İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1010 K.2025/563

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/1010

KARAR NO : 2025/563

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2024

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı borçlunun tüzel kişi tacir sıfatını haiz olduğu, ----- plakalı ticari araçları ile 15.12.2023 tarihinde 1 (bir) kez, 18.12.2023 tarihinde 2(iki) kez olmak üzere toplamda 3(üç) kez --- - geçtiği, ancak geçiş ücreti tahsil edilemediği "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" hükümlerine göre ---- Tünelinin işletme hakkı müvekkil şirkete ait olup; tünel geçiş ücretlerinin talep ve dava hakkına da sahip bulunduğu,

Müvekkil şirketin işletme hakkını haiz olduğu ---- Tüneli'nden geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirildiği,. İşbu düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde. 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığı, toplamda 795,00 TL tutarındaki alacağın tahsili için -----.

İcra Dairesi -----. sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış Davalı borçlu tarafından ise, icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğu, Davalı borçlunun itirazının mesnetsiz olduğu ve ücretli geçiş noktasından, ücret ödemeksizin ihlalli geçiş sağlamak suretiyle, işletmeci müvekkil şirkete karşı borçlu olduğu somut delillerle sabit olduğu, geçişlerin ücretlerini ödediğini somut delillerle ispat etmek zorunda olduğu,

Borca tahakkuk ettirilen ceza miktarının 6001 sayılı kanunun 30/5 hükmü uyarınca belirlendiği,, araç maliki, bahsi geçen kanun hükmü uyarınca, ücret ödemeksizin yapılan ihlalli geçiş sebebiyle, 15 gün içerisinde ilgili geçiş ücreti de ödenmediğinden, 4 katı tutarındaki cezayı da ödemekle yükümlü olduğu, 6001 Sayılı Kanun'un "geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlığını taşıyan ve ayrıca bir "ön bildirim ve ihtara muhtaç olmayan 30. maddesi, emredici nitelikte olduğu ihlalli geçiş ücretini 15 günlük yasal süre içinde ödeme yükümlülüğü, münhasıran araç sahibi üzerinde bulunduğu,

----- Tüneli ücret toplama sistemi aracın plakasının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istediği, ancak provizyon istemleri reddedildiğinden, tahsilat yapılamadığı, ---hesaplarında yeterli bakiye bulunup bulunmadığını bilmek, öğrenmek ve denetlemek de araç sahibinin yükümlülüğü olduğu, bu konuda abonelik ilişkisi çerçevesinde banka ya da ---- ile yaşanabilecek her tür sıkıntının da banka/----- müşterisi araç sahibi ile ilgili kurum arasında çözümlenmesi gerektiği, Müvekkil şirket, bu hesaplardaki bakiyeyi görmeye yetkili olmadığı gibi, bu yönde doğabilecek bir ihtilafın tarafı da olmadığı,

Davalı borçlunun kanunen ücretli geçiş bulunan ------ Tünel'ini kullandığı ve buna ilişkin geçiş ücretinin tahsil edilemediği, sabit olup, bu noktada ---- Tüneli'ni geçiş bedelini muntazam şekilde ödediğini ispat yükü, davalı borçluya olup Davalı borçlunun, tünel geçiş ücretlerini ödemediği müvekkil şirket kayıtlarından görüldüğü Davalı borçlunun, haksız olarak takibe itiraz etmekle kötüniyetle takip durdurularak eldeki davanın açılmasına sebebiyet verdiği,

%20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Diğer yandan yine borca itiraz dilekçesinde davaya konu alacağın vadesi gelmemiş olduğundan takip öncesi işlemiş faize itiraz edilmiş ise de ------ Tüneli'nden geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte, alacak esasen geçiş tarihinde muaccel hale gelmekte olduğu, Davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen görevi yerine getirdiği,

işletmesi devredilen köprü ve otoyollar için alınması gereken cezalı tutar için işletmeci şirket aracı görünse de yasanın açık ifadesi karşısında bunun idari para cezası olmadığı ,6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşıldığı, Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir.

Sadece ----- veya ------ kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. ---- ve ----- kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.

Belirlenen cezanın yasayla konmuş olduğu, ne mahkemenin ne davalının takdir hakkının olmadığı, 6001 s.k.'nun m.30/5 hükmü uyarınca, geçiş ücretiyle beraber 4 katı tutarında cezaya hükmedileceği, cezanın hukuka ve Anayasaya uygun olduğu,

belirlenebilir ve belirlilik ilkesine de uygun olduğu,Davanın konusuz kalması durumunda dahi davanın açılmasına sebebiyet vermesinden ve icra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Yasanın açık ifadesi karşısında cezanın idari para cezası olmadığı, Davalı tarafın ödeme olgusunu ispat etmesi gerektiği, ihlalli geçişlere binaen, işletmeci şirketlere yüklenmiş olan bir bildirim yükümlülüğünün olmadığı,

araç sahiplerine ayrıca bir bildirim - ihtar - uyarı yükümlülüğünün bulunmadığı, Geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu, Davacı İşletmeci Şirket Lehine İcra-inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Ceza miktarının Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerektiği, 'Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz.' kuralı gereği tebligata gerek olmadığı, Geçiş ücretini ödediğini iddia eden tarafın bu iddiasını kanıtlaması gerekiği, otomatik ödeme talimatı vermenin borcu ödemek anlamına gelmediği,

bankanın görevini yerine getirip, borcu ödeyip ödemediğini kontrol yükümlülüğünün yine, herkesin hesaplarındaki gelir giderleri kontrol yükümlülüğü kapsamında, borçlu da olduğu, İtiraz konusu olan faiz nevi ve oranına yönelik olarak, ihlalli geçişi gerçekleştiren aracın bir ticari araç olduğu ve davalının ticari işletmesine ilişkin kullanıldığı açık olduğundan ticari işlerde uygulanan faiz nevi ve oranının talep edilmesinde de hukuka aykırı bir yön bulunmadığı,.

Davanın kabulü ile -----İcra Dairesi ----- sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazlarının iptaline, takibin devamına, icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmektedir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle.

"Davalı (borçlu)-----tüzel kişi tacir sıfatını haiz olduğu, ------ plakalı ticari araçları ile 15.12.2023 tarihinde 1 (bir) kez, 18.12.2023 tarihinde 2(iki) kez olmak üzere toplamda 3(üç) kez ----- Tüneli'nden geçtiği,, 795,00 TL tutarlı ¡halli geçişte bulunduğu, Davacı şirketin davalıdan toplam 795,00 TL. tutarlı geçiş ihlali alacağı için, icra takip tarihi olan 28.06.2024 tarihinden dava tarihi olan 29.12.2024 tarihine kadar (dava tarihinden sonraki faiz hakları saklı kalmak üzere) 207,33 TL.si temerrüt faiz ile 41,46 TL.si KDV olmak üzere toplamda 1.043,80 TL.

Alacaklı olduğu, Davacı Şirket'in geçiş sırasında araç sürücüsünü uyarmak gibi kanundan kaynaklı bir görevi bulunmadığından söz konusu cezanın tünel kullanıcısı tarafından ödenmesi gerektiği, Davacı tarafın takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesi talebinin ve diğer taleplerinin karşılanması Sayın Mahkemeniz takdirinde olduğu," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.Davacı şirket, davalı tacire ait olan----- plaka sayılı aracın, işletmecisi olduğu ------ Tünel geçiş bedellerinin ödememesi nedeniyle geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedelinin ödenmesi için davalı şirket aleyhinde---- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı takip dosyasında genel haciz yolu ile icra takibi başlatmıştır. Davalı tarafından, borcun bulunmadığı ileri sürülerek borca, faize ve fer'ilere itiraz edilmiştir.

Davacı şirket, takipteki alacağını ----- Tünel geçiş ücreti ve geçiş ihlalinden kaynaklanan ceza bedeline dayandırmaktadır.

Davacı şirket tarafından işletilen ------ Tüneli kullanıcıları için gişelerde nakit veya kredi kartı ile ödeme seçeneği bulunmamakta, geçiş ücretinin geçiş esnasında değil sonrasında sorgu ve tahsilat yaparak hızlı araç akışı sağlanmakta----- tarafından dosyaya sunulan yazıda kaçak geçiş yapılan araçta ----- ürüne ilişkin bilgi ve belgeleri mahkememize sunduğu, davalı şirkete ait araçlar ile ücret ödemeden geçiş yapıldığının tespit edildiği,

Geçiş ücretinin 15 günlük süre içerisinde ödenmesi halinde herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediği, fakat bu süre içerisinde geçiş ücretinin yatırılmaması halinde 6001 S.lı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30/5'inci maddesi uyarınca geçiş ücretinin 4 katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceğinin düzenlendiği,

Davacı şirketin kamuya arz ettiği hizmetin genel icap niteliğinde olduğu, bu hizmetten yararlanmak isteyen davalının, davacı tarafından işletilen tüneli kullanma yönündeki iradesinin kabul niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin bu şekilde gerçekleştiği, geçiş ücreti ve ceza bedeli --- Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun ve tarifelerde yer almakta olup, geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödeneceği hususunun davalı tarafça da bilindiği varsayılarak sözleşme ilişkisinin kurulduğu,

Geçiş ihlali halinde ceza bedeli ödenmesinin yasada düzenlendiği, ayrıca bu konuda Anayasa Mahkemesi'nin önüne itiraz yolu ile gelen incelemede anayasaya aykırılık görülmediği (AYM. 18/01/2018 T------

Somut olayda, davalı şirkete ait aracın, davacının işletmiş olduğu tünelden geçiş yaptığı, araçların geçiş ücretinin kanunda belirtilen 15 günlük süre içerisinde ödenmediği, 7144 S.lı Kanunla yapılan değişiklik de dikkate alınarak davacının ayrıca geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza bedeline de hak kazandığı, davalının geçiş ihlalini yapan aracın maliki olduğu ve ihlalli geçişin yapıldığı tarihlerde ----- hesabının bulunduğu, ancak geçiş esnasında ve 15 günlük sonrasında yeterli bakiyenin temin edilmediği tespit edildiğinden kaçak geçişlere ilişkin ödeme yapılmadığı,

toplam 3 kaçak geçiş ücreti ve ceza ücreti olmak üzere toplam 795,00 TL olarak bilirkişi tarafından hesaplandığı, davacı yanın takip dosyasında ve dava dilekçesinde 795,00 TL üzerinden alacak iddiasında bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Dava değerinin 2025 yılı kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira ---- Bölge Adliye Mahkemesinin ------Hukuk Dairesi'nin -----esas ve -----karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... karar altına alınan miktarın yıllar itibariyle yeniden değerlendirme oranları nazara alındığında 2021 yılı istinaf kesinlik sınırı olan 5.880,00 TL' nin altında kaldığı,

dolayısıyla istinafa gelen davalı yönünden kabul edilen dava miktarı itibariyle mahkeme kararının tutar itibariyle kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından tarafça yapılan istinaf başvurusunun bu sebeplerle reddinin gerekeceği, kanunun bahşetmediği bir hakkın ise mahkemece taraflara verilemeyeceği, dolayısıyla yerel mahkeme kararında istinaf yasa yolunun açık olduğunun bildirilmesinin taraflar lehine kazanılmış hak doğurmayacağı üzere davalı vekilinin istinaflarının esastan incelenemeyeceği anlaşılmıştır. " şeklinde karar verildiği görülmüştür.