İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/288 K.2025/169

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/288 Esas

KARAR NO: 2025/169

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 19/12/2024

KARAR TARİHİ: 26/06/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin bebek, çocuk ve genç odası üretimine yönlendiğini, tasarım ve markasını ----- nezdinde tescil ettirmek suretiyle koruma altına aldığını, davalı adına ---- sıra numaralı tasarımların, yenilik ve ayırt edici nitelik vasfına sahip olmadıklarını, harcıalem tasarımlar olduklarını, müvekkilinin davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğunu,---- sıra numaralı tasarımlarının başvuru tarihinden önce üretilen ve piyasaya sürülen ürünler olduklarını belirtmiş ve;

---- sıra numaralı tasarımların sağladığı hakların, davalı şirket tarafından müvekkiline karşı kullanılmasının tedbiren önlenmesini, ----sıra numaralı tasarımların verilecek karar kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devrinin önlenmesini, ---- sıra numaralı tasarımların hükümsüz kılınmasını ve sicilden terkini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın, müvekkil Şirket'in tescilli tasarımlarına tecavüz içeren eylemlerini hukuki zemine dayandırabilmek adına davayı ikame ettiğini, müvekkilinin ürünleri ile dayanak belirtilen ürünler arasında farklılıklar olduğunu, davacı tarafın iddialarının hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, davacının müvekkil şirket'in tasarım hakkına tecavüz gerçekleştirdiğini, davacının -----nezdinde yaptığı tasarım başvurusunun Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından verilen -----sayılı kararıyla hükümsüzlüğüne karar verildiğini, iptal kararının iptali istemiyle dava açılmadığını,

davacının eylemlerinin sonlandırılmasına ilişkin ihtarname gönderildiğini, davacının tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü kararı sonrası, müvekkil şirket, ile iletişime geçip müvekkili şirket'e ait tescilli tasarımları kullanabilmek adına protokol yapmayı teklif ettiğini, olumsuz yanıt sonrası huzurda görülen davayı açtığını, herhangi bir somut delil sunmadığını belirtmiş ve;

müvekkili şirkete ait ---- numaralı tasarım tescillerinin dava sonuçlanıncaya kadar üçüncü kişilere devrinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına ilişkin kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı adına tescilli---- tescil nolu çoklu tasarımın ---nolu tasarımlarının hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Ticaret sicil kaydı davalı şirketin ---- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; --- tescil numaralı tasarımın --- tarihinde davalı adına tescil edildiği bildirilmiştir.

Tasarımın hükümsüzlüğü şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda tasarım hukuku uzmanı, mobilya sektöründe uzman ve endüstriyel tasarım uzmanı üyeden oluşan heyet raporunda özetle; davalı taraf ----- ait hükümsüzlüğü talep edilen ---- no'lu tasarım ile dayanak olarak sunulan linklerde yer alan tasarımların birbirleri ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı, davalı taraf ----- ait hükümsüzlüğü talep edilen ----- tasarım ile dayanak olarak sunulan linklerde yer alan tasarımların birbirleri ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı,

davalı taraf ----- ait hükümsüzlüğü talep edilen ---- no'lu tasarım ile dayanak olarak sunulan linklerde yer alan tasarımların birbirleri ile farklı olarak algılandıkları, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığına dair görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 56 ve 77. Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, tasarımın hükümsüzlüğü davasıdır. Davacı taraf davalı adına tescilli ------ tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığını, bu sebeple tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Sınai Mülkiyet Kanunun 77. maddesinde tasarımların hükümsüzlük halleri belirtilmiştir. Buna göre, bu Kanunun 56. ve 57. maddelerinde belirtilen şartlara sahip olmadığı ispat edilen tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilebilir.

Kanunun 56. maddesinde yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların belge verilerek korunacağı, birleşik ürünün parçasının tasarımının birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olması, parçanın görünür durumda olan özelliklerinin, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılaması halinde korunacağı belirtilmiştir.Kanunun 56/4. maddesinde yenilik unsuru, 56/5. maddesinde ise ayırt edicilik unsuru tanımlanmıştır.

Buna göre, tescilli tasarım için bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.

Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim tescilli tasarım için, başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş, herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacağı belirtilmiştir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda, ---- tescil numaralı tasarımın davalı adına tescilli olduğu ve halen koruma altında bulunduğu,

tasarımın başvuru tarihinin ---- tarihi olduğu, bu tarih dikkate alındığında tasarımın bu tarihten önce kamuya sunulmamış olması ve ayırt edicilik fonksiyonunun bulunması gerektiği, tasarımın çoklu endüstriyel tasarım olduğu ve tasarım belgesindeki ------sınıfında, tescilli tasarım olduğu,

konunun uzman incelemesi gerektirdiği ve bu sebeple Mahkememizce alınan------ tarihli bilirkişi heyetinden alınan raporda, davalı taraf ----- ait hükümsüzlüğü talep edilen ------ tasarım ile dayanak olarak sunulan linklerde yer alan tasarımlarla karşılaştırıldığında, tasarımlarda yer alan kulp öğelerinin formlarının birbirleri ile benzer oldukları görülse de tasarımda yer alan diğer öğelerin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan form, konum ve ebat ilişkilerinin farklı oldukları görülmüş,

bu doğrultuda davalı tarafa ait ----- tasarım ile dayanak olarak sunulan linkte yer alan ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, birbirleri ile farklı olarak algılandıkları, ------ tasarım yönünden yapılan değerlendirmede;

tasarımlarda yer alan kulp öğelerinin formlarının birbirleri ile benzer oldukları görülse de tasarımda yer alan diğer öğelerin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan form, konum ve ebat ilişkilerinin farklı oldukları, tasarımlarda yer alan kulp öğelerinin formlarının ve ayak uzunluklarının birbirleri ile benzer oldukları görülse de tasarımda yer alan diğer öğelerin ve özellikle çekmece klapa önü süsleme ve kayıtların birbirlerine ve tasarımın geneline göre -------- farklı oldukları, ----- tasarım yönünden yapılan değerlendirmede;

tasarımlarda yer alan kulp öğelerinin formlarının birbirleri ile benzer oldukları görülse de, tasarımda yer alan diğer öğelerin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan form, konum ve ebat ilişkilerinin farklı oldukları görülmüş, bu doğrultuda davalı tarafa ait ----- tasarım ile dayanak olarak sunulan linkte yer alan ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu,

birbirleri ile farklı olarak algılandıkları belirtilmiş, alınan raporda hükümsüzlük gerekçesi olarak ileri sürülen tasarımların, davalı tasarımının tescil başvuru tarihi olan------ tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını ortadan kaldırmadığı ve bu haliyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kabul edilmiş olmakla ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.