İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/192 K.2025/230

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/192 Esas

KARAR NO: 2025/230

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/09/2024

KARAR TARİHİ: 30/09/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin ------ başvuru numarası ile-----adlı buluşu için patent başvurusunda bulunulduğunu ve başvurunun ---- tarihinde faydalı model başvurusuna çevrildiğini, Müvekkilinin --------- başvuru numaralı buluşunun sahip olduğu görüntü işleme sistemi sayesinde orman yangınlarının erken şekilde tespit edilmesini, doğru müdahale yönteminin belirlenmesini ve kundaklama durumunda failin tespit edilebilmesini sağlayan, herhangi bir yangın durumunda ilgili merkeze uydu veya ---------- ile haber vererek yangına erken ve doğru yöntem ile müdahale edilmesini amaçlayan bir mobil, insansız,

uzaktan yöneDlebilir ve izlenebilir gözlem aracı olduğunu, Müvekkilinin,---- başvuru numaralı buluşu (gözlem aracının) yaklaşık olarak ----------- tarihinden itibaren üretmekte, kullanmakta ve kiralamakta olduğunu, müvekkilinin bu işlemleri kendisine ait olan ------ üzerinden yap\ğını ve söz konusu kiralamaların tamamına yakını ilgili ---- başta olmak üzere kamu kurumlarına yapıldığını ve müvekkilinin hak sahipliğinin resmî belgeler ile sabit olduğunu, Müvekkilinin ayrıca ---- başvuru numarası ile----- kullanılabilen ------- patent tescil başvurusunda bulunduğunu, Müvekkilinin aynı zamanda ------- başvuru numaralı buluşunun ise;

deprem vb. Doğal afetlerde bir araç tarabndan çekilerek mobil olarak kullanılabilen, üzerinde görüntüleme birimleri (kamera), ses birimleri ------- olan bir kurtarma römorku başvurusunun sahibi olduğunu, ayrıca müvekkilinin --- başvuru numarası ile mobilize baz istasyonu adlı buluşu için ----------- patent tescil başvurusunda bulunduğunu, • Müvekkiline ait buluşun;

deprem vb. doğal afetlerde, konser vb. etkinliklerde, dağlık bölgelerde, köy ve yayla gibi iletişimin zayıf olduğu noktalarda kullanılabilen, bir araç tarafından çekilerek istenilen noktaya hızlıca konumlandırılabilen bir mobilize baz istasyonu olduğunu ve mobil baz istasyonunun aynı zamanda ----- görevi de gördüğünü, Hakları müvekkile ait olan bu mobilize baz istasyonunun ---- açtığı bir ihale sonucunda yaklaşık 6 yıl önce ------ tarafından kullanıldığını,

Müvekkili tarafından patent/faydalı model başvurusu olan ürünler için -------- tanı\mların yapıldığını ve cihazlar hakkındaki bilgilerin ve tanıtıcı broşürlerin karşı tarafa sunularak inceleme talebi sonucunda 2 gün süre ile ürünlerin kendilerine bırakıldığını ve bu durumun e-mail yazışmaları ve tanıklar ile sabit olduğunu, maddi zararının olduğu ve itibarının zedelendiği ileri sürülerek sınai haklara tecavüzün tespiti men ve refi ile tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı ---------- tarihli cevap dilekçesi ve sair beyanlarında özetle. İddiaların asılsız olduğunu, İddiaların idari yargı organlarında incelenmesi gerektiğini, Zamanaşımı itirazlarının olduğu, Davaya konu edilmiş ---- davacının dava dilekçesinde belirttiğini, ---- tarihindeki sunumundan önce --------- kapsamında talep edilerek satın alındığını, dolayısıyla davacının sunum yaptığı ürünün aynısı, sunum yaptığı tarihten önce ---- tarafından alımı gerçekleştirilerek;

------- hazırladığı dosya ile kamu ihale kanunu kapsamında satın alındığını, davacı iddialarına konu ----- cihazı ve kurtarma römorku de davacının sunum yaptığı -----tarihinden önce -------tarihli------kapsamında dava dışı ------- satın alındığı ve --- tarihinde dava dışı -----Firması tarafından teslimi gerçekleştirildiği dava konusu ürünlerin farklı olduğu ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.

Diğer davalının ise cevap dilekçesi sunmadığı ancak ------- dilekçesinde özetle suçlanan ürünlerin ------ yılından beri üretilip satıldığı ve dünya genelinde de üretimi bulunduğu beyan edilmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın , davalı şirket tarafından davalı ---- satışı yapılan mobil teslsiz rolesi dolayısı ile davacı adına tescilli ---- tescil nolu faydalı model ile ----- başvuru nolu patent başvurusu yönünden faydalı model ve patent hakkına tecavüz oluşturup oluşturmadığı, tecavüzün varlığı halinde maddi ve manevi tazminatın gerekip gerekmeyeceği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı ile davalı-------- --- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce ihtiyati tedbirin değerlendirilmesi hususunda rapor aldırılmış olup alınan heyet raporunda özetle. Davalı------ olduğu belirtilen ------ incelemede. Sitede ----- kurulduğu, ----- olduğu, telsiz, haberleşme sistemleri ve alt yapıları üzerine dünyanın en ----- firmalardan olan -----markasının temsilciliğini yaptığının belirtildiği, Firma iletişim bilgilerinde.

Firma adının ------Firma adresinin----- Firma iletişim numaralarının ---- olduğu, Sitede ------- tarihinde yayınlanan yazıda ----- yer aldığı, Sitede ------ tarihinde yayınlanan yazıda ---- yer aldığı, Sitede----- tarihinde yayınlanan yazıda -------ürünün yer aldığı, Sitede---- yayınlanan yazıda ----- yer aldığı, Site tescil bilgilerinde; ------- firması tarafından ------ firması adına kayıt edildiği, ---- tarihinde kayıt edildiği ve kayıt süresinin ---- tarihinde son bulacağı, Site erişim ve yer sağlayıcısının --- olduğu tespit edilmiştir. ---------- adresinde yapılan incelemede;

--------- adresinde ---- tarihinde yayınlanan ---- hafriyat dökümlerinin engellenmesi amacıyla-----devreye alınarak denetimlerde kullanılmaya başlandı.---- yazının yer aldığı tespit edilmiştir.

Davalı ------- ait olduğu belirtilen ---- başlıklı ürünlerin; -------- buluş başlıklı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadıkları, ------- buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olmadıkları, Davalı ------- adresinde yapılan incelemede görülen------ buluş başlıklı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadıkları, ------buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olmadıkları," yönünde görüş bildirilmiştir.

Faydalı modelden kaynaklı hakkına tecavüz talepleri hususunda rapor aldırılmış olup alınan heyet raporunda özetle; davalılardan ---- kullanımına konu yukarıda ayrıntılı olarak incelenen dava konusu ürünlerin davacıya ait ---- faydalı model başvurusunun ve ---- no.lu patent başvurusunun koruma kapsamında kalmadıklarına dair görüş bildirmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın 92, 141, 144/1-b, 144.,145., 150,151. maddeleri.

GEREKÇE

Dava; patent hakkına ve faydalı modelden kaynaklı haklara tecavüzden kaynaklı tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile patent hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıDavacı taraf ----- tescil numaralı faydalı model ve -------- tescil numaralı patentinin bulunduğunu, davalı taraflarca üretilerek kullanılan -------- isimli ürünün patent ve faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz oluşturur mahiyette olduğunu beyan ve iddia ederek tecavüzün tespiti, önlenmesini ve uğranılan maddi ve manevi zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

SMK'nın 141. Maddesinde patent hakkına ve faydalı modelden kaynaklı haklara tecavüz oluşturan haller belirtilmiş, bu fillerin gerçekleşmesi halinde patent ve faydalı modele tecavüz oluşturacağı, tecavüzün sabit olması halinde SMK'nın 149. Maddesine göre patent ve faydalı modelden kaynaklı hakkı tecavüze uğrayan tarafın talep edebileceği haklar düzenlenmiş, yine SMK'nın 150 ve 151. Maddesinde hak sahibinin oluşan zararlarının tazmini talep edebileceği belirlenmiştir.

Bu hükümler çerçevesinde patent ve faydalı modelden kaynaklı hakkı tecavüze uğrayan tarafın tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini, men'ini ve ref'ini talep edebileceği, oluşan zararları kapsamında maddi tazminat talebinde bulunabileceği, yine manevi zararı dolaysıyla SMK'nın 149. Maddesi gereği talepte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Bu açıklamalardan sonra ---- kayıtları incelendiğinde;------ Modelin korunan buluş sahip olduğu görüntü işleme sistemi sayesinde orman yangınlarının erken şekilde tespit edilmesini ve doğru müdahale yönteminin belirlenmesini sağlayan, kundaklama durumunda failin tespit edilebilmesini de sağlayan, herhangi bir yangın durumunda ilgili merkeze uydu veya --------- ile haber vererek yangına erken ve doğru yöntem ile müdahale edilmesini sağlayan bir mobil, insansız, uzaktan yönetilebilir ve izlenebilir gözlem aracı ile ilgili olduğu, anılan başvurunun ----istemi olup, bu İstemlerden ------- istem buluşun en geniş kapsamlı istemi olan ana istem;

----istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış bağımlı istemler olduğu, teknik çizimlerin bulunduğu, ------- incelendiğinde, patent başvurusuna konu buluşun deprem vb. doğal afetlerde bir araç tarafından çekilerek mobil olarak kullanılabilen, üzerinde görüntüleme birimleri (kamera), ses birimleri (hoparlör), aydınlatma birimleri----- enerji üretim ve depolama birimleri (solar panel, akü, jeneratör) ve iletişim birimleri ------- içeren bir kurtarma römorku (A) ile ilgili olduğu, anılan başvurunun -----istemi olup, bu istemlerden 1 no.lu istem buluşun en geniş kapsamlı istemi olan ana istem;

----no.lu istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış bağımlı istemler olduğu, İstem-1'in deprem vb. doğal afetlerde bir araç tarafından çekilerek mobil olarak kullanılabilen bir kurtarma römorku (A) olup, özelliği; kurtarma römorkunun (A);

speed dome kameralar (4) ve IP kameralar (5) içeren görüntüleme birimleri,------ sinyalleri yayabilen en az bir baz istasyonu (17) ve uydu iletişimini kesintisiz olarak sağlayan uydu anteni (15) içeren iletişim birimleri, akülere (11) enerji sağlayan jeneratör (1) ve akülerde (11) azalan enerjiyi güneş enerjisi ile şarj ederek takviye eden solar paneller (10) içeren enerji üretim ve depolama birimleri,

içermesi olduğu ve yine patentin teknik çiziminin bulunduğu açıktır.Bu açıklamalardan sonra davalılarca kullanılan mobil vizör isimli ürün ile davacı tarafın patent ve faydalı modeli incelenerek hazırlanan ------- uzman heyet raporunda istem unsurlarından görüntü işlemi birimi ----ve bir ---- unsurlarının ise anılan sitede yer alan --------- ifadelerinden sistemde bulunduğu, ancak sayfa içeriğinde ve ürün görselinde uydu modülü ---- unsurlarının ya da bu unsurlarla eşdeğerlik arz edecek bir başka yapılanmanın varlığına dair bilgiye rastlanmadığı,

bu durumda suçlanan dava konusu ----- no.lu faydalı model başvurusunun aynen ya da lafzi yolla veya eşdeğer yolla koruma kapsamında kalmadığı, Öte yandan -----adresinde de önceki heyet tarafından da tespit edildiği üzere ----numaralı faydalı model başvurusunun kapsamında kalan başkaca bir ürüne de rastlanmadığı,

---- numaralı patent başvurusu bakımından;--------- incelendiğinde, görseller ve sitede yer alan teknik açıklamalar değerlendirildiğinde, yukarıda sunulan işaretlemelerden de anlaşılacağı üzere suçlanan üründe patent başvurusu ana istemindeki unsurlardan, speed dome kameralar ------ içeren görüntüleme birimleri, ve akülere (11) enerji sağlayan jeneratör (1) ve akülerde (11) azalan enerjiyi güneş enerjisi ile şarj ederek takviye eden solar paneller (10) içeren enerji üretim ve depolama birimleri, gerekmiştir.

Ancak ana istemde yer alan diğer unsurlardan uydu unsurlarının yer aldığının kabulü iletişimini kesintisiz olarak sağlayan uydu anteni (15) unsurunun ya da bu unsurla eşdeğerlik arz edecek başka unsurların varlığına dair bilgiye rastlanmadığı,

bu durumda suçlanan ürünün dava konusu ----- no.lu patent başvurusunun aynen ya da lafzi yolla veya eşdeğer yolla koruma kapsamında kalmadığı tespit ve rapor edilmiş, alınan raporda hem ana hem de bağımsız istemler yönünden davalı taraflara ait ürünler incelendiğinde tecavüz şartlarının oluşmayacağı rapor edilmiş, alınan raporun bu haliyle denetime elverişli olduğu kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.