İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/224 K.2025/571

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/224

KARAR NO : 2025/571

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/03/2024

KARAR TARİHİ : 24/06/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin davalıya ait ürünlerin ------- bünyesinde bulunan gemi ile taşınması konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığını, bu kapsamda 14 adet konteynerin boş olarak davalıya teslim edildiğini, iade için 21 gün serbest zaman bulunduğunu ancak konteynerlerin iade edilmediğini, gecikilen her gün için toplamda 118.560,00 Usd gecikme ücretinin hesaplandığını, 14.08.2023 tarihinde fatura düzenlenerek davalıya gönderildiğini, 21.657,00 Usd tutarlı borcun ödenmemesi takip başlatıldığını ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, anılan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini iddia ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının müvekkile ait ürünlerin taşınması için gerekli hizmeti sağlayarak aracılık hizmeti verdiğini, dava konusu olayda 20 konteynerin rezerve edildiğini, konteynerlerin beklemesinde müvekkilin kusuru bulunmadığını, ilk etapta 6 konteyner ürünün önden gitmesi için görüşmeler yapıldığını ancak aracı şirketin ------ resmi tatil ve kontrol dışında yaşanan aksaklıkları göz önünde bulundurmadan müvekkile gecikme masraflarından bahsettiğini, 6 konteyner içindeki malın aracının hizmet kusuru nedeniyle zarar gördüğünü, müvekkile aracı olarak yapılan indirimi konusunda tamamen yalan beyanlarda bulunulduğunu,

hesaplamalarda anlaşılan indirimin kabul görülmeyecek derecede aşağısında indirim yapıldığını, davacının düzenlediği faturaya istinaden iade faturası düzenlenerek noterden onaylattığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, deniz taşımasından kullanılan konteynerlerin zamanında iade edilmemesi nedeniyle oluşan gecikme bedelinin (konteyner demurajı alacağının) tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.

6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince HSK'ca ------ İlinde 6102 Sayılı TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli özel yetkili ------ Denizcilik İhtisas Mahkemesi belirlenmiştir. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 Sayılı Kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesince görülecektir.

Yargıtay ------. HD. ------ Sayılı ilamında"....Somut olayda dava konusu taşıma, deniz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Uyuşmazlık, TTK.'nun “Deniz Ticareti” başlıklı 4 ncü kitabındaki 893 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenecektir. Dolayısıyla görevli mahkeme, Denizcilik İhtisas Mahkemesidir." bu tür davalarda görevli mahkemenin deniz ihtisas mahkemesi olduğunu belirtmiştir. ( Bkz. Yargıtay ----. HD. ----,Yargıtay ---- HD. -----Sayılı ilamı, -----HD. -----. Sayılı ilamı

----- Bölge Adliye Mahkemesi ------.Hukuk Dairesi'nin : ----- Esas ve ----- Karar sayılı ilamında "...Dava, -----.ATM'nde ilk kez açılmış olmakla, bahsi geçen mahkemenin 23.05.2017 tarih, -----.sayılı ilamı ile uyuşmazlığın demuraj bedelinden kaynaklanmış olduğundan bahisle -----.ATM'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) görevli olduğu için görevsizlik kararı verilmiş, söz konusu karar 04.07.2017 tarihinde kesinleşmiştir. Dosya kendisine gönderilen görevli ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.... " şeklinde açıklanmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık deniz alacağından kaynaklı deniz ticaretine ilişkindir. Dolayısıyla deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki bu davada asliye ticaret mahkemesi değil, deniz ihtisas mahkemesi görevlidir. Asliye ticaret mahkemesi ile deniz ihtisas mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup HMK'nın 114/1-c maddesine göre dava şartlarından olan mahkemenin görevli olması davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden(HMK m. 115/1)nazara alınır.

Açıklanan gerekçe nedeni ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle; HMK 115-2 md uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli denizcilik ihtisas davalarına bakmaya görevli -----. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli -----Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,

3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece KARAR VERİLMESİNE,

4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına ALINMASINA,

Dair;gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.