İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/514 K.2026/109

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/514 Esas

KARAR NO: 2026/109

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/06/2025

KARAR TARİHİ: 03/02/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. “Davalı--- şirketine ------- sigortalı ---- tarihinde müvekkile ait ------ plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olmuştur. --- plakalı araç sürücüsü bu kazanın gerçekleşmesinde % 100 kusurludur. Müvekkil kazadan sonra ---- plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası olan ---- şirketine başvurmuş olup müvekkilin aracı perte ayrılmıştır. ----- sigorta şirketi tarafından aracın rayiç bedeli 590.600,00-TL olarak belirlenmiştir.

Sigorta tahkim komisyonunun --- esasında atanan bilirkişi ---- tarafından hazırlanan raporla ---- RAYİÇ DEĞER tespit edilmiş olup, ---- SOVTAJ BEDELİ düşüldükten sonra, tarafımıza --- ödenmiştir.

Yapılan bu ödemeler ile --- dolmuştur.----- ödeme yapılmıştır.--- kararına dayanak ---- esasında atanan bilirkişi----- tarafından hazırlana bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkile ait araçta 655.000-TL rayiç belirlenmiş, sigorta şirketince, tahkim yargılaması sonucunda toplamda 200.000-TL pert bedeli ödemesi yapılarak sigorta poliçe limiti (200.000-TL) tüketilmiştir. ---- sigortası tarafından da 39.400,00 TL ödeme yapılmıştır.

Bu haliyle poliçe limitleri dahilinde en az 25.000,00 TL pert bedeli tazminatının ödenmesi gerekmektedir. Fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkile ait -----Pert bedelinin poliçe limitleri dahilinde davalı ---- temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ÖDENMESİNE…” talep ve dava etmektedir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;belirsiz alacak davası açılması nedeniye "hukuki yarar eksikliği" ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin beyanlarımız: davacı tarafından dilekçesinde belirsiz alacak davasının açıldığı beyan edilmiştir, fakat yine davacı tarafından sigorta tahkim komisyonu nezdinde yürütülen başvuruya ilişkin bilgilere yer verilmiş, söz konusu başvuruda düzenlenen bilirkişi raporuna değinilmiş ve keza yapılan ödemeler ile bilirkişi tarafından tespit edilen bakiye tutar da vurgulanmıştır,

tüm bunlara rağmen davacı yine de belirsiz alacak davası olarak davasını ikame ettiğini açıkça beyan etmiştir, bir alacağın belirsiz alacak olarak talep edilip edilemeyeceği her dosya ve alacağın kendi kapsamı içerisinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken bir konudur. dava tarihi itibariyle davada talep edilen tazminatlar zamanaşımına uğramıştır. bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesini talep ediyorum.müvekkil şirket tarafından ---- sayılı kasko sigortası ---sigortalanan ----plakalı aracın ---- tarihinde işletilmesi sırasında oluşan kazada davacıya ait ----plakalı araçta hasar meydana gelmiştir. davacı kaza nedeniyle aracında

oluşan maddi zararının imm klozundan giderilmesini talep etmektedir.

2. müvekkil şirket maddi tazminat talepleri açısından, poliçe limitleri dâhilinde ve sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında davacının zararlarını gidermekle yükümlüdür.huzurdaki davaya temerrüt faizi olarak yasal faizi uygulanmalıdır. yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında, sigorta konusu aracın ticari araç olmadığı ve işleten veya sürücünün tacir olmadığı durumlarda tazminat nedeniyle oluşan temerrüt faizi yasal faizdir. nitekim -------“dava konusu olayda, sigorta ettirenin sigorta konusu yaptığı araç, ticari nitelikte bir araç olmayıp, traktör olduğu gibi, davacı dahi tacir değildir. bu durum karşısında,

sigorta ettirenin davacıya karşı tazminat sebebiyle oluşan temerrüt faizi sorumluluğu ticari temerrüt faizi olmayıp, adi işlere ilişkin temerrüt faizi niteliğindedir. o halde, davacı lehine %30 oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde reeskont oranında ticari temerrüt faizine hükmedilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiştir.” şeklindedir. bu nedenle davacı lehine karar verilecekse kabul edilen tazminata yasal faiz uygulanmalıdır.

Bu nedenle davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, trafik sicil kayıtları, hasar dosyası, sigorta poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.---- tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve --- tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle;

----- plakalı aracın sürücüsü ------ (davalının sigortalısına ait araç sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %100 oranında KUSURLU olabileceği, ----plaka no’lu park halindeki aracın sürücüsü (davacıya ait araç), kazanın meydana gelişinde KUSURSUZ olabileceği, Kaza tarihindeki piyasa koşullarına göre araçta ---- onarım tutarının kadri maruf olduğu, Dava konusu aracın kaza öncesi piyasa rayiç değerinin --- değerinin olduğu, ----- sovtaj değerinin kadri maruf olduğu,

Onarım bedelinin yüksek olması ve araçta oluşan değer kaybı sebebiyle aracın onarımının ekonomik olmayacağı ve dava konusu aracın PERT-TOTAL sayılması kararının uygun ve yerinde olduğu---- poliçe limiti kapsamında ----pert zararı ve ---sovtaj bedeli olmak üzere toplamda---- rayiç bedel ödemesinin yapılmış olduğu, Ayrıca karşı araç Kasko poliçe sağlayıcısı olan ------ ödemenin yapılmış olduğu, Bu durumda davalı sürücünün %100 oranındaki kusuru dikkate alındığında, tazmine konu bakiye PERT zararının 5.000-TL olduğu şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır.

Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. -----Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz.

Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır. ------ Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ------ teminatı kapsamındadır. Davalı----- sorumluluk sigortası kapsamında da husumet yöneltilmiş olup, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ---- bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı ... şirketinin ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olup kasko poliçesi gereği, trafik sigortasının limitinin tükenmesi halinde davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Somut olayda;

---- günü saat 24:10 sıralarında ---- ilçesinde sürücü ----- plakalı aracı ile ------- istikamete doğru ilerlerken kaza mahalline geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ ön kısımlarıyla, kendisine göre sağ tarafta park halinde olan davacıya ait------- plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması neticesi çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün kusurunun kazanın meydana gelmesinde etrafını kontrol etmemesi , manevra yaparken dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmemesi, aracının yük ve özelliğine göre hareket etmemesi eylemleriyle %100 kusurlu olduğu,

park halindeki davacının aracının kusurlu eylemi bulunmadığı, davacının kazanın meydana gelmesinde kusurlu olan ------ plakalı aracın Trafik sigortacısına başvurduğu ve sigorta limiti 200.000,00 TL ödeme yapıldığı, sigorta limitinin tükenmesi nedeniyle davacı tarafından aracın ------davalıya başvurulduğu ve huzurdaki davanın ikame edildiği, dava dilekçesinde davacı yanca trafik sigortacısı tarafından arcın perte ayrıldığından bahisle bakiye tazminat alacağının istenildiği,

---- ve huzurdaki dava dosyasında alınan bilirkişi raporlarında trafik sigortacısı tarafından ayrıca sovtaj bedelinin ödendiğine ilişkin tespit yapılmış ise de trafik sigortacısının en fazla yapabileceği ödeme sigorta limiti olan 200.000,00 TL olduğu aşikardır. Davalı---- da 39.400,00 TL dava öncesi ödeme yapılmıştır.

Dosyamızda alınan bilirkişi raporunda trafik kazası sonucu meydana hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu sol yan bölgesindeki hasarın KDV dahil 242.856,17 TL olduğu, aracın kaza öncesinde piyasa rayiç değerinin 635.000,00 TL olduğu, sovtaj bedelinin 390.600,00 TL olduğu bildirilmiştir.

Trafik kazası sonucu aracın pert olarak kabul edilebilmesi için arcını tamirinin ekonomik olmaması ve arcın tamir bedelinin aracın bedelinin %50 'sini aşması gerekmektedir. ------ Sayılı İlamında "...Dairemiz uygulamasına ve kaza tarihine göre aracın perte ayrılması için tamir masraflarının kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin %50'sini aşması ve tamirinin ekonomik olmaması gerekir...." şeklinde açıklanmıştır.

Somut olayda davacının trafik sigortacısına başvuru üzerine sovtaj bedelinin de ödendiği kabul edilerek hazırlanan bilirkişi raporlarında sovtaj bedelinin ödenmediğinin ve tamir masraflarının %50 'sini aşması durumunu göz önüne alınmadığı görülmektedir. Piyasa rayiç değeri ------ yapmaktadır. Aracın tamir masraflarının ise rayiç değere oranı %38 'dir.

Bu açıklamalar ışığında değerlendirme yapıldığında, hasarın niteliği, hasarın miktarı ve rapor denetlendiğinde davacını aracının tamirini ekonomik olmadığına dair tespitine katılmak mümkün olmamıştır. Aracın şasesi üzerinden yapılan sorgulamada perte ayrılmadığı da görülmektedir. Davalı----ferilerine ilişkin olarak toplamda --- ödeme yapıldığı görülmüştür.

Bu ödemenin aracın pert olduğunun kabulüne göre piyasa rayiç değeri olan ----- pert bedeli ---- mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bedelin --- olduğu, yapılan ödemeler ---- mahsup edilmesi ile davacının bakiye talep edebileceği bedelin -----olduğu görülmektedir. Davacı vekilinin bilirkişi raporundaki rayiç değerinin tespitine yönelik itirazları ise rapor içeriği gözetilerek yerinde görülmemiştir.

Ayrıca davalı yanın zamanaşımı defi bakımından 2 yıllık sürenin dolmadığı, kaza ve dava tarihleri gözetildiğinde defi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davacının aracının pert olarak kabul edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle aracın hasar masraflarını talep edebileceği, hasarın ----olduğu, yapılan ödemeler -----mahsup edilmesi ile davacının bakiye talep edebileceği bedelin 3.456,17 TL olduğu, davalı yanca dava sırasında ödeme yapılmış olduğundan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

"Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklindeki HMK'nın 331/1 maddesi uyarınca davalı sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu gözetilerek, yargılama gideri niteliğinde olan arabulucu ücretinin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 615,40 TL harcın düşümü ile geri kalan 116,60 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,

3-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 294,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 10.612,30 TL yargılama gideri bulunduğu, davalı yanca yargılama giderine ilişkin 12.818,30 TL ödeme yapıldığından davacı yararına yargılama giderleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına, artan avansın karar kesinleştiğinde talep halinde ilgilisine İADESİNE,

4-Davacı yana vekalet ücretinin davalı tarafınadn ödenmiş olduğundan davalı aleyhine vekalet ücretine karar verilmesine yer olmadığına,

5-4.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026