İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/95 K.2025/17

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/95

KARAR NO : 2025/17

DAVA

Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 07/07/2015

KARAR TARİHİ : 04/02/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkil şirketin doğal ---- suyunu, geçmişten günümüze damacanalarda cam boru tercihli pompa ile sunduğunu, 21.10.2014 tescil tarihli ve ---- tescil numarasıyla koruma altında olan "---- buluş başlıklı faydalı modelin fikri sınaî haklar kapsamında sahibi olduğunu, davalıların müvekkili şirketin faydalı modelin birebir aynısını taklit etmek suretiyle üreterek satışa arz ettiklerini, reklamını ve dağıtımını yaptıklarını, bu şekilde müvekkilinin faydalı model hakkına tecavüz ettiklerini,

ayrıca haksız rekabette bulunmak suretiyle haksız kazanç elde ettiklerini, davalılardan ----- markasının "-----" olduğunu, diğer davalı firmaların ise ---- bayileri olduğunu, dolayısıyla ----- firması ile diğer davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, ----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- D.İş sayılı, ----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----D.İş sayılı,-----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ---- sayılı, ----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ---- sayılı,

-----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyaları ile yapılan delil tespitlerinde davalı ---- şirketinde bulunan broşürler ve davalı bayilerde bulunan cam boruların haksız tecavüzü ve kusuru açıkça ortaya koyduğunu, müvekkili şirkete ait cam borulu damacana su pompasının birebir taklit edilerek davalı ...

Bayi aracılığıyla tüm bayilere verildiğini, kampanyalar yapıldığını, bu amaçla broşürler basıldığını ve satışa sunulduğunu, söz konusu durumun ---- Bayi yetkilisi --- tarafından da ikrar edildiğini, müvekkili şirketin "----" adlı faydalı modelinin yenilik ve ayırt edici niteliklerine sahip olduğunu, bu sebeplerle davalılar tarafından müvekkiline ait faydalı modelin taklit edilmesi nedeniyle 551 sayılı KHK'dan doğan haklarına tecavüzün tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına,

tecavüz nedeniyle oluşan haksız rekabet nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davalıdan 500,00'er TL olmak üzere şimdilik 2.500,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı-karşı davacı -----vekili cevap ve karşı dava dilekçesini duruşmada tekrarla; davacı tarafça müvekkiline ait iş yerinde ----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ---- sayılı dosyası üzerinden yaptırılan delil tespitinde alınan bilirkişi raporunda diğer davalılardan ----- şirketi tarafından üretilerek teklif kapsamında numune olarak gönderilen broşürler ile dava dışı bir başka firma tarafından teklif kapsamında numune olarak gönderilen tamamen farklı ürünlerin ayrı ayrı incelendiğini,

raporda broşürlerde yer alan ürünlerin tespit mahallinde bulunmadığı belirtildiğinden raporda incelenen ürünle broşürlerin aynı olmadığının açıkça görüleceğini, her ne kadar broşürler üzerine müvekkilinin markası yazılmış olsa da tespit dosyasında bulunan broşürlerde incelenen ürün örneğinin müvekkiline ait olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, bayilerin günlük ihtiyaç duydukları tüm damacana pompalarını üçüncü kişilerden temin ederek ya da bizzat üreterek sattıklarını, bu durumdan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,

dava konusu faydalı modelin dava dışı ----- tarafından yurt dışında yerleşik bir firmadan alındıktan sonra dava konusu faydalı modelin tescilinden önce 2013 yılında müvekkiline numune olarak getirildiğini, dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını taşımadığını, dosya kapsamında incelenen ürünün faydalı model tescilini ihlal etmediğini, nitekim bu üründe cam boru ile pompa arasında irtibat bulunmadığını, dava konusu faydalı model tescilinin bağımı istemlerinin de yenilik vasfını taşımadığını, bu sebeplerle açılan asıl davanın reddine,

karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalı adına tescilli ---- numaralı "----" başlıklı faydalı model tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı -----vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; müvekkili firmanın diğer davalı --- şirketinin ürettiği "---" sularının ----- dağıtım bayisi olduğunu, müvekkili iş yerinde davacının iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü -----" satılmadığını, müvekkilinin sattığı ürünün tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana su pompası ve plastik malzemeden üretilmiş boru aksamı şeklinde olduğunu, plastik su pompasının davacının koruması altında olmadığını, piyasada yüzlerce çeşidi bulunduğunu,

müvekkiline ait iş yerinde damacana su pompasından ayrı olarak bulundurduğu cam borunun davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...---- cevap dilekçesinde; iş yerinde davacı tarafın iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü----- satmadığını, sattığı ürünün daha önceki dosyada bulunan bilirkişi raporunda görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana su pompası ve plastik malzemeden üretilmiş boru aksamı şeklinde olduğunu, iş yerinde sattığı ürünün ----olduğunu, cam boru gibi tüm dünyada kullanılan ve kabul görmüş evresel bir ürünün faydalı model kapsamında değerlendirilmesi ve tek başına satışının engellenmesinin ticaretin ruhuna aykırı bir durum ortaya çıkardığını, piyasada bunun gibi yüzlerce örnek bulunduğunu,

müvekkiline ait iş yerinde damacana su pompasından ayrı olarak bulundurduğu cam borunun davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, kendisinin satmış olduğu damacana su pompalarının aynı paket içerisinde plastik boru ile birlikte satıldığını, cam borunun ise tüketicinin isteği doğrultusunda ayrı olarak satıldığını, tek başına satılan cam borunun davacının ürünü ile farklı olduğunu, ayırt edici özelliği olan boğum nedeniyle hem kırılmaya karşı riskleri ortadan kaldırdığını, hem de görsel açıdan ayırt edicilik ve farklılık gösterdiğini,

bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...---- vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacının iddia ettiği gibi kendi korumasında olduğunu öne sürdüğü "-----" satmadığını, müvekkilinin sattığı ürünün -----.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ve eklerinde görüleceği üzere aynı ambalaj içerisinde damacana su pompası ve plastik malzemeden üretilmiş boru aksamı şeklinde olduğunu, müvekkilinin plastik borulu su pompası sattığını, cam borunun sadece talep olması halinde satıldığını,

cam boru gibi tüm dünyada kullanılan ve kabul görmüş evrensel bir ürünün tek başına faydalı model kapsamında değerlendirilmesi ve tek başına satışının engellenmesinin ticaretin ruhuna aykırı bir durum ortaya çıkaracağını, piyasada bunun gibi yüzlerce örnek bulunduğunu, müvekkiline ait iş yerinde damacana su pompasından ayrı olarak bulundurduğu cam borunun davacının ürüne göre kullanım kalite ve güvenlik açısından farklılıklar içerdiğini, kendisinin satmış olduğu damacana su pompalarının aynı paket içerisinde plastik boru ile birlikte satıldığını, cam borunun ise tüketicinin isteği doğrultusunda ayrı olarak satıldığını,

tek başına satılan cam borunun davacının ürünü ile farklı olduğunu, ayırt edici özelliği olan boğum nedeniyle hem kırılmaya karşı riskleri ortadan kaldırdığını, hem de görsel açıdan ayırt edicilik ve farklılık gösterdiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Dava konusu , davacı-karşı davalıya ait ---- tescil numaralı ----- buluş başlıklı faydalı modelin davalılar tarafından taklit edilmek suretiyle kullanıldığı iddiası ile açılan tecavüzün tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve maddi tazminat davası ile yine davacı-karşı davalıya ait ----- tecil numaralı faydalı modelin yenilik vasfını haiz olmadığı gerekçesiyle açılan hükümsüzlük karşı davasıdır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı-karşı davalıya ait ----- tescil numaralı "----" buluş başlıklı faydalı modelin davalılar tarafından taklit edilmek suretiyle kullanıldığı iddiası ile açılan tecavüzün tespiti, önlenmesi, kaldırılması ve maddi tazminat davası,

Karşı dava ise; davacı-karşı davalıya ait----- tecil numaralı faydalı modelin yenilik vasfını haiz olmadığı gerekçesiyle açılan hükümsüzlük karşı davasıdır davasıdır.Mahkememiz ---- esas, ----- karar sayılı 13/02/2018 tarihli ilam ile; "Davacı-karşı davalıya ait --- numaralı-----buluş başlıklı faydalı model belgesinin 21.10.2014 tarihinde tescil edildiği, buluş özetinin "su damacalarının içinde muhafaza edilen suyun dış ortalama aktarılmasını sağlayan bir damacana su pompası olup, özelliğinin damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın alt kısmına sabitlenerek damaca içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru içermesi" olarak açıklandığı,

Karşı davada istenen hükümsüzlük talebinin 554 sayılı KHK 131/1 maddesi gereğince "patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde kararın sonuçları geçmişe etkili doğar, bu nedenle patent veya patent başvurusuna hukuki bakımdan KHK ile sağlanan koruma hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır" düzenlemesi gereğince asıl davanın sonucunu etkileyeceğinden, karşı davanın öncelikli olarak incelenmesi gerektiği,

Davacının ---- sayılı faydalı model belgesinin ana isteminde yer alan yuva ve yuvaya cam borunun sıkı geçme yoluyla sabitlenmesi unsurları karşı davacı tarafından sunulan yenilik giderici ---- belgelerindeki ürünlerde bulunmadığından, faydalı modelin yabancı patent belgelerinin 551 sayılı KHK 7. maddesinde düzenlenen davacının belgesindeki yenilik unsurunu kaldırmadığı kanaatine varılarak hükümsüzlüğe ilişkin karşı davanın reddine,Mahkemenin --- dosyasındaki davalı - karşı davacı ----- adresinde bulunan broşürlerin, ürün reklamına ilişkin olduğu, ürünün mahalde tespit edilemediği,

---- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ---- ve ----- Değişik iş sayılı dosyasındaki davalıların adreslerinde ele geçen damacana su pompası ile cam borunun ayrı ayrı satıldığı, davacıya ait ---- sayılı faydalı model belgesinin 1 nolu isteminde; damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru içermesi gerektiği, tarifnamede, "mevcut pompanın altında cam borunun yerleştirilmesini sağlayan oluşturulmuş yuva ve bu yuvaya cam borunun sıkı geçme yolu ile sabitlenmesi" şeklinde anlatıldığı,

ürünün faydalı model belgesinin bağımsız istemindeki tüm unsurları barındırması gerektiği, ancak ayrı ayrı satılan ürünlerin bir araya getirilerek bağımsız isteme konu ürünün özelliğinin oluşturulmasının faydalı model belgesine tecavüz sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılarak davalılar hakkında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.Mahkememiz hükmü Davacı - karşı davalı ile davalı - karşı davacı tarafça istinaf edilmiştir. ---- Bölge Adliye Mahkemesi ---- esas ---- karar sayılı ilamında "T551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (551 sayılı KHK) 83 üncü maddesi uyarınca patent başvurusu veya

patentten doğan korumanın kapsamının istem veya istemler ile belirleneceği, istem veya istemlerin tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanacağı, 551 sayılı KHK'nın Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik'in 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki bağımsız bir istemde, buluşun tüm esas özelliklerinin belirtilmesi gerekir hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

davacıya ait ---- sayılı faydalı model belgesinin 1 numaralı isteminde damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru içermesi gerektiği, tarifnamede, “mevcut pompanın altında cam borunun yerleştirilmesini sağlayan oluşturulmuş yuva ve bu yuvaya cam borunun sıkı geçme yolu ile sabitlenmesi” şeklinde anlatıldığından,

davalıların iş yerinde bulunan ve ayrı ayrı satıldığı tespit edilen pompa ve cam boru ürünlerinin faydalı model belgesinin tek bağımsız istemindeki tüm unsurları barındırması gerektiği, ancak ayrı ayrı satılan cam borunun ve pompanın ayrı ayrı bu istemi barındırmadıkları, ürünlerin bir araya getirilerek bağımsız isteme konu ürünün özelliğinin oluşturulmasının faydalı model belgesine tecavüz sonucunu oluşturmayacağı, davacının hakkının 551 sayılı KHK'nin 83 üncü maddesindeki hüküm uyarınca tescilli olduğu tarifle sınırlı olduğundan, pompa ve cam boru birbirinden bağımsız,

her biri ayrı bir faydalı modelin konusunu oluşturabilecek ürünler olup, ayrı ayrı faydalı model olmasını engelleyecek yasal düzenleme bulunmadığından, yasa ile yasaklanmayan şekilde kullanmak veya bulundurmak yasayı dolanma olarak kabul edilmeyeceği, buluşu oluşturan cam boru ve pompanın her biri tek başına ya da bir başka ürünle birlikte ayrı bir faydalı model konusu olduğu,

istemde tarif edilen şekilde bir araya geldiğinde davacı tarafın faydalı modelini oluşturacağından ve davacı taraf ancak kendi faydalı modeline dayanarak hak iddia edilebileceğinden, ayrı ayrı satılan ürünlerin davacının faydalı modelinde bulunması tek başına hak talebine imkan vermeyeceği, tüm davalıların aynı faydalı modele tecavüz ve haksız rekabette bulunduklarının iddia edildiği, ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu, ihtiyari dava arkadaşlığında davaların birbirinden bağımsız ve dava arkadaşlarından her birinin diğerinden bağımsız hareket etme hakkına sahip olduğu,

davanın reddi halinde her davalı için ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bağımsız bilirkişi raporu ve ek raporlarında davalı- karşı davacı vekilinin bildirdiği faydalı modeller ile karşılaştırması yapılarak, davacı- karşı davalı tarafa ait faydalı modelin ana isteminde yer alan damacananın üst kısmına yerleştirilen pompa, pompa üzerinde oluşturulmuş yuvaya sıkı geçme yolu ile sabitlenen cam boru unsularının davacı vekilinin bildirdiği faydalı modellerde mevcut olmadığı için, dava konusu faydalı modelin ana isteminin yenilik vasfını taşıdığı kanaatine varıldığı belirtildiğinden faydalı modelin yenilik unsuru taşıdığı sübuta erdiği,

Mahkemece de karşı davacının sunduğu yenilik giderici belgelerdeki ürünlerde yuva ve yuvaya cam borunun sıkı geçme yoluyla sabitlenmesi unsurları bulunmadığından, yabancı patent belgelerinin 551 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinde düzenlenen davacının belgesindeki yenilik unsurunu kaldırmadığı kanaatine varılarak hükümsüzlüğe ilişkin karşı davanın reddine karar verildiğinden, bilirkişi raporlarında hükümsüzlük koşulları için bulunması gerektiği ileri sürülen unsurların tümünün sundukları patent tescillerinde yer aldığı,

aksi yöndeki bilirkişi raporlarının eksik, bu raporlara dayalı olarak oluşturulan hükmün hukuka aykırı olduğuna ilişkin istinaf sebebinin reddine karar verilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı- karşı davalı vekili ve davalı- karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin ---- esas, ---- sayılı ilamı ile.

551 sayılı KHK'nın 10 uncu maddesi "Buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabuledilir.", 156 ıncı maddesi ise "Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir.

Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, onikiay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz.

Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırır." hükümlerini haizdir. Yine 551 sayılı KHK'nın 164 üncü maddesi hükmü uyarınca, patent sahibine tanınan koruma, faydalı model belgesi sahibine de aynen tanınmıştır.

Ayın KHK'nın 166 ncı maddesi uyarınca faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır.

136 ncı maddesine göre de patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretmek, başkaları tarafından üretilen malların patentin taklidi suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak patent hakkına tecavüz yöntemlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

Asıl davaya dayanak, karşı davada da hükümsüzlüğü istenen---- sayılı faydalı modelin bağımsız 1 numaralı istemi "Buluş, damacana içinde bulunan suyun dış ortama aktarılmasını sağlayan bir damacana su pompası (P) olup, özelliği; damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın (P) alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru (1) içermesidir." Bağımsız 1 numaralı isteme bağımlı 2 numaralı istemi ise "İstem 1'de bahsedilen cam borulu damacana su pompası (P) olup, özelliği; pompa (P) altında bulunan yuvasına ilişkilendirilmiş bir cam boru (1) içermesi ile karakterize edilmesidir" şeklinde açıklanmıştır.

Davalıların iş yerlerinde yapılan tespitlerde pompa ve cam boruların ayrı ayrı satıldığı tespit edilmiş, tespit dosyalarına sunulan bir kısım bilirkişi raporlarında ürünlerin birleştirilmesinin son tüketici tarafından tüketim noktasında yapılmasının ihtimal dahilinde olduğu ifade edilmiştir. Asıl dosya davacısı bu haliyle davalıların eylemlerinin adına tescilli faydalı model belgesine tecavüz teşkil ettiğini ileri sürmektedir.

Bu durumda asıl dava yönünden Mahkemece yapılması gereken iş davalıların sattığı cam borunun pompaya montajının yapılmasının davacı adına tescilli faydalı modelin asıl istemine bağlı 2 numaralı istemi kapsamında kalıp kalmadığının tespiti ile ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar vermektir.

Hükümsüzlük istemine ilişkin karşı davada ise karşı davacının dayandığı ve yenilik kırıcı olduğunu ileri sürdüğü ---- patentlerinin dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını ortadan kaldırıp kaldırmadığının tespiti istemlerin tek tek karşılaştırılması, aralarındaki benzerlik ve farklılıkların denetime elverişli şekilde gösterilmesi yoluyla olur.

Mahkemece bu hususta bilirkişi kök ve ek raporları alınmışsa da kök raporda karşı davacının dayandığı patentlerin sadece görsellerine yer verilmiş, patent belgelerindeki açıklamalar değerlendirilmemiş, bilirkişi raporları denetime ve karar vermeye yeterli görülmemiştir.

Bu durumda Mahkemece gerek asıl dava, gerekse karşı dava yönünden bir makine mühendisi, bir sektör bilirkişisi, bir de patent/ faydalı model konusunda uzmandan oluşan bilirkişi heyetinden anılan yönleri kapsar, tarafların bilirkişi raporlarına itirazlarını karşılar rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bilirkişi tayininde bu yönlerin gözetilmeyip eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, asıl ve karşı davanın bozulmasını gerektirmiştir." gerekçesi ile Temyiz olunan,

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, " dair karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve ----- esasın almış ve yeniden yargılama yapılmıştır.Mahkememizce alınan bilirkişi heyet rapor içeriğine göre;

-----sayılı dosyalarında alınan raporlardaki çelişkinin dava konusu ----- tescil numarasıyla koruma altında olan "cam borulu damacana su pompası" buluşun benzerinin satışa sunulması ile ilişkili olduğu, davacı korumasında olan cam borunun yekpare olduğu, tespite konu damacana su pompası borularının ise çok parçalı olması, davacı korumasındaki sıkı geçme olarak tariflenen geçme şeklinin tespit konusu damacana su pompalarında bulunmaması ve davacı korumasındaki cam boru unsurunun tespit konusu ürünlerde bulunmaması gerekçeleriyle tespite konu su pompalarının ----- numaralı faydalı model koruma kapsamına girmeyecekleri,

----- patentleri yönünden ise; davacı faydalı modeli ana isteminde yer alan pompa yuvasına sıkı geçme yoluyla herhangi bir boru (cam, plastik vesair) irtibatlandırılmamış olması gerekçesiyle dava konusu ---- ana isteminin yenilik vasfına sahip olduğu değerlendirilmiştir.

Dava konusu ---- numaralı Faydalı Modelin Faydalı model Davacı /Karşı Davalı ----. adına tescilli olup, 21.02.2024 tarihli --- sayılı ---- Bültenin 1556. Sayfasında yayımlandığı üzere 04.02.2024 itibariyle koruma süresi sona erdiği,

----- numaralı Faydalı Modelin bağımsız isteminde yer alan tüm unsurların Davalı/Karşı Davacı vekili tarafından sunulan yabancı patent belgelerinde gözlemlenmemesi sebebiyle dava konusu faydalı modelin 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 156 gereği yeni olduğu,Dosyanın eki ----- dosyalarındaki tüm raporlar dayanak ----- numaralı Faydalı Model’deki bağımsız istemin ana unsurları pompa ve cam borunun bir arada bir ürün üzerinde bulunmadığını ortaya koyduğundan Davalı ürünleri ----- Faydalı modelin istemlerini ihlal etmedikleri," yönünde görüş bildirilmiştir.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut

olayda; davacı-karşı davalı tarafça davalı karşı davalı tarafın modele tecavüzde bulunulduğu ve eylemin haksız rekabet teşkil ettiği iddia edildiği, yine davalı-karşı davacı tarafından davcı karşı davalı adına tescilli -----Numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep ve dava edildiğinden öncelikle faydalı modelin hükümsüzlüğü talebi yönünden inceleme yapılmıştır.Karşı dava tarihinin 07.09.2015 tarihi olduğu dikkate alındığında yürürlükte olan 551 sayılı KHK'nın 154 üncü maddesinde belirtildiği üzere, bu KHK'nın 156 ncı maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10 uncu madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar,

faydalı model belgesi verilerek korunur.

551 sayılı KHK'nın 10 uncu maddesi "Buluş, tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabuledilir.", 156 ıncı maddesi ise "Faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir.

Faydalı model belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, onikiay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz.

Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırır." hükümlerini haizdir.

Bu açıklamadan sonra dava konusu somut olayda asıl davaya dayanak, karşı davada da hükümsüzlüğü istenen ---- sayılı faydalı modelin bağımsız 1 numaralı istemi "Buluş, damacana içinde bulunan suyun dış ortama aktarılmasını sağlayan bir damacana su pompası (P) olup, özelliği; damacananın üst kısmına montaj edilen pompanın (P) alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru (1) içermesidir." Bağımsız 1 numaralı isteme bağımlı 2 numaralı istemi ise "İstem 1'de bahsedilen cam borulu damacana su pompası (P) olup, özelliği;

pompa (P) altında bulunan yuvasına ilişkilendirilmiş bir cam boru (1) içermesi ile karakterize edilmesidir" şeklinde açıklanmıştır.

Bu şekliyle açıklanan faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik yönünden yapılan değerlendirmede, alınan uzman bilirkişi heyeti tarafından da açıklandığı üzere, ----- sayılı dosyalarında alınan raporlardaki çelişkinin dava konusu ---- tescil numarasıyla koruma altında olan "cam borulu damacana su pompası" buluşun benzerinin satışa sunulması ile ilişkili olduğu, davacı korumasında olan cam borunun yekpare olduğu, tespite konu damacana su pompası borularının ise çok parçalı olması,

davacı korumasındaki sıkı geçme olarak tariflenen geçme şeklinin tespit konusu damacana su pompalarında bulunmaması ve davacı korumasındaki cam boru unsurunun tespit konusu ürünlerde bulunmaması gerekçeleriyle tespite konu su pompalarının ---- numaralı faydalı model koruma kapsamına girmeyecekleri, yine bozma ilamında belirtildiği şekliyle karşı davacının dayandığı ve yenilik kırıcı olduğunu ileri sürdüğü ---- patentleri yönünden yapılan incelemede ise;

davacı faydalı modeli ana isteminde yer alan pompa yuvasına sıkı geçme yoluyla herhangi bir boru (cam, plastik vesair) irtibatlandırılmamış olması sebebiyle dava konusu faydalı modelin ana istemi yönünden kıyaslanan---- belgesi, ---- no'lu ----- belgesi yönünden de yenilik vasfına sahip olduğu yönündeki tespitler dikkate alındığında davacı-karşı davalı adına tescilli ---- no’lu Faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğu ve bu haliyle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kabul edilmiş ve karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu tespitten sonra asıl davadaki tecavüz yönündeki talepler değerlendirilmiş, Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere. 551 sayılı KHK'nın 164 üncü maddesi hükmü uyarınca, patent sahibine tanınan koruma, faydalı model belgesi sahibine de aynen tanınmıştır.

Ayın KHK'nın 166 ncı maddesi uyarınca faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği takdirde, patentler için öngörülen hükümler, faydalı model belgeleri için de uygulanır.

136 ncı maddesine göre de patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretmek, başkaları tarafından üretilen malların patentin taklidi suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak patent hakkına tecavüz yöntemlerinden biri olarak kabul edilmiştir.Bu açıklamadan sonra,

alınan bilirkişi raporlarında belirlendiği üzere ve faydalı modelin tescilindeki açıklanan şekliyle, ---- numaralı Faydalı Modelin bağımsız isteminde yer alan unsurların (i) Damacananın üst kısmına montaj edilen pompa (P) ve (ii) alt kısmına sabitlenerek damacana içindeki suyu dış ortama aktaran bir cam boru (1) dan ibaret olduğu, davalıların adreslerinde yapılan ve dosya kapsamına alınan tespit dosyaları incelenerek davalıların, davacının faydalı modelinden kaynaklanan haklarına tecavüz edip etmediği incelenmiş, Mahkememizin--- Değişik iş dosyasındaki davalı - karşı davacı ---- adresinde bulunan broşürlerin, ürün reklamına ilişkin olduğu,

ürünün mahalde tespit edilemediği, --.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ---- Değişik iş sayılı dosyasındaki ---- adresindeki ---- m-arkalı (plastik pompa ve plastik borunun paket halinde birlikte bulunduğu, işyerinde ele geçen broşürde cam damacana + ----- markalı plastik damacana, cam borunun kampanyalı olarak satıldığının beyan edildiği, işyerinde ----- markalı plastik borulu pompa ve cam borunun ayrı ayrı ele geçirildiği ve müşterinin isteğine göre birleştirildiği, Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ---- Değişik iş sayılı dosyasında; davalı ...----- yapılan tespitte;

markasız cam boru ve plastik pompanın (----- markalı) ele geçirildiği, plastik pompanın yanında plastik boruların da bulunduğu, müşterilerin ayrı ayrı isterse birleştirdiği,----.

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ----- Değişik iş sayılı dosyasında; davalı ---- aleyhine yapılan delil tespitinde; ------ markalı cam damacana ve cam borunun ayrı ayrı satıldığı, pompanın hediye edildiği, tüketici tarafından istenirse birleştirildiği, Mahkememizin ----- Değişik iş sayılı dosyasında davalı ...----- aleyhine yapılan delil tespitinde; ----- markalı cam boru ve damacana su pompalarının ayrı ayrı bulunduğu,

bu haliyle dosyanın eki mahiyetindeki esas dava öncesi alınan ---- sayılı dosyalarındaki tüm raporlar dayanak-----numaralı Faydalı Model'deki bağımsız istemin ana unsurları pompa ve cam borunun bir arada bir ürün üzerinde bulunmadığı,

bozma ilamı doğrultusunda alınan raporda da belirlendiği üzere davalıların sattığı cam borunun pompaya montajının yapılmasının davacı adına tescilli faydalı modelin asıl istemine bağlı 2 numaralı istemin kapsamında kalmadığı dikkate alındığında davalı-karşı davacı tarafa ait ürünün davacı-karşı davalı tarafa ait faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz oluşturmayacağı kabul edilmiş ve asıl davanın da reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.