İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/305 K.2026/103

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/305 Esas

KARAR NO: 2026/103

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/04/2025

KARAR TARİHİ: 03/02/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle. Müvekkile ait ----- plakalı aracın ----- günü saat 13:50 sıralarında yaşanan kaza neticesinde sağ yan tarafının tamamen hasar aldığını, kazaya sürücü ---- idaresindeki----, ---- idaresindeki ----- plakalı araçların karıştığını, ---- tarihli kaza tespit tutanağına göre --- plakalı aracın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğunu,------- plakalı araç sürücülerinin kusursuz olduğunun belirtildiği,

anılan nedenlerle müvekkile ait araçta meydana gelen hasara ilişkin şimdilik 100,00 TL, araç değer kaybı için 100,00 TL, araç mahrumiyet zararı için 100,00 TL’nin haksız fiil tarihinden itibaren, ayrıca eksper ücretinin de davalıdan alınarak müvekkile ödenmesini iddia ve talep etmiştir Davalı ----Cevap dilekçesinde özetle: --- plakalı aracın müvekkile ait olduğunu ancak aracın ---- tarihinden itibaren ---------firmasına 24 aylığına kiralandığını, dolayısıyla aracı müvekkilin işletmediğini, müvekkil adına kayıtlı bulunan araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusuru bulunmadığını,

davacının değer kaybı veya mahrumiyet talebiyle ilgili dosyaya belge sunmadığını ileri sürerek davanın esastan reddini savunmuştur.

İhbar olunan ---- dilekçesinde özetle: Davacını talep ettiği araç mahrumiyet bedelinin ----- kapsamı dışında olduğunu, müvekkil şirketin maddi tazminat talepleri bakımından sorumluluğu ancak zmms teminatlarının tüketilmesi halinde başlayacağını, davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemelerin ----- tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine tespit edilerek davacıya ödendiğini, Yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, davacının değer kaybı talebinin ----tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesini gerektiğini,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.İhbar olunan ---- dilekçesinde özetle.

Davalı ---- müvekkil şirket çalışanı olduğunu, ----- ile davacının Sulh sözleşmesi imzalayarak davacıya --- ödeme yaptığını, yaşanan kazada araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının değer kaybı veya mahrumiyet talebiyle ilgili dosyaya belge sunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER

Uzun dönem kira sözleşmesi, sigorta ve poliçe bilgileri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.---- tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ---- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle; ---- tarihinde gerçekleşen ve kazaya karışan -----plakalı aracın davacı adına ---- tarihinde tescil edildiği, Davalı ----- ihbar olunan ---- tarihinde akdedilen uzun dönem kiralama sözleşmesine Ek protokolüne göre---- plakalı aracın ---- aylığına kiraya verildiği, aracın ------- günü teslim edildiği,

sözleşme süresinin 1 yıldan uzun vadeli olduğu göz önünde bulundurulduğunda, sözleşmenin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayıcı nitelikte olduğu sonucuna gidildiği, Sözleşmeye ait Damga Vergisinin davalı----Mayıs ayı damga vergisi beyannamesi ile Maslak vergi dairesine beyan edildiği ve ödemenin yine -----tarafından gerçekleştirildiği, Davalı ---- ile ihbar olunan------ firmalarına yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak GIB onaylı e-beratlar ile noter açılış tasdikinin süresi içerisinde alındığı,

dolayısıyla ticari defterlerinin her iki firma için de delil niteliğine haiz olduğu, --- plakalı araçla ilgili, davalı---- firmasının ----- tarihleri arası dönemde 20 adet karşılığı toplamda ---- tutarlı araç kira faturası düzenlendiği, faturaların gerek ---- gerekse ------ticari defterlerinde usulüne uygun olarak kayıtlı bulunduğu, kira bedellerinin ise açık cari hesap kapsamında ---- tarafından davalı ------ firmasına ödendiği, faturada belirtilen kdv tutarlarının her iki tarafça vergi beyannamelerine konu edilerek ---- bildirildiği,

Kaza anında ---- plakalı araç üzerindeki fiili hakimiyetin ihbar olunan ---- çalışanı -----üzerinde, ekonomik hakimiyetin davalı ---- ile ihbar olunan --- üzerinde olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar tazminatı, değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır.

Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur.------------- Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz.

Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gereği değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Fakat davada davalı ------ tarafından cevap dilekçesinde uzun süreli kiralama ilişkisinin bulunduğunun savunulduğu, benzer konuya ilişkin ------- Karar sayılı ilamında; "...2918 sayılı Yasanın 3. maddesinde, uzun süreli kiralama durumunda işleten sıfatının kiracıya ait olacağı açıklanmıştır. Kiracının işleten sıfatını haiz olması için kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Bu iddianın ispat yükü sicilde araç maliki olarak gözüken davalı tarafa ait olup bu konuda gösterilecek delillerin üçüncü kişi konumundaki davacıyı bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması gerekmektedir.

İbraz edilen kira sözleşmesi adi yazılı nitelikte düzenlenmiş olup bu haliyle davacıyı bağlayacak nitelikte değil ise de davalı şirket vekilinin süresi içerisinde bilirkişi incelemesine dayandığı anlaşılmıştır.." şeklinde belirtildiği, yine-------Karar sayılı ilamında benzer yönde olduğundan davalı yanca bilirkişi ücretinin yatırıldığı, bilirkişiden kiralama sözleşmesi dikkate alınarak taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve üçüncü kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı,

kira sözleşmesinin ve kira bedellerinin ------- bildirilip bildirilmediği hususlarının araştırılmasına yönelik davalı işleten ve dava dışı kiracının ticari defter ve kayıtlar üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına, bilirkişiden tarafların ticari defter ve belgelerinde belirtilen hususlarda inceleme yapılması ve kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediğinin incelenmesinin istenildiği, bilirkişi raporunda kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir sözleşme olduğundan fiili hakimiyetin ----olduğunun tespit edildiğinden,

mahkememizce kiracı ----- araç üzerinde fiili hakimiyeti ve ekonomik yararlanması bulunduğundan işleten sıfatına haiz olduğu, bu nedenle davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden davalı bakımından davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacının kazaya karışan aracın kayıt malikinde görünen davalı şirket adına dava açılmasında kusuru bulunmadığından davalı şirket yararına vekalet ücretine hükmedilmemiştir.-----

Diğer davalı ---- bakımından davacı vekili tarafından------ tarihli dilekçesiyle sulh olduklarını beyan ederek davadan vazgeçildiğinin beyan edildiği, davalı tarafa açık rızası bulunup bulunmadığının beyan edilmesi için çıkarılan tebligata rağmen beyanda bulunulmadığından HMK 123.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin mümkün olmadığı, davacının sulh olduğunu beyan etmesi nedeniyle mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Bu nedenle HMK 331.maddesi uyarınca tarafların haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacı vekili tarafından 26/12/2025 tarihli dilekçesiyle taraf değişikliği talebinde bulunmuş ise de huzurdaki davanın ticari dava olduğu ve dava açılmadan önce arabulucuğa başvurunun dava şartı olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin taraf değişikliği talebi mahkememizce uygun görülmemiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı --------bakımından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Diğer davalı ---- bakımından sulh nedeniyle mahkememizce karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

3-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 615,40 TL harcın düşümü ile geri kalan 116,60 TL harcın davalı ------------ tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

4-Davalı şirketin talebi gereği ihbar olunan taraflara çıkarılan tebligat masrafının sehven davacı avansından karşılanmış olması ve bu yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılacak olması nazara alınarak, davacı avansından karşılanan 6 adet elektronik tebligat gideri ve 1 adet tebligat gideri olmak üzere toplam 300,00 TL'nin davalı ------- alınarak davacıya verilmesine, yine davacı tarafından yapılan 1 adet elektronik tebligat gideri ve 3 adet tebligat gideri 810,00 TL ve posta gideri 19,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 829,50 TL'nin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı ------ resmi kayıtlarda araç maliki olarak gözüktüğünden davanın açılmasında davacının kusuru bulunmadığından davanın reddedilen kısmı yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Davalı ------ tarafından yapılan toplam 8.000,00 TL bilirkişi ücretinin davacının kusuru bulunmadığından davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Taraflarca peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 300,00 TL vekalet ücretinin davalı ------- alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9-4.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekili, davalı -------- vekili ve ihbar olunan ---- vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026