İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/384 K.2024/139

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/384

KARAR NO : 2024/139

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 31/05/2023

KARAR TARİHİ : 12/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; Yetkilisi olduğu----- Şirketinin karar defterinin kaybolduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesi ile gereğini fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin adına vekaleten talep ve dava etmiştir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6).

Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder.

Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir.

Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir.

Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).Kanun da belirlenen süre hak düşürücü süre niteliğindedir.Davacı asilin 12/03/2024 tarihli duruşmada alınan beyanında; " Eşim bir ara cezaevine girmişti, o ara şirket ofisinin tahliyesi söz konusu oldu o ara karar defterini kaybettik, söz konusu taşınma işi 2018 ya da 2019 da oldu, ofis eşyaları yedieminde idi daha sonradan yediemindeki eşyaları 2021 de teslim almaya gittiğimde belgelerin olmadığını farkettik, 2023 yılında da emeklilik işlemlerinin tamamlanması için karar defterini Bağkur idaresi istedi, karar defteri olmaksızın ilişiğimi kesemedim,

dolayısı ile söz konusu karar defterinin her türlü aramama rağmen bulamadım, ----- yapının yetkili temsilcisi benim şu an elimde temsili ispata yarar belge yoktur, nereden alacağımı da bilmiyorum" şeklinde beyanda bulunduğu" söz konusu beyanlardan zayi olduğu ileri sürülen karar defterinin 2021 yılında kaybolduğunun fark edildiği ancak davanın 31.05.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı şirket ofisinin 2018 ya da 2019 yılı içerisinde taşınması sonucu eşyaların yediemine bırakıldığı, bu sebeple karar defterinin zayi olduğu, şirket defterlerin kaybolan eşyalar arasında olduğunun tahmin edildiği, karar defterinin kaybolduğunun 2021 yılında farkına varıldığının belirtildiği, davanın açılış tarihinin ise 31.05.2023 olduğu,

bu haliyle kanunda aranan 15 günlük hak düşürücü sürenin geçirilmiş olduğu anlaşılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre ticari defterlerin kaybolması ve yok olması sebebi ile zayi belgesi verilmesi isteminin ziyaın öğrenilmesi tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yapılması gerekli olup öte yandan 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir delilin de mevcut olmadığı, (Yargıtay ------. HD'nin 16/05/2018 tarih ve -----Esas----- Karar, Yargıtay -----HD'nin 21/05/2018 tarih ve ----- Esas ------Karar) anlaşıldığından tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; hak düşürücü süre içinde açılmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.