İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/405 K.2024/680

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/405

KARAR NO : 2024/680

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/06/2022

KARAR TARİHİ : 31/10/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; ---- Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16.07.2018 tarih ve ---- Esas, ----. Sayılı kararı ve bu karara dayanak teşkil edilen T.C. ----İş Mahkemesi’nin 30.12.2013 tarih ve ---- Esas, ----. Sayılı kararı kapsamında sigortalı işçiye ödenen 238.973,12 TL.’nin 21.05.2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte rücuan tahsili talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

--- İş Mahkemesinin ----. Sayılı dosya sureti, Kapatılan ------. Asliye Ceza Mahkemesi'nin -----Sayılı (----- Asliye ceza mahkemesi) dosya sureti, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

23.05.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir İş Hukukundan kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 06.06.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi ---- raporunda özetle; Hesaplanan Davacı Tarafın Talebi ; 1 ) Davalı ---- 68.278,03 TL 68.277,01 TL , 2 ) Davalı ---- 68.278,03 TL 68.277,01 TL , 3 ) Davalı --- 68.278,03 TL 68.277,01 TL , 4 ) Davalı ----- 34.139,02 TL 34.142,09 TL Müştereken ve müteselsil sorumluluk, 5 ) Yüklenici ------238.973,12 TL 238.973,12 TL şeklinde tespit edildiği görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, işveren davacının davalılar tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava dosyasında mevcut ------ ait 21.05.2021 işlem tarihli banka dekontuna göre ----. Asl. Tic. Mah. -----Dosya ödemesi

açıklamalı olarak davalı ----hesabından dava dışı ----. hesabına

260.292,78 TL. ödeme yapıldığının anlaşıldığı,

----. İş Mahkemesi’nin 30.12.2013 tarih ve --- Esas, ------ . Sayılı Kararına Göre, davacısı ---- davalıları ----

---olup, 19.12.1999 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 7,2

oranında malul kalan ---- maddi ve manevi zararlarının tazminine ilişkin olduğu , davacının 4.000,00 TL. Manevi Tazminatın, 19.402,24 TL. Maddi Tazminat isteminin kabulü ile davalılardan müştereken ve mütesesilen tahsiline dair karar verildiği,

Yargıtay ---- Hukuk Dairesi’nin 12.10.2015 tarih v ---- Esas, -----Sayıl Onama Kararı ile ---- İş Mahkemesi’nin 30.12.2023 tarih ve ----

Esas, ----. Sayılı Kararının kesinleştiği,

---- İş Mahkemesi’nin 30.12.2023 tarih ve --- Esas, ---- Sayılı Kararına esas alınan 25.10.2013 tarihli hesap bilirkişi raporunda:

---- Asliye Ceza Mahkemesi’nin 05.04.2005 tarih ve ----Esas, -----

K. Sayılı kararına esas alınan kusur bilirkişi raporuna göre değerlendirme yapıldığı, söz konusu

kararda ve hükme esas alınan raporda : Davacı : ---- = 1/8 ( % 12,5) oranında, Davalı : ---- = 2/8 ( % 25) oranında,

Davalı : ----- = 2/8 ( % 25) oranında

Davalı : --- iş verdiği müteahhit --- ’in = 2/8 ( % 25) oranında kusurlu olduğu,

davalı : Müteahhit ---’in taşeronu -----’in = 1/8 ( % 12,5) oranında

kusurlu olduğu, tespit edildiği,

----. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16.07.2018 tarih ve --- Esas,

----Sayılı Kararına Göre davacısı ---- , Davalı -----

olup, rücuen tazminat talebinde 56.515,03 TL.’nin ve 80.626,20 TL.’nin davalıdan tahsiline dair karar verildiği,

---- Bölge Adliye Mahkemesi ----Hukuk Dairesi’nin 13.04.2017 tarih ve

-----. Sayılı kararı ile davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddine dair

karar verildiği, Yargıtay ---. Hukuk Dairesi’nin 23.02.2021 tarih v ---- Esas, ---- K.

Sayıl Onama Kararı ile T.C. ---- Bölge Adliye Mahkemesi ---- Hukuk Dairesi’nin 13.04.2017

tarih ve ---- Esas, ---- Sayılı Kararının onanmasına dair karar verildiği,

Davacı tarafından TC. ---- İcra Müdürlüğü ---- Esas sayılı icra dosyasına

27.10.2015 tarihinde 56.515,03 TL. ve 02.11.2015 tarihinde 80.062,20 TL. olmak üzere toplam

137.141,23 TL. Ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu uyuşmazlıgın sigortalı işçinin geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle uğramış olduğu maluliyete ilişkin ödenen tazminat alacağından davalıların sorumluluğu hususunda toplanmaktadır. Davacı yanca davalıların tazminat bakımından kusuruna göre sorumlu olduklarına dayanmıştır.

Davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından,

dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.Davacı şirketin dava dışı işçisine yaptığı ödemeyi davalının alt işveren sıfatlarından kaynaklı tahsil hakkının bulunup bulunmadığı ve davalı şirketin sorumlu olacağı miktarın saptanması amacıyla dosyanın İş mevzuatından kaynaklanan nitelikle hesaplama konusunda uzman bilirkişi ---- tevdi edildiği,

bilirkişi raporunda rucü alacağına esas olmak üzere hesaplama yapıldığı görülmüştürSomut olayımızda, davacı tarafça yapılacak ödemelerin davalıların kusuruna göre sorumlu olduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-DAVANIN KABULÜ ile 238.973,12 TL alacağın ödeme tarihi olan 21/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ---- bakımından 68.277,01 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı----- bakımından 68.277,01 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 68.277,01 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 34.142,09 TL miktarla sınırlı olmak üzere)

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 16.324,25 TL harçtan, peşin yatırılan 4.081,07 TL harcın düşümü ile geri kalan 12.243,18 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAD KAYDINA, (davalı ---- bakımından 4.664,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 4.664,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 4.664,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 2.332,24 TL miktarla sınırlı olmak üzere),

3-Davacı tarafından yapılan 4.081,07 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti ve 910,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.821,77 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davalı ----- bakımından yapılan basın ilan kurumu ücreti toplamı olan 7.396,00 TL'nin davalı ----- tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 38.235,70 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı ---- bakımından 30.000,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 30.000,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı ---- bakımından 30.000,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere, davalı---- bakımından 30.000,00 TL miktarla sınırlı olmak üzere),

6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

7-1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.