İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/863 K.2025/866

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/863

KARAR NO : 2025/866

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/11/2024

KARAR TARİHİ : 16/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin maliki olduğu ----- Plaka sayılı araç ile ------ Plaka sayılı aracın 17.09.2022 tarihinde karıştığı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası neticesinde Trafik Polisi tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı doğrultusunda müvekkiline ait aracın kusurlu olduğuna ilişkin tutanak tutulduğunu,

işbu durum sonrasında ------ Plakalı araç maliki tarafından hasar ve değer kaybı başvurusunda bulunulmuşsa da davalı sigorta şirketi tarafından sigortalıya 85.699,67 TL tutarında Hasar ve 14.300,33 TL tutarında Değer Kaybına dair ödeme yapılmış ve söz konusu hasarın daha fazla olmasına rağmen müvekkiline ait poliçe limitlerinin 100.000,00 TL'sı ile sınırlı olduğu belirtilerek poliçe limiti tükendiğinden daha fazla ödeme yapılmadığının belirtilmesi üzerine------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile değer kaybı ve hasara yönelik dava açıldığını,

sonrasında dosyaya cevap verilerek 01.04.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine davanın ihbarı talebinde bulunulmasına rağmen Mahkeme tarafından dosyadaki bilirkişi raporları doğrultusunda 23.05.2024 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiş ve kabul kararı doğrultusunda Müvekkilime karşı----.

İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyası ile İlamların İcrası yoluyla İcra takibi yapılması üzerine taraflarınca ilgili dosyaya dosya borcu olan 259.500,00 TL'sı 04.07.2024 tarihinde yatırıldığını, sonrasında taraflarında 04.07.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, cevap verilmemesi üzerine işbu defa ------ Adliyesi Arabuluculuk Daire Başkanlığına zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuruda bulunulduğunu ve 04.10.2024 tarihinde Anlaşamama tutanağı düzenlenerek sürecin sonlandırıldığını, sigorta şirketi tarafından poliçe limitlerinin hatalı değerlendirildiğini,

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin 2. sayfasında açıkça görüleceği üzere poliçe ekstra ücret ödenerek ihtiyari şekilde limitleri yükseltilmiş bir poliçe olduğunu, bu poliçe ile manevi tazminat klozu dahi ekletilmesi yanında ihtiyari olarak ödenen prim ile limitler 1.000.000 (bir milyon TL) sına yükseltildiğini,

davalı şirket tarafından sanki bu poliçe sehven görülmeksizin klasik olarak yapılan Zorunlu Mali Sorumluluk sigortalarındaki 100.000,00 TL limitlerin bulunduğu şeklinde ilk sayfadaki belirtmeyle karşı tarafın zararı giderilmemiş ve bu zarar giderilmediği için de müvekkiline dava açılarak bu bedel talep edilmiş ve tahsil edilmiş olduğunu,

davalı sigorta şirketinin poliçe limitlerini hatalı değerlendirmesi nedeniyle müvekkilimiz tarafından ödenmiş olan toplam dosya hesabı olan 259.500,00 TL' sının fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketine başvurun yapıldığı 04.07.2024 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesi için huzurdaki dava açıldığını beyan ile,

davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesindeki limitlerinin hatalı değerlendirmesi neticesinde ödemeden imtina ettiği tutarın müvekkili tarafından Mahkeme İlamı neticesinde ödenmesi nedeniyle toplamda 259.500,00 TL'sının fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalı sigorta şirketine başvurunun yapıldığı 04.07.2024 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesini, davanın gerektireceği tüm harç ve masraflarla Avukatlık Ücretinin davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket nezdinde ------nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanan------plakalı aracın 17.09.2022 tarihinde karıştığı iddia edilen kazada ------- plakalı aracın hasarlanması sonucu aracının değer kaybının tazmini ve hasar tazmini için ödenen tutarın tazmini için huzurdaki dava açıldığını, davacının işbu iddiaları haksız ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacın talebi zaman aşımına uğramış olup davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket davacı yanın zararını karşılamış olup Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini,

işbu sebeple huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket tarafından.

04/11/2022 tarihinde ------ 85.699,67 TL hasar ödemesi, 30/01/2023 tarihinde -------- 14.300,33 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kazanın meydana geldiği 2022 yılı itibarıyla poliçe teminat limiti 100.000,00 TL olduğunu, yapılan bu ödemelerle birlikte müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirmiş olup bakiye teminat limiti bulunmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla hasar bedeli hesaplanırken iskonto uygulanması gerektiğini, hasar bedeli hesaplanırken KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının hesaplanmasında ZMMS Genel Şartlarının dikkate alınması gerektiğini,

davacının tazminat taleplerinde, talep edebileceği faizin yasal faiz olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, 17.09.2022 tarihli kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını beyan ile, davacının belirsiz / kısmi alacak davası açmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esas incelemesi yapılması halinde davanın esastan reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle. "KUSUR YÖNÜNDEN: Dava konusu araç sürücüsü (------- plaka sayılı ------marka/tip, ---- model) dava dışı -------- kusursuz olduğu.

Davacı tarafa ait araç sürücüsü ---- plaka sayılı araç sürücüsü) ------- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu) HASAR YÖNÜNDEN: 17/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ------ plakalı aracın arka kısmında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu,

Dava konusu ------ plaka sayılı ----- marka/tip, ------- model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının KDV dahil 160.968,11TL olabileceği, davacı tarafa ait araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alındığında; [(160.968,11 TL Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı1 = 160.968,11 TL olabileceği, DEĞER KAYBİ YÖNÜNDEN: (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu ------- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmıştık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteiıği, dava konusu 17/09/2022 tarihli kazaya ait SBM-TRAMER hasar kaydı oluştuğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (* Yargı tay ------.

Hukuk Dairesi'nin ¡4/06/2017 tarih ve ------ sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan "trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm" Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup.

Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede.

Dava konusu ---- plaka sayılı------- model araçta oluşan toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda [Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi İtibariyle "ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle";serbest piyasa koşullarında 70.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında.

(70.000,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 70.000,00 TL olabileceği, 17.09.2022 Tarihli trafik kazası sebebiyle davacı ---- davalı -------, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında, rücuan talep edebileceği alacak miktarının 256.282,89 TL. Olduğu. Davalı ------- 256.282,89 TL/den 04.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya karşı sorumlu olduğu." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

EK RAPOR

Bilirkişi ek raporunda özetle. "KUSUR YÖNÜNDEN: Dava konusu araç sürücüsü -----plaka sayılı ------- model) dava dışı------ kusursuz olduğu.

Davacı tarafa ait araç sürücüsü ----- plaka sayılı araç sürücüsü) -------- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu) HASAR YÖNÜNDEN: 17/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ------- plakalı aracın arka kısmında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu,

Dava konusu ------- plaka sayılı ----- marka/tip, ------- model araçta meydana gelen toplam hasar tutarının KDV dahil 160.968,11TL olabileceği, davacı tarafa ait araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alındığında; [(160.968,11 TL Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı] = 160.968,11 TL olabileceği, DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu ------- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, dava konusu 17/09/2022 tarihli kazaya ait SBM-TRAMER hasar kaydı oluştuğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay ------ Hukuk Dairesi'nin ¡4/06/20i 7 tarih ve -------sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan "trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı,

destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm" Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup. Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede.

Dava konusu ------ plaka sayılı ------ marka/tip, ------- model araçta oluşan toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda [Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi İtibariyle "ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle";serbest piyasa koşullarında 70.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında.

(70.000,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 70.000,00 TL olabileceği, TEMERRÜT TARİHİ SORUMLUULĞU YÖNÜNDEN : Davacı vekili davalı sigorta kuruluşunun temerrüt tarihinin kazanın hemen akabinde başladığı yünde iddiada bulunmuş ise de, sigorta kuruluşunun ZMMS kapsamında temerrüt tarihi sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nın 99. Maddesinde, Kasko Poliçesi İMM temerrüt tarihi sorumluluğunun ise 6102 Sayılı TTK.'nun 1427. Maddesinde düzenlenmiş olduğu.

Karayolları Motorlu Araçlar 7x>runlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları : B. 1.1.

Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı ve/veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri Sigortalı, rizikonun gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür: Bu sözleşmeye göre. sorumluluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar etmek, kendisine yöneltilen istemi ise, derhâl sigortacıya bildirmek,..." Şeklinde düzenlendiği, 17.09.2022 Tarihi Cumartesi tatil gününe denk gelmektedir.

Davaya konu trafik kazasının davalı sigorta kuruluşuna 19.09.2022 tarihinde Pazartesi (iş günü) ihbar edildiğinin kabulü halinde dahi davalı sigorta kuruluşunun Kasko Poliçesi İM M kapsamında temerrüt tarihi 19.09.2022 tarihini takip eden ve 45 gün sonrası olan 04.11.2022 tarihi olduğu, Davaya konu 17.09.2022 tarihli trafik kazasına ilişkin olayın ----- plakalı araç işleteni ------ tarafından -------04.07.2024 tarihinden veya 04.11.2022 tarihinden önce ihbar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, ---- tarafından ------ banka hesabına 04.11.2022 tarihinde 85.699,67 TL. ödeme yapıldığı tespit edilmiş olduğu,

Bu itibarla, davacı yanın aksine ilişkin itirazına göre değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, davalı --------en son temerrüt tarihinin 04.11.2022 ödeme tarihi olduğu durumuna göre değerlendirme yapıldığı, ALACAK YÖNÜNDEN : 17.09.2022 Tarihli trafik kazası sebebiyle davacı ------davalı --------, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında, rücuan talep edebileceği alacak miktarının 256.282,89 TL. Olduğu.

Davacı vekili davalı sigorta kuruluşunun temerrüt tarihinin kazanın hemen akabinde başladığı yünde iddiada bulunmuş ise de, davaya konu 17.09.2022 tarihli trafik kazasına ilişkin olayın ----- plakalı araç işleteni ----- tarafından davalı -------04.07.2024 tarihinden veya 04.11.2022 tarihinden önce, gerekli evrakları ile başvuru yapıldığına veya ihbar veya ihtar edildiğine ilişkin, bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, ------tarafından ------ ünvanlı şirketin banka hesabına 04.11.2022 tarihinde 85.699,67 TL. ödeme yapıldığının tespit edildiği.

Bu itibarla, davalı ------ 256.282,89 TL/den 04.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya karşı sorumlu olduğu." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacının davalı ile aralarında akdedilen ihtiyari mali mesuliyet sigortası çerçevesinde davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle dava dışı 3. şahsa ödemek zorunda kaldığı bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir. -------- numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi kapsamında davalı------ olay tarihi itibariyle 100.000,00 TL. olan Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limitini ilgilisine ödendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. ------numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesine Özel Şartlar ve Klozlar ilave edilmek suretiye İhtiyari Mali Mesuliyet

(Endüstriyel) teminatı ilave edildiği, maddi bedeni kaza başına İMM teminat limitinin 1.000.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Dava dosyasında mevcut --------Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23.05.2024 tarih ve ----- Esas,-------- Sayılı kararına göre, 17.09.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hasar gördüğü bildirilen--------plakalı aracın hasarı ve değer kaybı sebebiyle toplam maddi zararın 230.968,11 TL olduğu, --------- numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi kapsamında davacı tarafa ödenen 100.000,00 TL. teminat limitinin tenzilinden sonra,

toplam talep edilecek bakiye maddi zararın 130.968,11 TL olduğu belirtilerek 130.968,11 TL 17.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ---- plakalı araç işleteni ------- ve söz konusu araç sürücüsü ---- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair karar verildiği tespit edilmiştir.17.09.2022 Tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hasar gördüğü bildirilen ------- plakalı aracın hasarı ve değer kaybı sebebiyle toplam maddi zararın 230.968,11 TL. olduğu,

------- numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi kapsamında davacı tarafa ödenen 100.000,00 TL teminat limitinin tenzilinden sonra toplam talep edilecek bakiye maddi zararın 130.968,11 TL olduğu, söz konusu maddi zararın İhtiyari Mali Mesuliyet teminat limiti olan 1.000.000,00 TL’nin altında kaldığı tespit edilmiştir.-----Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23.05.2024 tarih ve ----- Esas, ----- Sayılı kararının -------.

İcra Müdürlüğü ----- Esas sayılı dosyasından akibe konulduğu, dosya borçlusu ------ tarafından 04.07.2024 tarihinde toplam 259.500,00 TL.’nin icra dosyasına ödendiği tespit edilmiştir.

Hazırlattırılan bilirkişi heyet raporunda; " 17.09.2022 Tarihli trafik kazası sebebiyle davacı ----- davalı -------, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında, rücuan talep edebileceği alacak miktarının 256.282,89 TL. olduğu, davalı -------- 256.282,89 TL.’den 04.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya karşı sorumlu olduğu" yönünde kanaat bildirdiği görülmüştür.

Davalı vekilinin kök rapora karşı bir takım itirazlarının olması nedeniyle ek rapor alınmış olup bilirkişi heyeti tarafından ek raporda da aynı görüşü benimsediği anlaşılmıştır.Sonuç olarak, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı tarafından ibraz edilen sigorta poliçesi kapsamında dava dışı hasarlanan araç nedeniyle karşı tarafa yapılan ödemeden kaynaklı davacının zararının oluştuğu, poliçe limitleri kapsamında davalı sigorta şirketinin söz konusu zararı tanzim sorumluluğu altında bulunduğu,

bu nedenle bilirkişi hesaplamasına konu 256.282,89 TL bedeli davacının hak kazandığı anlaşılmakla bu miktarın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.