İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/386 K.2026/325

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/386 Esas

KARAR NO: 2026/325

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 30/05/2024

KARAR TARİHİ: 31/03/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; ---- tarihinde sürücü--- sevk ve idaresindeki --- plakalı aracın ----- istikametine trafikte seyir halinde iken müvekkilin sevk ve idaresindeki olan elektrikli bisiklete çarpması sonucu trafik kazası meydana gelmiştir. Somut olaya ilişkin olay yerinde tutulan kaza tespit tutanağına göre, somut kazanın meydana gelmesinde --- plakalı aracın KTK'nun 52/1-a maddesini ihlal etmesi sebebiyle kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Olaya ilişkin ----- soruşturma numaralı dosya ile tahkikata başlanmıştır. İşbu trafik kazası sebebiyle ağır yaralanan müvekkil sağlık ekiplerince ----- Hastanesinde tedavi altına alınmıştır. Müvekkil, ------- de kaza sebebiyle tedavi görmüştür. Müvekkilin tedavisi halen devam etmekte olup henüz tam olarak iyileşebilmiş değildir.

İşbu kaza sonrası malul kalacak şekilde ağır yaralanmasından dolayı müvekkilde oluşan psikolojik travma hayatını olumsuz yönde etkilemeye devam etmektedir. Bu kazadan sonra müvekkilin hayatı alt üst olmuş, hem sağlık hem de psikolojik olarak hayatının kaza öncesindeki gibi olamayacağı aşikardır. Tüm bu sebepler göz önüne alındığında müvekkilin maddi ve manevi olarak oldukça büyük bir kayba uğradığı açıktır.

Davalı taraf, bugüne değin müvekkil tarafına maddi tazminat adı altında herhangi bir ödemede bulunmamıştır. Tarafımızca ---- büro dosya numaralı ve ---- arabuluculuk dosya numarası ile arabuluculuk başvurusu yapılmıştır. Fakat davalı taraf ile yapılan görüşmeler neticesinde herhangi bir anlaşma sağlanamamıştır. İşbu sebeple bu maddi tazminat davasını açma zaruriyetimiz hasıl olmuştur.

Müvekkilin iş bu trafik kazasında yaralanması sebebiyle Şimdilik;Sürekli Sakatlık Tazminat Bedeli için ---olmak üzere şimdilik toplam ----- Tazminat Bedelinin kaza tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- tarihinde Müvekkil Sigorta Şirketi nezdinde sigortalı olan ------ plakalı araç ile davacı yanın sürücüsü olduğu elektrikli bisikletin karıştığı trafik kazası meydana gelmiştir.

Bahse konu trafik kazası neticesinde Davacının sürekli sakatlığa maruz kalması sebebi ile ---- sürekli sakatlık tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile talep etmektedir. davacı taraf müvekkil şirkete yapmış olduğu başvuruda eksik evrak ile başvuru yapmış olduğundan ktk madde 97 uyarınca işbu davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir. kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından tespitini talep etmekteyiz. maluliyet raporunun ---- dairesi'nden alınmasını arz ve talep ederiz.

Davacının kaza sırasında koruyucu ekipman ve kask bulunmadığından müterafik kusur indirimi yapılmasını arz ve talep ederiz.Davanın

USULDEN REDDİNE, Usule ilişkin itirazlarımızın reddi halinde, esasa ilişkin itirazlarımızın kabulü ile davanın reddine, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, Kusur raporu alınmak üzere dosyanın ------ gönderilmesine,Maluliyet raporu alınmak üzere davacının -----sevkine,Birlikte kusur durumu gözetilerek hesaplanacak tazminat rakamından bu hususlarda indirim yapılmasına, ----nezdinde alınmış bir ödeme olup olmadığınınsorgulanmasına, Davacı yanın kaza tarihinden işleyecek faiz talebinin reddine,Yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tedavi evrakları ve tüm dosya kapsamı.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklı trafik sigortacısına açılan sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı hakkında ---- tarafından hazırlanan ---- tarihli maluliyet raporunda trafik kazasından kaynaklı Erişkinler İcin Engellik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %8 oranında maluliyete uğradığını bildirmiştir.Mahkememizin ------ tarihli duruşmasının 1.numaralı ara kararında ---- arasında yapılan yazışmada ----- arasında adli yardımlaşma anlaşmasının onaylandığı, resmi gazetede yayınlandığı, yürürlüğe giriş tarihinin tespitine ilişkin ----- çıkarılması için ----- sevk edilmediği, anlaşma kapsamında işlem yapılamayacağının bildirildiği,

bu haliyle ----- arasında adli yardımlaşma anlaşması olmadığından ve ---- tarihli hukuk usulune dair---- taraf ülkeler arasında davacının tabiiyeti olan ---- sayılmadığından davacıdan 6100 sayılı yasanın 86. yargılama giderini karşılayacak ölçüde teminat alınmasına, davacı vekiline davada haksız çıkması halinde ödemek zorunda kalacağı --- vekalet ücretini, ----- arabulucu ücreti ve --- davalının muhtemel yargılama giderleri toplamı olan ---- bedeli mahkememiz veznesine depo etmek üzere 2 hafta kesin süre verilmesine,

aksi halde davanın 6100 sayılı HMK'nın 119/1-ğ ve 115/2 maddesi gereği davanın dava şartı noksanlığından red edileceğinin ihtarına " şeklinde ara karar kurulduğu, davacı vekiline yüze karşı tefhim edilmiştir.

Davacı vekili tarafından ---- tarihli dilekçesinde davacının geçici koruma statüsünde olduğu, teminattan muaf olduğu beyan ederek ara karardan dönülmesi talebinde bulunmuştur.Davacı---olup geçici koruma statüsünde bulunduğu,-----arasında karşılılık esasına ilişkin anlaşmanın atıl kaldığı ve ----- taraf olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacının teminattan muaf sayılıp sayılmayacağı hususuna ilişkin yukarıda belirtilen ara kararında açıklanarak teminat alınmasına karar verilmesi üzerine davacı vekili tarafından talepte bulunduğu görülmüştür. ---- tarihli kararında "Buna göre yukarıda anılan ------ tarihli --------maddesine kapsamında,

ülkemizde yabancı kimlik numarası almak sureti ile geçici koruma statüsünde bulunan davacıların Anayasa'nın 36 maddesi ve AİHS 6. Maddesi kapsamında adil yargılanma hakkının gereği olarak mahkemeye erişim hakkının temini bakımından bu aşamada dava açarken dava şartı niteliğinde olan teminat yatırması zorunluluğu aranmaksızın" şeklinde belirtilmiştir. ----tarihli kararında davacının Geçici Koruma Kaydının olduğundan teminattan muafiyet statüsünde

bulunduğu belirtilmiştir. Fakat mahkememizden verilen olası kararın istinaf incelemesinin--- Mahkemesi tarafından yapılacağı sabittir. -----Adliye Mahkemesinin kararlarına bakıldığında ise;

--------Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un (MÖHUK) madde 48/1'e göre.

“Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.” Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK 48/2 maddesinde ise. “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır. Buna göre ----- yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile ------ arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır.

Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.Söz konusu anlaşmalardan biri de ------- olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde;

âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.Somut davada davacılar -----uyruklu olup, ilk derece mahkemesince davacıların teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda ----- sorulmuş, yazılan yazıya;------ taraf olduğu Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi’ne taraf değildir.

Bununla birlikte, Suriye ile Ülkemiz arasında----- tarihinde ------- Yardımlaşma Anlaşması imzalanmıştır. Söz konusu Anlaşma'nın yürürlüğüne ilişkin olarak --- alınan yazıda.

Anlaşma'nın onaylanma işlemlerinin karşı tarafa bildirilmesinin ardından, ilgili maddeleri uyarınca----- tarihinde yürürlüğe girdiği, söz konusu Anlaşma'nın yürürlüğe giriş tarihinin tespitine yönelik ---- çıkartılması için başlatılan sürecin henüz sonuçlandırılmadığı ifade edilmiştir.----- tarihli sayılı yazıda ise; ----- yürürlüğe giriş tarihinin tespitine yönelik ---- çıkartılması için başlatılan sürecin akim kaldığı bildirilmiştir.

Konuyla ilgili olarak bir başka vesileyle -----vatandaşlarımıza ilişkin adlî, hukukî ve idarî yazışmalar ile ------ nezdinde takip edilmesi gereken adlî/idarî yardımlaşma konularındaki yazışmaların gönderilmesine ----- yapılacak bir bildirime kadar ara verilmesi gerektiği; ayrıca, --- makamlarına iletilmesi talebiyle ---- gönderilen yazışmaların da işlem yapma imkânı kalmadığı cihetle iade edileceği belirtilmiştir.Son olarak, -----alınan ---- yaşanmakta olan olumsuz gelişmeler ve asayiş durumundaki zafiyet nedeniyle----- geçici olarak askıya alındığı;

bu çerçevede, ----- vatandaşlarımıza ilişkin adlî, hukukî ve idarî yazışmalar ve ------ makamları nezdinde takip edilmesi gereken adlî/idarî yardımlaşma talepleriyle ilgili sorunların, -------yaşanan iç çatışmalar ve güvenlik şartlarının olumsuzluğu nedeniyle halen devam ettiği bildirilmiştir." şeklinde cevap verilmiştir.

Benzer davada Dairemizin ----- Karar sayılı dosyası üzerinden -------yazılan yazıya verilen ------ tarihli cevapta ---- çekince ile onaylamıştır. Bu çekincenin sonucu olarak, -----mülteci statüsü tanımamaktadır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 91'inci maddesinde "Geçici Koruma" şu şekilde düzenlenmiştir:Anılan Kanunu'nun 88'inci maddesinde; "(1) Uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler, karşılıklılık şartından muaftır."

----- statüsü bakımından,--- alınan ------- maddesinde uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler için tanınan muafiyetin geçici koruma statüsünde bulunanları kapsamadığı kaydedilmiştir.Yukarıdaki açıklamaların ışığı altında, ---- dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan -----uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin teminat yatırmaktan muaf tutulup tutulmayacağı hususunun yargı yetkisi ve takdir hakkı dâhilinde değerlendirmesinin mahkemesine ait olduğu düşünülmektedir." şeklinde cevap verilmiştir.

Yazı cevabına göre ülkemizde bulunan -------vatandaşlarının ve bu kapsamda davacıların teminattan muaf olmadıkları anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davacılara HMK'nin 115/2 maddesi gereğince teminatın yatırılması için kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması hâlinde davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, yatırılması hâlinde ise dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. " şeklinde açıklanmıştır.---- ve--------

Bu haliyle dosyada yapılan değerlendirmede; davacının geçici koruma statüsünde bulunduğundan teminattan muaf olmadığı anlaşıldığından mahkememizce verilen duruşma ara kararında değişiklik yapılacak bir husus bulunmamaktır. Davacı yana mahkememizin ara kararı ile kesin süre verilmiş, davacı yanca teminatın yatırılmadığı anlaşılmakla dava şartı sağlanamadığından davanını usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın USULDEN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 427,60 TL harcın düşümü ile geri kalan 304,40 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,

4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 500,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6- 3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2026