İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/716 K.2025/78

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/716

KARAR NO : 2025/78

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 03/10/2024

KARAR TARİHİ : 30/01/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; ---- Ticaret Sicil Müdürlüğünün ----- sicil sayısında kayıtlı----- ünvanlı Şirketimizin 17.10.2016 tarihinde-----Noterliğinde onaylatılan “ ORTAKLAR PAY DEFTERİ” ihtimam göstermeme rağmen iradem dışında kaybolduğunu, Ticaret Sicil Tasdiknamesinden de görüleceği üzere tek ortağı olduğum Şirketin “Ortaklar Pay defteri"nin kaybolduğunu farkettiğim gün 28.09.2024 tarihinde ----- gazetesinde “hükümsüzdür” ilanı verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle “Ortaklar Pay Defterinin zayi olduğuna dair TTK m. 82 gereği “Zayii Belgesi” talep zorunluluğu doğduğundan, Sayın Mahkemenizde işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu beyan ederek, yukarıda arz izah olunan sebeplere binaen talebimizin kabulü ile karar defterimizin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, Davacı tarafından ortaklar pay defteri zayi olduğuna ilişkin TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesinin verilmesi davasıdır.TTK'nın 82/7 maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır.Yargıtay ----.

Hukuk Dairesi'nin -----sayılı kararında “Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin savcılık başvurusu, gazete ilanı, olaya ilişkin tutanak gibi bir delilin de mevcut olmadığı,

tanık delilinin ise tanığın davacı şirketin muhasebecisi olduğu ve şirket defterlerinin usulüne uygun tutulduğuna ilişkin dinletilmek istendiği, tanık delilinin işbu dava için yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.(ONANMASINA)” karar verildiği görülmüştür.---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi'nin ---- esas ve ----- karar sayılı ilamında benzer olaya ilişkin.

"Görüldüğü üzere hüküm uyarınca, ticari defter ve belgelerin saklanmasında gerekli özeni göstermeyenlerin bu davayı açması mümkün değildir.

Somut olayda davacı defterlerin 17.06.2022 Tarihinden önce kargoda kaybolması sonucu zayii olduğunu iddia ederek 20.06.2022 tarihinde eldeki davayı açtığı görülmüştür.

Tacir olan davacının kendisi ile müşterileri arasında düzenlenen sözleşme ve belgeleri kargo şirketi marifetiyle taşıttırmak suretiyle gerekli özeni göstermediği, belgelerin zayi olmaması için basiretli bir tacirden beklenecek özen ve davranışın gösterilmediği yine kanunda sayılan afet ya da hırsızlık türünde bir hareket olmadığı ortadadır. " şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.Tacirin, bahsedilen madde hükmünden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.Somut olayda davacı şirket 17.10.2016 tarihinde -----.Noterliğinde onaylatılan ortaklar pay defterinin kaybolmak suretiyle zayi olduğu iddiasında bulunmuştur.----Noterliğe mahkememizce müzekkere yazılarak onay bilgileri sorulmuş, -----Noterliğinin 17/10/2024 tarihle yazı cevabında;

davacı şirkete ait 17/10/2016 tarihinde onaylanan ortaklar pay defterine ilişkin herhangi bir işleme rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.Davacı şirket yetkilisi yazı cevabı sonrasında onaylatılmış ortaklar pay defterinin bulunmadığı ve noterlik yazı cevabı gereği pay defterinin bulunmadığı belirtilerek bu husus gözetilerek karar verilmesini talep ettiği anlaşılmış,

Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde. Her ne kadar davacı tarafça zayi belgesi verilmesi talebi ile dava açılmış ise de.

TTK md. 82/7'de zayi belgesi verilmesi için "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" sebebi gibi bir sebebin bulunması gerektiğinin belirtilmesi karşısında, dava konusu olayda bu sınırlı sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği, davacı tarafın dilekçesinde belirtiği kaybolma nedeniyle defterlere ulaşılamamasının TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesi verilmesini gerektiren sebepler arasında yer almadığı, kaldı ki dava konusu yapılan pay defterinin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, noterlik yazı cevabında işlem yapılmadığının bildirildiği,

bu haliyle talep konusu defterin muhafazasında davacı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayi durumunun davacının iradesi dışında bir nedenle meydana gelmediği ya da mücbir sebep halinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harç peşin alınan 427,60 TL harcın düşümü ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının davacıya İADESİNE, Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.