İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/703 K.2023/858

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/703 Esas

KARAR NO: 2023/858

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ: 04/04/2019

KARAR TARİHİ:13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Banka işlemlerinden kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankanın -------- yatırdığını, müvekkilinin 09/04/2018 tarihinde bankaya gittiğini ve hesabındaki paranın çekildiğini öğrenmiş, bankada yaptığı görüşmede hem banka çalışanları hemde müfettişlerin parasının sahte imza ile çekildiğini, çekilme gününe ait kamera kayıtlarının kaybolduğunu ifade ettiklerini, müvekkilinin parasının iadesini talep ettiğini ancak parasının iade edilmediğini, banka yetkililerinin müvekkiline ait --------- firmasına ihtar çekerek tüm kredi hesaplarını kat edip firmayı batıracak girişimde bulunarak bankayı ibra etmeye zorladıklarını,

davalı bankaca yapılan soruşturmada bir çok kişinin aynı şekilde mağdur edildiğinin ortaya çıktığını, müvekkilinin davalı bankaya -------- numaralı ihtarnamesi ile 2.000.000,00 TL'nin ödenmesi için ihtar çektiğini, davalı banka tarafından olumlu veya olumsuz bir cevap verilmediğini ve davalı bankanın temerrüde düştüğünü, davalı bankanın kendi tedbirsizliğinden ve yapılan yolsuzluktan doğan sorumluluğu müvekkiline yükleyemeyeceğini, bu nedenlerle müvekkilinin izni olmadan çekilen 2.000.000,00 TL'nin hesaptan çekime tarihi olan 09/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %39 temerrüt faizi ile birlikte,

aksi taktirde ihtarname tarihi itibariyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazını tekrarlayarak, davada asıl muhatabın müvekkili banka değil, davacıyla işbirliği yapan şahıs veya şahısların olduğunu bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davanın eft işlemini yapan taraflara ihbar edilmesini, davaya konusu olayla ilgili --------- sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davacının eft alıcısını tanımadığı yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu,

davacının basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğüne aykırı davranarak müvekkili bankayı dolandırmak saikiyle hareket etmekte olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametgahı ---- olup, hesap açılış sözleşmesinin ----- düzenlenerek -------- gönderildiğini, bu nedenle davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, müvekkilinin dolandırıcılık yapan şahıslarla bir ilgisi olmadığını, soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması talebine muvafakat etmediklerini, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili 2.cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiş, husumet itirazını tekrarladıklarını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklanan (Alacak) davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davacının, davalı bankanın ------şubesinde bulunan vadesiz mevduat hesabında bulunan 2.000.000.TL' nin bilgisi dışında çekilip çekilmemesi, bankanın davacıya ait paranın çekilmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, bu miktarın %39 faiz oranıyla birlikte davalı bankadan alınarak davacıya ödenmesinini gerekip gerekmediği hususlarından ibaret olduğu anlaşıldı.Eldeki dava öncelikle---------- karar sayılı kararı ile; "...Dosya kapsamından davalı tüzel kişinin yerleşim yerinin ------ olduğu, davacının dava konusu yaptığı hesabın davalı tarafın -----şubesinde açılmış olduğu,

sözleşmenin ifa yerinin de buna göre şubenin bulunduğu ------- olması gerektiği, uyuşmazlığın sözleşmesel nitelikte olduğu anlaşılmakla, mahkememizin işbu davada yetkili olmadığı, yetkili mahkemenin davalı bankanın merkezinin ve şubesinin bulunduğu -------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu tespit edilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili HMK 16.maddesine dayanmış ise de, taraflar arasında bankacılık işlemlerine ilişkin sözleşmenin bulunması ve eylemin bu sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanmış olması sebebiyle haksız fiil niteliğinde olmadığı anlaşılmakla, söz konusu maddenin uygulama kabiliyeti olmadığı anlaşılmış aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir..." gerekçesi ile yetkili Mahkemenin -----Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiş olup, mahkememizin ---- numarasına kaydedilmiştir.Davacı -------- olduğu, ----şubesinde hesabı bulunduğu,

-------- vadesiz mevduat hesabı açtığı, söz konusu işlemlerin gerçekleştirilmesinde banka veya kredi kartı, internet, ----gibi diğer işlem kanallarının kullanılmadığı, --------- Şubesinde hesap açılması sonrasında, ------ aracılığıyla kasadan ------- transfer gerçekleştirildiği, müşteri hesabının açılışı ve hesaba para girişi yapıldıktan sonra davacı hesabından ----------yapıldığı, davacı tarafça bu işlemin kendisinden habersiz ve rızası dışında yapıldığı, bankanın kusurunun bulunduğunun iddia edildiği,

davalı bankanın ise, bu işlemin davacının rızası ve bilgisi dahilinde gerçekleştiği, kendisinin işlemin gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığı savunmasında bulunulduğu görülmektedir.Davacı dışında başka müşterilerin hesabından benzer işlemlerle başka banka ve şahıslar hesabına yapılan çok sayıda para transferi nedeniyle banka bünyesinde gerçekleştirilen teftiş sonrasında düzenlenen ----- raporuna göre,"...Dolayısıyla belirtilen sebeplerle toplamda ----- birlikte servisi yetkilisi ------- organize/birlikte hareket etmek suretiyle bankamızın dolandırılması amaçlı eylemlerde

bulundukları, söz konusu şahısların kendi aralarındaki şüpheli para trafiğinin savcılık makamı tarafından diğer banka hesap ekstrelerinin talep edilmesi ve raporumuza konu müşterilerin hesaplarına para gönderen müşteriler dışındaki 9 kişinin de ifadesine başvurulması yoluyla daha ayrıntılı bir şekilde ortaya çıkma ihtimalinin buluduğu, söz konusu eylemlerin;

 Halktan usulsüz yöntemlerle para toplanması, yetkisi olmadığı halde toplanan bu paraların kar payı altında dağıtılması,

 Hileli davranışlarla ve kamu kurumunun araç olarak kullanılarak kendisine veya başkasına yarar sağlanması,

 Özel belgenin sahte olarak düzenlenmesi ve bu belgenin başkalarının aldatılarak kullanılması ile,

 Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma veya gözetimi ile yükümlü olduğu paranın başkasının maledilmesine sebep olunması ve bunun gizlenmesi için hileli

davranışlarda bulunulması, şeklinde özetlenebileceği kanaatine ulaşılmış olup, ...." tespitleri yapılmıştır.Dosyanın imza incelemesi için evrak asılları ile birlikte ---- gönderildiği, ----- tarihli ------ özetle ; "...

İnceleme konusu belgede----- adına atılı imza ile ------- mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ----- ürünü olmadığı hususlarını bildirir kanaat raporudur." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.Dosyanın 12/04/2023 tarihli duruşma tutanağının 2 no'lu ara kararı uyarınca dava konusu işlemden dolayı davacı bankanın kusurunun tespitine yönelik olarak,

savcılık ve ağır ceza dosyasındaki davacının beyanları, banka teftiş raporu ile ağır ceza mahkemesindeki sanıkların tüm aşamalardaki beyanları ile bankada yapılan işlemler birlikte değerlendirilmek üzere rapor hazırlanması için bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 30/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davanın kabulü/kısmen kabulü halinde ve işbu raporumun Sayın Mahkemece denetlenerek kabul görmesi halinde, anılan ; ------ nolu dosyası içeriği ve Kesinleşen Kararında belirtildiği üzere tüm dosya kapsamı, ------ değerlendirildiğinde;

----- "sözde" bir devlet projesi kapsamında yatırılacak para karşılığında hibe, kar payı ve benzeri adlar altında ödemeler yapılacağını söyleyen kişiler tarafından yönlendirilerek Davalı banka Şubesinde sözde proje kapsamında kar elde etmek amacıyla 2.000.000,- TL yatırdığı,

kendisine yönlendiren kişiler ile fikir ve eylem birliği içerisinde bankaların zararına dolandırıcılık suçunu işleme kastı ile hareket etmek suretiyle atılı suça iştirak ettiklerine dair ---niteliğinde somut bir delil bulunduğundan bahsedilemeyeceği, birlikte hareket ettiklerinin söylenebilmesi için bir yargı kararı bulunması gerektiği, Davacı ---- Davalı Banka Bankanın ----- kendi talimatı olmadan, Dosyaya alınan sahte imzalı talimatla, rızası hilafına dolandırıcı şahıs ya da şahıslara ---- yöntemiyle havale edilmek suretiyle zarara uğratıldığı,

davalı banka tarafından, davalıdan ------talimatının sözlü olarak teyidinin alınmamış, sözleşmedeki imzayla uyuşmadığının tespiti mümkün iken imza kontrolü ve kimlik tespiti yapılmamış olması ve şube yetkilisinin kusurlu davranışlarından adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olması, bahsi geçen bankacılık uygulamasına aykırı davranması ve kusurunun bulunması sebebiyle davacı hesabından rızası hilafına havale edilen 2.000.000,-TL'lık zarardan sorumlu tutulabileceği, davacının ödeme tarihinden itibaren Ticari Avans faizi talep edebileceği, %36 oranındaki faiz talebinin yerinde olmadığı,

Sayın Mahkemece, ----birliktte Davacı------- basiretli tacir gibi hareket etmemesi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğuna hükmedilmesi halinde ; ----- başlıklı duyurusunun 27. Maddesinde yazılı olduğu üzere; kusur oranlarının takdir yetkisinin Sayın Mahkeme'nin uhdesinde olduğu, tarafların hukuki nitelikteki talepleri ile masraf, vekâlet ücreti, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Başkanlığınızın takdirleri içinde kaldığı, sonuç ve kanaatine varılmış olup, bilcümle hukuki tavsif ve takdir, tamamıyla ve münhasıran Sayın Yargı Makamına ait olmak üzere..." şeklinde rapor düzenlendiği,

bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve hüküm urmaya elverişli olduğu görülmüştür.Davacı ve dava dışı diğer banka müşterileri hakkında C.savcılığınca yürütülen soruşturmalar sonucunda şüpheliler ----- ve diğerlerinin bir devlet projesi kapsamında yatırılacak para karşılığında hibe, kar payı ve benzeri adlar altında ödemeler yapılacağını söyleyen kişiler tarafından yönlendirilerek açtırdıkları banka hesaplarına sözde proje kapsamında kar elde etmek amacıyla para yatırdıkları,

kendilerini yönlendiren kişiler ile fikir ve eylem birliği içerisinde bankaların zararına dolandırıcılık suçunu işleme kastı ile hareket etmek suretiyle atılı suça iştirak ettiklerine dair somut bir delil bulunmadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.Netice itibariyle, davalı bankanın, şüphesiz bir güven kurumu olduğu ve müşterisinin mevduatını özenle koruma yasal sorumluluğunun bulunduğu, bu sebeple

hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu, çalıştırdığı personelinin müşteri işlemlerini yaparken hatalı olduğu veya işini eksik yaptığı durumlarda; yapılan işlem sonucunda eğer müşterinin bir zararı doğmuşsa davalı bankanın müşterisinin bu zararını tazmin etmekle yükümlü olduğu, bankacılık uygulamalarına göre; davalı bankanın, kendisine gelen ------talimatı üzerindeki imzayı kontrol etmesi, kimlik tespitini yapması gerekmekle birlikte davacının hesabından üçüncü bir kişiye sahte talimat ile havale yapılabileceği de göz önüne alınarak,

davacıdan telefon ile --- talimatının sözlü olarak teyidin alınması önemli ve zaruri olduğundan, bunun yapılması durumunda davaya konu uyuşmazlığın, zararın meydana gelmesi önlenebileceğinden, davacının telefon ile ya da başka iletişim kanallarıyla aranarak ---- (ödemenin) bilgisi dahilinde yapılıp yapılmadığının teyidinin alınması, bu teyidin alınmasına müteakip talimat üzerine teyit alındığına dair şerhin düşülmesi halinde; davalı bankanın üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinden bahsedilebileceği, bunun dışında davalı bankanın yapması gereken başkaca bir işlemin olmadığı, davalı banka

tarafından, davalıdan ödeme talimatının sözlü olarak teyidinin alınmamış, kimlik tespiti ve imza kontrolünün yapılmamış olması ve ---- yukarıya alıntılanan değerlendirmeleri dikkate alındığında; şube yetkilisinin kusurlu davranışlarından adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olması, bahsi geçen bankacılık uygulamasına aykırı davranması ve kusurunun bulunması sebebiyle, davacı hesabından rızası hilafına havale edilen 2.000.000,- TL‟lık zarardan sorumlu tutulabileceği, fakat Uzun yıllar ticaret hayatında yer alan, ticari işletme sahibi, yöneticisi veya ticari işlere taraf olan davacının da, tacir olarak basiretli

davranması beklenirken olağanüstü kazanç vaatlerine inanması, hesabına -------- tarafından gönderilen toplam 496.000,- TL‟yi kullanması, söz konusu müşteriyi tanımadığı iddia etmesi, Bankadaki hesaplarına para gönderilmesininden uzun bir süre geçtikten sonra bankaya başvuru yapması, hesaplarını uzun süre sorgulamaması davacının müterafik kusuru olarak kabulü gerekmektedir.

Öte yandan davacının -----şubesindeki hesabına değişik zamanlarda-----ismiyle muhasebe iadesi açıklamasıyla toplam 496.000,00 TL havale yapıldığı ve bu paranın davacı tarafından hesaptan çekildiği görülmektedir.Sonuç olarak ----soruşturma nolu dosyası içeriği ve kesinleşen kararında belirtildiği üzere tüm dosya kapsamı, teftiş kurulu raporları birlikte değerlendirildiğinde;

----------sözde bir devlet projesi kapsamında yatırılacak para karşılığında hibe, kar payı ve benzeri adlar altında ödemeler yapılacağını söyleyen kişiler tarafından yönlendirilerek davalı banka şubesinde sözde proje kapsamında kar elde etmek amacıyla 2.000.000,- TL yatırdığı,

kendisini yönlendiren kişiler ile fikir ve eylem birliği içerisinde bankaların zararına dolandırıcılık suçunu işleme kastı ile hareket etmek suretiyle atılı suça iştirak ettiklerine dair yargı kararı niteliğinde somut bir delil bulunduğundan bahsedilemeyeceği, birlikte hareket ettiklerinin söylenebilmesi için bir yargı kararı bulunması gerektiği, davacı ------ davalı bankanın----- nezdindeki ----- No‟lu vadesiz hesabında bulunan 2.000.000,- TL'nin kendi talimatı olmadan, dosyaya alınan sahte imzalı talimatla, rızası hilafına dolandırıcı şahıs ya da şahıslara EFT yöntemiyle havale edilmek suretiyle zarara uğratıldığı,

fakat yukarıda açıklandığı üzere zarara uğramasında müterafik kusurunun kabulü gerektiği, ayrıca halen davacı uhdesinde bulunan ve davacıya bu işlem karşılığında hesabına yatırılan 496.000,00 TL'ninde zarardan mahsubu gerektiği, bu çerçevede, 496.000,00 TL'nin mahsubuyla somut olayın gerçekleşme biçimi dikkate alınarak kalan miktar üzerinden davacının takdiren % 30 müterafik kusuru indirilmek suretiyle (2.000.000,00-496.000,00)x%30 = 1.052.800,00 TL tazminat talebinde haklı olduğu kanaatıyle davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş, kısa kararda sehven tazminat miktarı 1.052.000,00 TL olarak yazılmış,

kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması için düzeltme yapılmamış, davalı lehine vekalet ücreti hesabında hakkaniyet indiriminden dolayı takdiren tenzil edilen miktar dışında kalan kısım dikkate alınarak hesaplama yapılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

-Davacının %30 oranında müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek, 1.052.000,00 TL 'nin 09/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Alınması gereken 71.862,12 TL harçtan, peşin alınan 34.155,00 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 37.707,12 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 145.720,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 75.440,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 5.267,68 TL (%52,60 kabul - %47,40 ret) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Davalı tarafından yatırılan 128,69 TL (%52,60 kabul - %47,40 ret) yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,

8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca-------- bütçesinden ödenen 694,32 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan, 625,68 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,