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile alınan raporda yapılan aramada ele geçirilen ürünlerin orijinal olduğu,

-----bu ürünlerin ----- davalı firma tarafından satın alınıp ---- satışa sunulduğu, yine alınan ------- raporda dava konusu ürünlerin davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına göre --------- ülkesinden gümrük beyanlarına uygun ve orjinal ürünler olarak satın alınıp satışa sunulduğu tespit ve rapor edildiği dikkate alındığında SMK'nın 152.

Maddesi kapsamında hak sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından sonra bu ürünlerle ilgili fiillerin hakkın kapsamı dışında olduğu düzenlemesi dikkate alındığında orjinal ürünlerin davalı tarafça ithal edilip satılmasına----- tek yetkili satıcı olmayan davacının engel olamayacağı ve davalı tarafın bu eyleminin de tüm bu değerlendirmeler dikkate alındığında davcının marka hakkına tecavüz oluşturmayacağı kanaatine varılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.