İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/646 K.2024/746

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/646

KARAR NO : 2024/746

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/09/2023

KARAR TARİHİ : 19/11/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

04.09.2022 tarihinde saat 13:40 sıralarında müvekkili sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı araç ile ---- Caddesinde seyir halinde iken sol tarafında ---- Caddesi üzerinde seyir halinde olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki --- plaka sayılı aracın ---- Caddesine yola katılımı esnasında-----plaka sayılı aracın sol köşesi ile ----- plaka sayılı aracın sağ ön köşe kısımları ile çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu,

---- plaka sayılı aracın sürücüsü --- un tam kusurlu olduğunu,…yapılan eksper incelemesi ile müvekkilin aracında 89.661,52 TL hasar meydana gelmiş olduğu tespitinin yapılmış olduğunu,…bu kapsamda müvekkilin aracının değer kaybetmiş olduğunu,….davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmamış olduğunu,…davalı şirket tarafından ikame araç verilmiş olduğunu,

…ancak ikame araç süresi bitince araç onarımı bitmediği için araç kiralamak zorunda kamış olduğunu,…..bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik değer kaybı + kazanç kaybına yönelik toplam 10.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı -----vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “…. Davacının talep etmiş olduğu tazminat türünün belli olmadığını, …müvekkiline başvuru şartlarının yerine getirilmemiş olduğunu,…zarar tespitinin genel şartlara göre yapılması gerektiğini,…teminat dışındaki hallerin dikkate alınması gerektiğini,…müvekkilinin poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu,

tramer kayıtlarında davacının kusurlu olduğun gözüktüğünü,….değer kaybı hesaplamasında kaza tarihinin baz alınması gerektiğini,….ayrıca aracın geçmiş hasar kaydı olup olmadığının araştırılması gerektiğini,….aracın km inin 165.000 km üzerinde olması durumunda değer kaybı oluşmayacağı,….aracın ağır hasar kaydı olup olmadığının araştırılması gerektiğini,…ayrıca davacının davalı ----- sigortasından ödeme alıp almadığının irdelenmesi gerektiğini,…müvekkilinin araç mahrumiyetinden sorumlu olmadığını, bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi….“ arz ve talep edilmiştir.

Davalı -----. vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle.

Dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddedilmesi gerektiğini,…davanın kısmi olarak ikame edilmiş olduğunu, ve değiştirilmesinin mümkün olmadığını,…müvekkili sigortalısının kusurlu olduğu yönündeki iddialarının doğru olmadığını,…kazanın müvekkilinin yol ayrımında beklemekte iken davacının hızlı seyir halinde olması nedeni ile meydana gelmiş olduğunu,…dosya muhteviyatına sunulmuş olan fotoğraflardaki yerin kaza mahalli olmadığı,

aracın trafik akışını aksatılmaması için ileriye çekilmiş olduğunu, tramer kayıtlarında davacının tam kusurlu olduğun belirtilmiş olduğunu,…kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini,…kaza mahallinde fren izi olup olmadığın tespit edilmesi gerektiğini,…makine mühendisi kanalı ile hasar kusur ve değer kaybı incelemesi yapılması gerektiği,….ortada kazanç kaybının söz konusu olmadığını,…davacıya kendi beyanında belirtilmiş olduğu gibi ikame araç verilmiş olduğunu,….bu v. nedenler ile davanın reddedilmesi…“.arz ve talep edilmiştir.

DELİLLER

---- Noterler Birliğinden g elen trafik tescil ve ruhsat bilgilerini içerir müzekkere cevabı, Davalı ---- gelen hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen müzekkere cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.07.12.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ve Kusur ve hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 11.02.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, TRAFİK KAZASI olduğu, Meydana gelen olayda KAÇINILMAZLIK faktörünün etkisinin OLMADIĞI, önlenebilir bir kaza niteliğinde OLDUĞU, Dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu,

Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 09.11.2022ve 09.09.2022 tarihli ve SBM NO: ----- no.lu ve----- Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 89.661,52 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönünde görüş belirtilmiş olduğunu, Dava konusu aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre dava konusu kaza öncesinde geçmiş hasar kaydının bulunmadığı,( menfi) Dava konusu aracın dosya muhteviyatına sunulmuş olan Ekspertiz Raporları ve kazalı araç fotoğraflarının incelenmesi neticesinde değer kaybı hesaplamasına esas;

 Ön Çamurluk Sol (Değişim/Boya)  Ön Panel Köşe Sacı Sol (Değişim/Boya)  Ön Çamurluk Davlumbazı Sol (Değişim/Boya)  Ön Panel Köşe Sacı Sol (Değişim/Boya)  Motor Kaputu (Onarım/Boya)  Ön Tampon (Değişim/Boya)  Sol Podya (Onarım/Boya) hasarının bulunduğu,

Davaya konu Trafik Kazası Kapsamında;--- plaka sayılı araç sürücüsü----- in in % 75 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin Sn.

Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, ---- plaka sayılı araç sürücüsü ---- ‘in % 25 kusur oranı ile TALİ KUSURLU olduğu, Söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, Her ne kadar Sn.

Mahkemenin ara kararı gereği kusur değerlendirmesi yapılmış olsa da dava konusu kusur durumunun tüm hukuki değerlendirmesi ve takdiri ile, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu kusur oranı) tespiti Hakim yetkisinde olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay’ın istikrar bulmuş olan kararları ile Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli iptal kararı doğrultusunda aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi, kararına göre kaza tarihi itibariyle REEL PİYASADA ise.

Dava konusu aracın kazadan önceki kazalı 2. El piyasa rayiç değerinin pandeminin 2. El piyasa rayiçlerinde yaratmış olduğu olumsuz etkinin ve artışında dikkate alınması ile 476.000,00 TL civarında olacağı, kazadan sonraki onarılmış hali ile piyasa rayiç değerinin (modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, olay tarihindeki yaşı, km bilgisi vb. etkenler baz alınmıştır.) yaklaşık 450.000,00 TL civarında olacağı, bu kapsamda Değer Kaybının 476.000,00 –450.000,00 TL = 26.000,00 TL civarında olacağı, Nihai taktirin Sn.

Mahkemeye ait olduğunu, Söz konusu kazalı aracın onarım yapılması durumunda onarımın yetkili servis ve onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak makul onarım süresinin yaklaşık 15 (obeş) iş günü süreceği, Bu kapsamda araç mahrumiyet / kazanç kaybı / ikame araç bedelinin 15 gün x 380,00 TL ----- El muadil araç rayiç kiralama bedel ortalamasıdır.) = 5.700,00 TL civarında olacağı, Ancak söz konusu aracın işlem gördüğü esnada kullanılamamış olmasından kaynaklı davacının elde etmiş faydaların ( yakıt, amortisman, bakım gideri vb.) / giderlerin Yargıtay içtihatları gereği tespiti yapılan bu rakamdan tenzil edilmesi gerektiği,

Söz konusu aracın günlük olarak 4 (dört) gün onarımda olduğu süre için amortisman Payının 264,44 TL X 15 = 3.966,66 TL olacağı, Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği tenzili ile davacının 5.700,00 TL – 3.966,66 TL = 1.733,34 TL olduğu, ancak kuur oranı nipetinde x % 75= 1.300,00 TL araçtan mahrum kalma/ kazanç kaybı tazminat alacağının bulunduğu,

Ancak gerek dosya muhteviyatına sunulmuş olan sigorta poliçesi, gereke davacı vekilinin beyanında dava konusu aracın onarımda bulunduğu süre içerisinde ikame araç verilmiş olduğun belirtilmiş olduğunu ve bu sürenin 15 ( onbeş) gün olduğu, bu nedenle dava konusu aracın makul onarım süresinin 15(onbeş) olduğu dikkate alındığında davacının kazanç kaybın bulunmadığı,( menfi) 15. Dosya kapsamında dava konusu hasarlı araca yönelik davacının kaza tarihi itibariyle talep edebileceği Reel Değer Kaybı miktarının 26.000,00 TL X % 75 = 19.500,00 TL olduğu,

Davacının 2022 yılına ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, yevmiye defteri noter kapanış tasdikinin ise ibraz edilmediği, bu minvalde davacı ticari defterlerinin delil kabiliyeti ile ilgili nihai değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirine olduğu, Dava konusu aracın onarımda olduğu süre zarfında yeni araç kiralandığı yönündeki iddiaya istinaden söz konusu araç kirasına ilişkin faturanın ibrazının istendiği ancak taleple ilgili herhangi bir belge ibraz edilmediği,

yine uyuşmazlık konusu aracın 2022 yılında gerçekleşen bakım onarım ve yakıt giderlerinin ibrazının istendiği ancak 2023 yılına ait değerlerin beyan edildiği, mevcut enflasyonist ortam gözetildiğinde 2023 yılında gerçekleşen değerlerin 2022 yılına göre kıyaslanmasının doğru sonuca götürmeyeceği kanaatine varıldığı, bu nedenle işbu raporun “Değer kaybı hesaplaması” başlığında yer verilen tespitlerle ilgili nihai değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı, kazanç kaybı ve ikame araç maddi tazminat istemlerine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır.

Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. (-----) Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı ----- araç sürücüsü ve araç maliki işleten olarak, davalı sigorta şirketinin diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Somut olayda.

04.09.2022 tarihinde saat 13:40 sıralarında davacı sürücü ---- sevk ve idaresindeki -----plaka sayılı araç ile ---- Caddesinde seyir halinde iken sol tarafında ----- Caddesi

üzerinde seyir halinde olan davalı sürücü --- - sevk ve idaresindeki---- plaka sayılı aracın ----- Caddesine yola katılımı esnasında ---- plaka sayılı aracın sol köşesi ile ----- plaka sayılı aracın sağ ön köşe kısımları ile çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sürücünün kavşağa gelmeden hızını azaltması, kavşağı etkin şekilde kontrol ederek varsa trafik levhalarını ve trafik durumunu dikkate alarak geçiş yapmadan önce kaplama içerisinde seyir halinde olan araçların yakınlık ve uzaklık durumlarını dikkate alıp geçiş önceliğini solda ve tali yolda seyir halinde olan araç olarak sağdan gelen araç/araçlara yol vermesi

gerektiği, gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi eylemleriyle %75 olduğu, davacının ise meydana gelen kazanın oluşumunda hızını azaltmayarak ve gerekli dikkat ve önemi vermemesi eylemleriyle %25 kusurunun bulunduğu, Yargıtay uygulamalarına göre kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunda değer kaybının 26.000,00 TL olduğu, ikam araç bedeli bakımında ise makul tamir süresinin 15 iş günü süreceği, makul tamir süresindeki ikame araç bedelinin 5.700,00 TL olduğu,

Yargıtay İçtihatlarında belirtildiği üzere yıpranma payı/amortismanın mahsup edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda mahsup işlemi yapılmış ise hakkaniyete uygun olmadığı, yıpranma payının TBK 50/2.maddesi uyarınca %10 olarak kabul edilmesinin hakkaniyete uygun olduğu, 5.700,00 TL üzerinden %10 yıpranma payının mahsup edildiğinde 5.130,00 TL ikame araç bedeli hesaplandığı, kazanç kaybı bakımından ise davacı yanca aracın kendi ticari faaliyetlerde kullanıldığı beyan edilmiş olup, ticari defterlerde yapılan incelemede ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmadığı,

araç kiralama faturasının tespit edilemediği ve kazanç kaybının tespit edilemediği, davacının davalının kusuruna göre talep edebileceği değer kaybı tazminatının 19.500,00 TL ve ikame araç bedelinin 3.847,50 TL olduğu, bilirkişi raporunda hesaplamaların denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu, kazanç kaybı ve araç mahrumiyet/ikame araç taleplerinin trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığı,

trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalı sigorta şirketinin ve davalının, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın değer kaybı tazminatı bakımından kabulüne, araç mahrumiyet tazminatının davalı ----- bakımından kısmen kabulüne, kazanç kaybı bakımından davanın ispatlanamadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının değer kaybı tazminatının KABULÜ ile; 19.500,00 TL tazminatın davalı ----- bakımından kaza tarihi 04/09/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi 26//11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacının araç mahrumiyet tazminatının KISMEN KABULÜ ile; 3.847,50 TL tazminatın davalı ----- bakımından kaza tarihi 04/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

3-Davacının kazanç kaybı tazminatının REDDİNE,

4-Davacının araç mahrumiyet tazminatının davalı sigorta şirketi bakımından REDDİNE,

5-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 23.347,50 TL lik kısım yönünden alınması gereken 1.594,86 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harç ile ıslah harcı olarak alınan 428,00 TL mahsubu ile bakiye 897,01 TL karar harcının davalılarda müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 23.347,50 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı sigorta şirketi bakımından 19.500,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

7-Kazanç kaybı bakımından, davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 2.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

8-Araç mahrumiyet talebi bakımından, davalı ----- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 152,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

9-Araç mahrumiyet talebi bakımından, davalı ----- Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 4.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

10-Davacı tarafından yapılan toplam 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harç, 428,00 TL ıslah harcı ve 259,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.227,20 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 6.489,30 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA, ( davalı sigorta şirketi bakımından 5.420,40 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )

11-Kabul red oranına göre belirlenen 2.400,00 TL Arabulucu ücretinin davalı ---- Şirketinden tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, yine Kabul red oranına göre belirlenen 800,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminat talepleri bakımından kesin olmak üzere, kazan kaybı bakımından gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı tarafın yüzüne karşı davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.