İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/868 K.2026/333

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/868 Esas

KARAR NO:2026/333

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 21/11/2024

KARAR TARİHİ: 02/04/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı vekili ----- harç tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketine ----sigortalı bulunan ------ isimli firma tarafından --- isimli firmaya satılan ----emtiasının ------------- arası taşınması işi nihai taşıyıcı sıfatıyla karşı taraf sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, emtianın karşı tarafça ------------ plakalı tır vasıtası ile taşınması esnasında emtiaların hasar gördüğü tespit edilmiş ve tutanak altına alındığını, Meydana gelen hasar nedeniyle müvekkil şirketi tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde sigortalıya poliçe kapsamında ------ sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu,

müvekkil şirketinin ödemiş olduğu tazminatın TTK 1472 hükümleri gereği karşı taraftan tazmini için iş bu başvurunun yapılması zorunluluğu hasıl olduğunu, Yukarıda açıklanan nedenlerle.

Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı kalması kaydı ile 4.167,86.-EUR sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan ---- itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince ----- yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak işleyecek faizi ile (------ Konvansiyonu gereği yıllık %5 faizin altında kalmamak kaydıyla) tazminine, Arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmektedir.

CEVAP

----vekili özetle; davacının ----- poliçesinde, sigortalı şirket ----- olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen taşıma ---değil, dava dışı taraflar olan ----arasında yapılan taşıma sözleşmesi gereği -------için yapıldığını, Davacı, dava dışı bu iki şirket arasındaki taşıma sözleşmesi nedeni ile yapılan taşıma sonrası doğan zarar için, taşıma sözleşmesinin tarafı olmayan sigortalısına haksız bir ödeme yaptığını, bu sebeple, davacının dava açma ehliyeti ve davacı sıfatı olmadığını, Taşıma sözleşmesi---- ile yine dava dışı ---- şirketleri arasında yapılmış olup, müvekkili ----araçları, bu taşımalar için -------- tarafından kiralandığını,

müvekkil şirketin taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu sebeple öncelikle husumetin , taşıma sözleşmesinin tarafı olan ---- bulunan ------yöneltilmesi gerektiğini, Davacının sigortalısı ----- müvekkil şirketi veya asıl taşıyıcı ---- arasında bir taşıma sözleşmesi olmadığını, söz konusu taşımanın dava dışı iki şirket arasındaki sözleşme gereği olup , bu taşımalara ilişkin ----- davacı şirket ile poliçe yenilemekte, dava dışı ------- poliçelere katkı sağladığını, taşıma sözleşmesi gereği birçok hattaki taşımanın bu poliçelerle koruma altında olduğunu, Dava dışı bu iki şirketin uzun yıllardır taşıma sözleşmesi uyarınca çalıştıklarını,

gerek bu iki taraf arasındaki sözleşmeler gereği, gerekse de --------- davacı sigorta şirketi ile her yıl sigorta poliçeleri yenilediğini, davacı tarafın da çok iyi bildiği üzere, meydana gelecek hasarlar bu poliçelerle korunmakta olup, poliçelerde hem taşıyıcı firmaya hem de kiralanan vasıtalarla yapılan taşımalarda meydana gelecek hasarlar nedeni ile taraflara rücu edilemeyeceği hususunun yer aldığını, Husumet itirazının devam etmekle , müvekkili şirketten kiralanan vasıta ile gerçekleştiği iddia edilen hasarlar da bu poliçeler gereği rücüsuzluktan faydalanacağını, Açıklanan sebeplerle.

Haksız ve mesnetsiz açılan dava nedeni ile , davanın reddine ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkindir. Dava dışı sigortalı ----- davalı arasında düzenlenen--- başlangıç tarihli 1 yıl vadeli nakliyat emtea blok sigorta poliçesi kapsamında Bulgaristan'a gönderilecek cam emtialar taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmıştır.

Dosya kapsamındaki belgelerden davalının fiili taşıyıcı olarak dava konusu emtiayı taşıdığı ve varma yerinde sürücünün de katılımı ile düzenlenen tutanakta emtiada hasar bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan ekspertiz incelemesinde, hasarın taşıma sırasında oluştuğu ve taşımacının kusurlu olduğu belirlenmiştir. Davacı tarafından hasar bedeli ödenerek buna ilişkin makbuz sunulmuştur.

Dosya içinde makbuz dışında, alacağın devrine ilişkin bir belgeye denk gelinmemiştir.CMR'nin 17/1. maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen ve tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

CMR'nin 17/2. maddesinde eğer kayıp veya hasar; hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması halinde yükün gönderici veya alıcı tarafından alınması, yüklenmesi ve özellikleri gereği özel risklerden doğmuş ise taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Ancak yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu ----------- kabul edilmektedir.

Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı, göndereni uyarmadan ve CMR' nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse; öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek;

fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir.Genel ilke bu olmakla birlikte, sigortacı ile sigorta ettiren arasında özel hükümler içeren sigorta sözleşmesinde bu ilkeden ayrılacak hükümler konulabilir.

Sigortacı rücuya tabi bir ödemenin lütuf ödemesi olarak yapılacağını sigorta sözleşmesi ile kabul edebilir. ------- tarihli ara karar ile dosyanın bir taşıma, sigorta ve metalurji Mühendisi uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve --- tarihli bilirkişi raporları mahkememize teslim edilmiştir.Somut olayda bilirkişi raporundaki tespitlerin aksine poliçe özel şartları madde 25’e göre ‘poliçede aksi belirtilmedikçe, aşağıda yer alan emtia taşımaları teminat hairicidir-------- şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Bu halde dava konusu emtianın -----------olduğu ve açıkça rücu dışı bırakıldığı görülmektedir. Sigorta poliçesinde rücu dışında bırakılan hasarın, ödenen prim dengesi de gözetilerek sonradan, poliçe kapsamında sigorta ettirene veya özel şartlarda belirtilen taşımacıya rücu edilemeyecektir.

Dosya kapsamından yapılan ödeme karşılığı doğan alacağın yazılı şekilde sigortacıya devir edildiğine ilişkin yazılı bir delil sözleşmesi de bulunmadığından alacağın devri yoluyla da davacının alacaklı olduğu kabul edilemeyeceğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2- Peşin alınan 2.598,15 TL harçtan, alınması gerekli 732,00 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 1.866,15 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,

4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/04/2026