İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/409 K.2024/30

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/409

KARAR NO : 2024/30

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 08/06/2023

KARAR TARİHİ : 18/01/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili 08/06/2023 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; " Müvekkil şirket, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulmuş ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan----- işleticisidir.

5363 sayılı Tarım sigortaları Kanunu kapsamındaki riskleri teminat altına alınması, standart sigorta poliçelerinin belirlenmesi, hasar organizasyonları, aktüerya çalışmaları, tazminat ödemelerinin yapılması, reasürans teminatının sağlanması, tarım sigortalarının geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve izlenmesi ile diğer teknik hizmetlerin yürütülmesi amacıyla tüzel kişiliği haiz Tarım Sigortaları Havuz kurulmuştur.

Tarım Sigortaları Havuzunun işletilmesine ilişkin iş ve işlemler, Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olduğu anonim şirket statüsünde kurulan----- tarafından yürütülmektedir. Dava dışı sigortalıya ait küçükbaş hayvanlar, ----numaralı Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta poliçesi ile müvekkil kurum nezdinde sigortalanmıştır.

İşbu poliçeyle sigortalı 5 adet küçükbaş hayvan 11.06.2021 tarihinde, ----- İli, ---- İlçesi'nde meydana gelen trafik kazasında, ----plakalı aracın çarpması sonucu telef olmuştur. Söz konusu araç, davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolları zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. Kazanın meydana gelmesinde -----plaka sayılı araç sürücüsü asli kusurludur.

Sürücü hem hız sınırı kurallarına uymamış, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 47/1 -c Maddesi gereğince ''...Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara...'' ve Madde 52/1-b ''... Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak...'' kurallarını ihlal etmiştir.

Davalı sigorta şirketi de aracın ZMMS sigortacısı olarak meydana gelen hasarın tümünden sorumludur. Trafik kazası sonucu telef olan 5 küçükbaş hayvan için, dava dışı sigortalıya müvekkil kurum tarafından toplam 6.096 ,00-TL hasar tazminatı ödenmiştir. Bu nedenle müvekkil kurum, TTK 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olmuştur.

Davalı sigorta şirketine 07.02.2023 tarihinde söz konusu tazminatın müvekkil kuruma ödenmesi yönünde başvuru yapılmış ancak cevap alınamamıştır. Ayrıca yapılan arabuluculuk görüşmesine davalı tarafından katılım sağlanmadığından olumlu sonuç alınamamıştır. Yukarıda açıkladığımız üzere dava dışı sigortalıya ödenen 6.096,00TL tazminatın, davalı şirketten rücuen tahsilini talep etme gereği hasıl olmuştur. Davamızın kabulünü talep ederiz." denmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının talepleri poliçe kapsamında yer almadığından haksız davanın reddi gerekmektedir. Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranındadır.Davacının usul ve yasaya aykırı faiz talebi bakımından itirazlarımız;

2918 sayılı KTK m.85/1’inci ve son fıkrası ayrıca KZMSS Genel Şartlarının A-1 maddesi düzenlemelerinden, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigorta Poliçesinin; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. Kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu, anlaşılmaktadır.

Bu nedenle müvekkil şirketi ancak zarara uğrayan 3.kişilere karşı tazminat ödemekle yükümlü olduğundan haksız taleplerin reddi gerekmektedir. Bilindiği üzere KZMSS sigortası ile işletenin veya araç sürücüsünün kusurlu davranışı bu tür sigorta ile teminat altına alınmaktadır. Maddi giderler için geçerli olan teminat her halükarda verilecek bir teminat olmayıp KZMSS sigortası kapsamında müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranındadır.

Haksız fiil sonucu kusur konusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için kazanın meydana geldiği yer, kaza şekli ve nedeni hususlarının bilinmesi gerekir.Bu nedenle sorumluluğa esas kusur oranlarının kesin ve net olarak tespit edilebilmesi adına bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmasını arz ve talep ederiz.

Müvekkil şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini beyan eder, davacı tarafın ödeme tarihinden itibaren faiz taleplerinin reddini arz ve talep ederiz.

Sigortacının tazminat sorumluluğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1 maddesi yollamasıyla 85/1 maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Sigorta kuruluşu, oluşan riziko sebebiyle İşleten, zarar görenlere karşı hangi oranda temerrüt faizi ödemesi gerekiyor ise, onun hukuksal sorumluluğunu üzerine alan Sigorta Kuruluşunun da, aynı oranda temerrüt faizi ödemekle yükümlü olacaktır. Dolayısıyla işletenin sorumlu tutulamayacağı bir faiz türünden, onun sorumluluğunu üzerine alan Trafik Sigortacısının sorumlu tutulabilmesi mümkün değildir.

İşletenin faiz ile ilgili yükümlülüğü ise, kazaya karışan aracın kullanım amacına göre belirlenecektir. Kazaya karışan araç hususi nitelikte bir araç olup ticari kullanımı söz konusu değildir.

Sigorta kuruluşunun faiz ile ilgili yükümlülüğü, yasal faiz olacaktır.Ayrıca söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğu, müvekkil şirketin de yasal olarak işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlendiği göz önüne alındığında haksız fiilden kaynaklanan olaylarda ise ancak yasal faizin talep edilebileceği izahtan vareste olup Yargıtay kararlarıyla da sabittir. Bu nedenle davacının avans faiz talebinin reddini beyan ederiz.

" denmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 1472 maddesine dayalı rücuen tazminat talebine ilişkindir.12/10/2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 20/11/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir. Bilirkişi kök raporunda özetle; "1- Sürücü -----olayda %50 (Yüzde elli ) nispetinde kusurludur. 2- Küçükbaş hayvan çobanı ---- olayda %50 (Yüzde elli ) nispetinde kusurludur.

3-Telef olan 5 adet koyunun kaza tarihindeki değeri 6000TL olup ,davalı bu tutarın %50 ‘si olan 3000TL’den sorumludur." şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür. TTK'nın 1472/1 maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ---- sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarih ve ----. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; haklarına halef olunan dava açsa idi ne şekilde dava görülecek idiyse halef olanın açacağı rücu davasının da aynı şekilde görüleceği belirtilmiştir.

Eldeki dosyada dava dışı sigortalısının zararını ödeyen davacı sigorta, sigortalısının haklarına halef olarak zarar veren aracın ZMM sigortacısından kusur oranında rücuen tazminat talep etmektedir.Eldeki uyuşmazlık incelendiğinde uyuşmazlığa konu trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminata konu alacak, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.vd maddelerinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğundan kaynaklanmaktadır.

Davalı sigorta haksız fiile sebep olan aracın ZMM sigortacısı olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 6. Kitap Birinci kısmında yer alan 1401.vd maddeleri uyarınca sorumlu olacaktır.

Hükme esas alınan yeterli teknik nitelikte bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalının sigortalısının 2918 sayılı KTK'nın 52. maddesini ihlal etmekle %50 kusurlu olduğu, davalının kusuruna denk gelen zarar miktarının her ne kadar bilirkişi raporunda rakam hatalı olarak 3.000,00 TL olarak gösterilmiş ise de 3.048,00 TL olduğu rücuen tazminat davalarında sigortanın sigortalısına ödeme yaptığı tarihten itibaren temerrüt faizi isteyebileceği ve bu tarihin 24/09/2021 olduğu görülmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile; 3.048,00 TL tazminatın ödeme tarihli olan 24/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 3.048,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

4- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 179,90 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 3.048,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 3.048,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 75,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.575,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 787,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8- Kabul red oranına göre belirlenen 1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair;6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca KESİN olarak verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.