İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/635 K.2024/496

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/635 Esas

KARAR NO:2024/496

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:17/12/2019

KARAR TARİHİ:19/09/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili ile dava dışı-----arasında ----- adresindeki taşınmazı kiralanması için aracılık sözleşmesi imzalamış olduklarını, davacının kiralama için hazırlıklara başlamı olduğunu ve bünyesinde sözleşmeli olarak çalıştırdığı gayrimenkul danışmanı ------ bu taşınmazın kiralanması için görevlendirmiş olduğunu, taşınmazın resimlerinin ve çekilen video reklam çekiminin ------sitelere konulduğunu, daha sonra taşınmaza müşteri çıkmış olduğunun ve taşınmazın yer gösterimi için -------görevlendirilmiş olduğunu, yer gösterimi yapıldıktan sonra müşterinin yeri beğenmiş olması nedeniyle mal sahibine durumun mail yolu ile bildirilmiş olduğunu,

mail gönderimi yapıldıktan 1 gün sonra mal sahibi tarafından görülen lüzum üzerine açıklaması ile fesih ihbarnamesi gönderdiğini, bu nedenle davacı müvekkilinin zararının mevcut olduğunu, kiralamaya ilişkin ödemenin mal sahibine değil ----- yapıldığını belirterek haksız kazanç sağlayan ------- tüm haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL'nin ihtar tarihininden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline ve davalı ve müvekkile arasındaki " gayrımenkul danışmanlığı sözleşmesi" gereğince davalının sözleşmedeki rekabet yasağına aykırı hareketleri sebebiyle ödemesi gereken cezai şart bedelinin ileride arttırma hakları saklı kalmak

kaydıyla 500,00 TL'nin ihtar tarihininden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Dava konusu sözleşme, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.23.02.2023 tarihli ara karar ile dosyanın haksız rekabet konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 07.08.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

Davacı ile Davalı arasında akdedilen gayrimenkul danışmanlık sözleşmesinin maddesinin 10. fıkrasında sözleşmesel rekabet yasağına yer verildiği, Dava dilekçesinde yer verilen iddiaların sözleşmesel rekabet yasağının ihlâli niteliğinde olduğu, Aynı fiillerin haksız rekabet teşkil eden cephesinde ise haksız rekabetin faili sıfatının davalıya ait olmadığı,

bu nedenle davaya konu taleplerin ayrıca haksız rekabete dayanamayacağı şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.14.09.2023 tarihli ara karar ile dosyanın haksız rekabet konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 19.12.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi ek raporunda özetle.

Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirme sonucunda, takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, Kök raporda ulaşılan kanaatlerde herhangi bir hata bulunmadığı ve| kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği, Sözleşmesel rekabet yasağının ihlâli nedeniyle, dava dilekçesiyle alacağını Türk lirası olarak talep eden Davacının, 20.000,00 Amerikan dolarının dava irişeikeki kadar cezai şart alacaklısı olduğu; alacağa dava tarihinden itibaren ticari faiz işletileceği şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlaline dayalı cezai şart alacağına ilişkindir.

Dava ilk önce Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış olup, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlaline dayalı cezai şart alacağı bakımından tefrik edilmiş olup, görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilmiştir.Taraflar arasında 09/04/2019 tarihli gayrimenkul danışmanlık sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafın franchise alan davalının ise gayrimenkul danışmanı olduğu, sözleşmenin davalı tarafça imzalanmış olduğu,

sözleşmenin A/10.maddesinde "iş bu sözleşmenin geçerli olduğu süre ile iş bu sözleşmenin taraflarca sona erdirilmesinden itibaren 2 8iki) yıl içersinde gayrimenkil danışmanı, iş bu sözleşme çerçevesinde yürüttüğü benzer işe benzer ya da rekabet halinde ------------ alanın işi ile bir başka şekilde bağlı işi iş bu sözleşmenin geçeril olduğu içi ve bölge sınırları dahilinde yapamayacaktır" ve B/7-C maddesinde yasağın ihlali halinde 20.000,00 Dolar cezai şartın düzenlendiği görülmüştür.Davacı tarafça, dava dışı ------ adresindeki taşınmazı kiralanması için aracılık sözleşmesi imzalamış olduklarını,

davacının bünyesinde sözleşmeli olarak çalıştırdığı gayrimenkul danışmanı ------ bu taşınmazın kiralanması için görevlendirmiş olduğunu, yer gösterimi yapıldıktan sonra müşterinin yeri beğenmiş olması nedeniyle mal sahibine durumun mail yolu ile bildirilmiş olduğunu, mail gönderimi yapıldıktan 1 gün sonra mal sahibi tarafından görülen lüzum üzerine açıklaması ile fesih ihbarnamesi gönderdiğini, bu nedenle davacı müvekkilinin zararının mevcut olduğunu, kiralamaya ilişkin ödemenin mal sahibine değil davalıya ----- yapıldığını belirterek, davalının haksız rekabet yasağını ihlal ettiğini beyan etmiştir.Yapılan yargılamada;

----- adresindeki taşınmazı kiralayan ----yazılan müzekkere cevabında hizmet bedelinin ------ ödendiğinin beyan edildiği, aynı taşınmaza ilişkin ----- yazı cevabında da 20/08/2019 tarihinde davalı ------- komisyon ödemesi yurtiçi kargo açıklamasıyla dekont örneğinin sunulduğu, davacı tanıklarının dinlenildiği, dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek rapor alındığı, dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasındaki rekabet yasağı sözleşmesinin BK'nın aradığı geçerlilik şartlarını taşıdığı, geçerli bir sözleşme olduğu,

davalının sözleşmeye aykırı olarak davranmak suretiyle rekabet yasağını ihlal ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. -------Karar sayılı ilamında "Somut olayda, taraflar arasında imzalanan sözleşmede, sözleşme ile belirlenen süre içerisinde davalının sözleşme çerçevesinde yürüttüğü işe benzer ya da rekabet halinde --------alanının işi ile bir başka şekilde bağlı işi sözleşmenin geçerli olduğu ilçe sınırları dahilinde yapamacağı açıkça kabul edilmiş, davacı davalının bu sözleşme hükmüne uymadığını, rekabet etme yasağına aykırı davrandığını ileri sürmüştür.

O halde tarafların tacir olup olmadığına dahi bakılmaksızın TTK’nda düzenlenen bir husustan doğan iş bu davada Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunun kabulü gerekir. ------ şeklinde açıklanmıştır.------- Karar sayılı ilamında "....Davalı taraf ise davacının dava dışı ana -------- firmasının verdiği------------ kapsamında faaliyette bulunduğu,

cezai şartı talep etme hakkının olmadığını ileri sürülmekte ise de davalı ile iş sözleşmesini imzalayanın davacı şirket olduğu ,davalıda davacıya ait işyerinde çalıştığı sabit olduğuna göre franchise alınarak ticari faaliyetin sürdürülmesi ,bu kapsamda franchise alanın işyerinde ki faaliyeti bağımsız olup sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri kapsamında kalmak koşuluyla davacı tarafından rekabet yasağı ihlali nedeniyle cezai şart talep edebileceğinden davalının husumete yönelik itirazları ve istinaf sebebleri yerinde bulunmamaktadır.Davacı kısmi dava açmış olup, talebi yabancı para birimidir.

Yabancı para üzerinden yapılan taleplerde dava dilekçesinde TL karşılığının gösterilmesi yasal bir zorunluluk olup ; alınacak harcın belirlenmesi yönünde TL karşılığının belirtilmesi, davanın sonuçlandırılmasında talebin TL ye çevrildiğinigöstermeyeceğinden kararın USD para birimine göre sonuçlandırılmasında TBK 99/son (BK 83/son) gereği aykırılık bulunmadığında...." şeklinde açıklandığı,

Bu açıklamalar ışığında davalı vekilinin itirazları yerinde görülmemiştir.---------sayılı ilamında "Mahkemece, sözleşmede belirtilen cezai şart fahiş bulunmakla takdire göre 10.000 Euro’ya hükmedilmesine karar verilmişse de, yapılan indirim, davalının işyerindeki pozisyonu, aldığı ücret ve mali durumu dikkate alındığında yeterli değildir.

Bu durumda daha düşük miktarda bir cezai şarta hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde davalının mahvına neden olacak nitelikte cezai şarta hükmedilmesi sebebiyle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde açıklandığı,

Davacı vekili bilirkişi ek raporu alındıktan sonra davacı vekilinin itiraz dilekçesinde davalının sözleşmedeki rekabet yasağına aykırı hareketleri sebebiyle ödemesi gereken cezai şart bedelinin ileride artırma hakkımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500 TL olarak kaleme alınmış ise de esasında 500 TL yanında parantez içinde o dönemki kur üzerinden hesaplanan USD karşılığı da yazılmış olmakla birlikte, sunulan dilekçede bu kısmın çıkmadığı, maddi hata olduğu, dava açılış tarihindeki dolar kuru 5,87 TL olduğu,

davanın 500 TL ( yani 85 USD üzerinden) açıldığının kabulü gerektiği belirtilmiş ve davanın bu bedel üzerinden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Yabancı para üzerinden yapılan taleplerde dava dilekçesinde TL karşılığının gösterilmesi yasal bir zorunluluk olup, alınacak harcın belirlenmesi yönünde TL karşılığının belirtilmesi gerekmekte olduğu, ancak somut olayda dava dilekçesinin incelenmesinden talebinin yabancı para birimi olduğuna ilişkin ibare bulunmadığı, talebin 500,00 TL olarak gösterildiği, talebin USD olarak talep edildiğinin görülmediği, davacı vekilinin bu yöndeki beyanlarının dava dilekçesiyle uyumlu olmadığı görülmekle, davanın 500,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 500,00 TL cezai şarta ilişkin maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 517,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.517,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6-1.320,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2024