İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/752 K.2024/680

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/752 Esas

KARAR NO: 2024/680

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 20/11/2019

KARAR TARİHİ: 24/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili davacı şirket ile Davalı ------------- tarihinde ticari hizmet sözleşmesi (hazır beton pompalama işleri sözleşmesi) imzalandığını, davacı şirketin imzaladığı hizmet sözleşmesi kapsamında sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmesine rağmen davalı şirketin --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile --- tarihinden geçerli olmak üzere hizmet sözleşmesini hukuka aykırı olarak davacı şirketin konkordato ilan etmesini gerekçe göstererek tek taraflı olarak fesih ettiğini, davacı şirketin 7101 sayılı kanun kapsamında Konkordato geçici mühlet başvurusu yaptığını,

--------tarihli 3 ay süreyle geçici mühlet kararı aldığını, 21/02/2019 tarihli karar ile davacı şirket lehine 1 yıllık kesin süre verdiğini, sözleşmenin davalı tarafça kanuna ve hukuka aykırı bir şekilde haksız gerekçeler ile feshedildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle davacı şirketin 6 adet mobil beton pompasından elde edeceği gelirlerden mahrum kalmasına binaen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL ,

Davalı şirket tarafından sözleşme gereği ihtiyaç duyulan mobil beton pompaları talebi nedeniyle yeni pornpa alımlarında bulunarak sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle ödemek zorunda kalınan leasing, kredi ve faiz giderleri nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıya şimdilik 1.000,00 TL, Davalı şirketin tesislerinin bulunduğu şehirlerde sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle mobil beton pompalarının yaptırılan bakım ve onarım giderleri olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500-TL,

sözleşmenin haksız fesih nedeniyle davacı şirket faaliyet sekötürünün dar olmasından dolayı ticari itibar ve güven kaybına uğradığını ve yeni iş sözleşmesi yapmasına engel olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500-TL, sözleşmenin haksız feshi nedeni ile davacının elde edeceği kardan yoksun kalması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00-TL,

davacı şirketin sözleşmenin yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla istihdam ettiği çalışanlarını sözleşmenin haksız feshi nedeniyle işten çıkarmak zorunda kalarak kıdem ve tazminat ödemelerinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500-TL,

sözleşmenin feshi nedeniyle davacı şirketin araçlara motorin alımı için kullanılan ------------ firmalarından alınan motorin bedeli ödenememesi nedeniyle doğan faiz vs borçları nedeniyle uğranılan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500-TL zararların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik toplam 5.000-TL tazminat ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili davalı ile davacı şirket arasında 28.01.2018 tarihinde beton pompalama işleri sözleşmesi akdedildiğini ve işbu sözleşmenin davalı tarafından -------- tarihli ihtarnamesi ile feshedildiğini, dava dilekçesinde davalı şirket tarafından yapılan fesih bildirimine gerekçe olarak davacı şirketin konkordato ilan etmiş olmasının gösterildiğini ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 296.

Maddesine yapılan atıf ile feshin haksız olduğu iddia edilmiş ise de gerçek durum bundan çok farklı olduğunu, davacı tarafa gönderilen fesih bildiriminde de belirtildiği üzere; davacı şirketin yaşadığı maddi sıkıntılar ve konkordato süreci hakkında davalıyı bilgilendirmeyerek ve bu süre zarfında davalı ile aralarında akdedilen sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunarak davalı şirketi zarara uğrattığını, Akdedilen sözleşme gereğince;

hizmet sunduğu mobil pompaların motorin gereksinimlerini karşılayarak işi yürütmesi gereken davalı şirketin, motorin yüklemesine ilişkin yakıt bedelleri fiyatlandırmaya dahil edilmiş olmasına rağmen --------- tarihleri arasında araçların motorin gereksinimleri karşılanmadığından araçlara motorin yüklemesinin davalı tarafından yapıldığını, davacı şirketin sözleşmeye aykırı tutumu sebebiyle davalının maddi kazanç kaybı yaşadığını,

davalı şirket tarafından sözleşmenin feshedilme sebebinin sözleşmeye aykırı davranışlar sebebiyle davalı şirkete yaşatılan sıkıntıların devam edeceği ve neticesinde davalı şirket tarafından yaşanan ve yaşanması muhtemel sıkıntıların boyutu olduğunu savunarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Maddi tazminat istemine ilişkindir.

Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.Mahkememizin 26/01/2021 tarihli celse ara kararı ile davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere talimat yazılarak SMMM bilirkişi ile bankacılık ve finans alanında uzman bilirkişiler tarafından rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, bu hususta -----aracılığı ile bankacılık finans alanında uzman bilirkişi ---------- tarafından tanzim edilen rapor dosyaya sunulmuştur.

Sunulu 21/04/2021 tarihli raporda özetle;''..a) Tarafların 28.01.2018 tarihli 241 yıl 6 beton pompası için sözleşme imzalamış oldukları ve sözleşmenin haksız feshedildiğine karar verilmesi durumunda bakiye 26 ay için, 4.901.298,24 TL kar kaybının mevcut olacağı, b) 28.01.2018 tarihli 241 yıl 6 beton pompası için sözleşmede “2.

Yılın bitiminde tarafların karşılıklı olarak yeni sözleşme koşulları üzerinde anlaşması halinde, 1 yıl daha süre uzatılabilecektir” şeklindeki düzenlemeden dolayı sözleşme süresinin 2 yıl olarak kabul edilmesi durumunda bakiye 14 ay için 2.459.319,22 TL kar kaybının mevcut olacağı, c) Şirketin sözleşme tarihi olan 28.01.2018 tarihinden sonra - satın aldığı ------- pompasının satışından ve finansman giderlerinden amortisman ve finansman giderleri hasılattan karşılanacak giderler olduğundan zararının söz konusu olmadığı,

--------- yönünden amortisman ve finansman giderleri hasılattan karşılanacak giderler olduğundan zararının söz konusu olmadığı , d) Bakım onarım Gideri Yönünden.

Bakım onarım giderleri davacının yapması gereken giderler olduğu, hasılattan karşılanacak tutarlar olduğu, bu hususta icra takiplerinin de mevcut olmadığı, dolayısıyla davalının sebebiyet verdiği ileri sürülebilecek bir faiz gideri mevcut olmaması nedeni ile bir zararının da söz konusu olmaması dikkate alındığında tazminat talebinin yerinde olmadığı, e) Personele Ödemek suretiyle davalı tarafından istihkakından kesilerek yapılan tutar.

Davacı tarafça, sözleşmenin feshi nedeni ile istihdam edilmekte olan 10 elemanın tazminatı ödenmiş olduğu, bu durumun zaten işten çıkarttığında ödeyecek olmaları sebebiyle bu ödemeden kaynaklanan bir alacak oluşmayacağı, f) ----- Akaryakıt firmalarından alınan akaryakıt faiz (Borç) tutarı.

Davacı tarafından ----- alınan akaryakıt faiz (Borç) tutarı yönünden talebinin, bu firmalar tarafından faiz talebine yönelik bir durum tespit edilemediğinden yerinde olmadığı,...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin 26/01/2021 tarihli celse ara kararı gereği bir sözleşmeden kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman akademisyen bilirkişi, bir bankacılık finans alanında uzman bilirkişi, bir konkordato komiseri SMMM bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş,

SMMM bilirkişi ------ bankacılık finans alanında uzman bilirkişi ----nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ----- tarafından tanzim edilen ------- tarihli raporda özetle;''..Davacı yan ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu 26.11.2018 tarihi itibariyle davalının 4.100,30 TL borçlu olduğu, Davalı yan ticari defterlerinde 19.02.2019 tarihinde banka aracılığı ile 4.100,02 TL ödendiği ve yasal defterde borç bakiyesinin sıfırlandığı Bu durumda davacı defterleri temel alınırsa 0,28 TL borç kalabileceği sonucuna varıldığı...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememiz 08/02/2022 tarihli celse ara kararı ile dosya 1 nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ile 1 SMMM bilirkişiden oluşan yeni bir heyete tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi ------- nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ------- tarafından tanzim edilen rapor dosyaya sunulmuştur, sunulu raporda özetle;

''Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Tarafların Ticari Defterlerindeki kayıtları ile dayanak belgeleri üzerinde yapılan incelemeler sonucuna göre, Davacı Şirketin, Fazlaya İlişkin Hakları saklı kalmak kaydıyla, Şimdilik 5.000.-TL Toplam Alacak Talebi üzerinden Davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu alacak davasında; yukarıda açıklanan ihtimaller dikkate alınmak suretiyle değerlendirildiğinde.

1. Feshin haklı olduğu kabul edildiğinde, bir aylık önel verilmesine rağmen buna uyulmaması sebebiyle 298.475,89 TL miktarında olmak üzere bir aylık gelir kaybının ödenmesi gerekeceği, 2. Feshin haksız olduğu kabul edilirse, davacının benzer bir işine kadar sürede kuracağının belirlenmesi ile bu süreye karşılık gelecek biçimde bir aylık gelir kaybının hesaplanmasının mümkün olacağı, bu konuda bir karara varılabilmesi için sektörel bilirkişiden yardım alınması gerektiği yönünde görüş oluşturulduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş,

rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememiz 13/12/2022 tarihli celse ara kararı ile dosya daha önce rapor sunan bilirkişi heyeti yanına sektör bilirkişi de eklenmek suretiyle rapora karşı itirazların olumlu olumsuz değerlendirilmesi bakımından ek rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi -----nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi -----inşaat mühendisi bilirkişi ----- tarafından tanzim edilen rapor sunulmuştur, sunulu ----tarihli raporda özetle;''...Davacı Şirketin, Fazlaya İlişkin Hakları saklı kalmak kaydıyla,

Şimdilik 5.000.-TL Toplam Alacak Talebi üzerinden Davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu alacak davasında; yukarıda açıklanan ihtimaller dikkate alınmak suretiyle değerlendirildiğinde.

1. Feshin haklı olduğu kabul edildiğinde, bir aylık önel verilmesine rağmen buna uyulmaması sebebiyle 32.620,54 TL miktarında olmak üzere bir aylık gelir kaybının ödenmesi gerekeceği, 2. Feshin haksız olduğu kabul edilirse, davacının benzer bir işi üç ay içinde kurabileceği, bir aylık önel fesih yapıldığı kabul edildiğinde bu sürenin önel sonrası iki ay olarak hesaplanabileceği ve bu durumda feshin derhal gerçekleştiği de belirlendiğinden,

üç aylık sürenin karşılığı kar kaybının 32.620,54 TL X 3 = 97.861,62 TL olarak hesaplanabileceği, 3. Sayın Mahkemenin süre sonuna kadar kalan 14 aylık dönem için tazminat ödenmesi yönünde karar vermesi halinde ise tazminat miktarının 32.620,54 TL X 14 = 456.687,56 TL olarak belirlenebileceği, 4. Davalı tarafından iş sahibine yönelik miktar ve tutar yönünden iş verme garantisi verilmediğinden ve diğer hususlarda da bilgi ve belge sunulmadığı anlaşılmakla, araç taksitlerinin ödenmesinde zora düşme, ticari itibar kaybı, bakım onarım giderleri,

motorin temini zorluğu ve istihdam kaybından doğan tazminat talepleri bakımından fesih ile illiyet bağı kurulamadığı kanaatine varıldığı...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Sunulu rapora karşı itirazların olumlu olumsuz değerlendirilmesi bakımından dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, tanzim edilen 25/10/2023 tarihli ek raporda özetle;''...Her türlü hukuki tavsif ve Nihai Kararın takdiri Yüce Mahkeme' ye ait olmak üzere,

20.04.2023 tarihli rapor ile sunulan görüşlerde bir değişiklik olmadığı ...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Davacı vekili ----------- sistemi üzerinden sunduğu 04/03/2024 tarihli dilekçesi ile. Fazlaya ilişkin dava hakları saklı kalmak kaydıyla.

20.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda süre sonuna kadar kalan 14 aylık dönem için 32.620,54 TL X 14 = 456.687,56 TL tazminat miktarı hesaplandığını, Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre ıslah edilerek artırılmış olan toplam 456.687,56 TL tazminatın davalı yandan tahsilini talep ettikleri yönünde beyanda bulunarak, Islah talebinin kabulüne, Dava değerinin ıslahı yolu ile artırdıkları kısım ile dava dilekçesinde talep ettikleri miktarların birleştirilmesi sonucu toplamda 456.687,56 TL tazminatın alacağının davalı yanca ödenmesine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, 04/03/2024 tarihinde ıslah harcı Mahkeme veznesine depo edilmiş , sunulu ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiş ve davalı tarafça ıslah dilekçesine karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.İddia , savunma, celp edilen bilgi ve belgeler, sunulu deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden ;Huzurdaki dava, sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle maddi tazminat istemidir.Davacı tarafından taraflar arasında 28/01/2018 tarihli ticari hizmet sözleşmesi (hazır beton pompalama işleri sözleşmesi) bulunduğu,

davalı tarafından sözleşmenin davacı şirketin konkordato ilan etmesini gerekçe göstererek tek taraflı olarak fesih edildiği, feshin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava açılmıştır.Dava dilekçesinde maddi tazminata ilişkin alacak kalemleri olarak. Sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle.

1- Davacı şirketin 6 adet mobil beton pompasından elde edeceği gelirlerden mahrum kaldığı, 2- Davalı şirket tarafından sözleşme gereği ihtiyaç duyulan mobil beton pompaları talebi nedeniyle yeni pornpa alımlarında bulunduğundan ödemek zorunda kalınan leasing, kredi ve faiz giderleri, 3-Davalı şirketin tesislerinin bulunduğu şehirlerde mobil beton pompalarının yaptırılan bakım ve onarım giderleri, 4-Faaliyet sekötürünün dar olmasından dolayı ticari itibar ve güven kaybı ile yeni iş sözleşmesi yapmasına engel olunduğu, 5- Davacının elde edeceği kardan yoksun kalması,

6-Davacı şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla istihdam ettiği çalışanlarının fesih nedeniyle işten çıkarmak zorunda kalındığı, kıdem ve tazminat ödemelerinden dolayı uğranılan zarar, 7-Davacı şirketin araçlara motorin alımı için kullanılan ----- firmalarından alınan motorin bedeli ödenememesi nedeniyle doğan faiz vs borçları nedeniyle uğranılan zarar olarak belirtilmiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesinde fesih sebebi olarak;

sözleşmeye aykırılık savunması kapsamında "Mobil pompaların motorin gereksinimlerinin davacı tarafından karşılanarak işin yürütülmesi gerektiği, buna karşın 01/10/2018 ile 04/10/2018 tarihleri arasında araçların motorin gereksinimlerinin karşılanmadığından araçlara motorin yüklemesinin davalı tarafından yapıldığını, davalının maddi kazanç kaybı yaşadığı ve davacının konkordatoya başvuru ve durumun davalıya yazılı olarak bildirilmediği" sebeplerine dayanıldığı anlaşılmıştır.

Sunulu deliller incelendiğinde; --------- dosyasından verilen 25/09/2018 tarihli ara kararından. Davacının konkordato kararı verilmesi yönünde Mahkemeden talepte bulunulduğu ve İİK 286 ve 287. Maddelerince ile davacı yönünden 3 ay süre ile geçici mühlet verildiği anlaşılmıştır.02/10/2018 tarihli imzalı tutanaktan. Davacı -------- yakıt temin edememesi nedeniyle iki adet mobil pompa aracın işbaşı yapamadığı anlaşılmıştır.Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde.

Davacının yüklenici, davalının ise işsahibi sıfatıyla sözleşmenin tarafı olduğu, sözleşme konusunun işsahibine ait tesislerde üretilen hazır betonun yükleniciye ait beton pompaları ile kalıba ve/veya pompa kazanına dökme işleri olduğu, sözleşmenin 4. Maddesinde işverenin miktar ve taahhüt garantisi vermediği, 5. Maddesinde sözleşmenin 01/02/2018 tarihinden itibaren 2+1=3 yıl süreli olarak yapıldığı, 5.1. maddesinde;"-------- Sözleşmeyi hiçbir sebep göstermeksizin ve karşı tarafa en az 1 ay önceden ihbarda bulunmak ve haklı bir sebebe bağlı olmak koşuluyla fesih hakkını haiz ise de;

aşağıdaki hallde hiçbir süreye bağlı kalmaksızın sözleşmeyi derhal fesih etme yetkisine sahiptir. 5.1.1. Maddesinde. Yüklenicinin mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini ve/veya işbu sözleşme hükümlerini ihlal etmesi ve/veya taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda ŞİRKET tarafından verilecek yazılı uyarıya rağmen 10 gün içinde söz konusu ihlalin Yüklenici tarafından düzeltilmemesi halinde, 5.1.2. maddesinde.

Yüklenicinin faaliyetlerini durdurmaları veya durdurma neticesine varacak derecede yavaşlatması, aleyhine iflas ya da tasfiye kararı çıkması (kesinleşmesi beklenmeksizin) iradi olarak iradi olarak konkordato ya da iflas istemesi, iflas erteleme kararı alması, malları üzerine haciz ya da ihtiyati haciz uygulanması, malvarlığı ya da işlerinin bir kısmına tasfiye memuru kayyım, yediemin vs.

Tayin olunması, Yüklenicinin aleyhine aciz vesikası düzenlenmesi ve aciz halinde olduğuna ilişkin diğer durumların bulunması, 5.2.

Maddesinde; ------------ gelir getiren teminatları Yüklenicinin borcundan mahsup etme yetkisinin bulunduğu, 6.1 maddesinde Mülkiyeti Yüklenici’ ye ait araçlar için;-----Maddesinde fatura ödemelerinin fatura tarihini izleyen ilk----- yapılacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.---------- Noterliği ihtarnamesi ile davalı tarafından sözleşmenin fesih edildiği, fesih sebebi olarak.

"Mobil pompalara temin edilmesi gereken motorinin 01/10/2018 tarihinden itibaren temin edilmemesi sebebiyle işin yürütülebilmesi için söz konusu araçlara motorin temininin ----- tarafından yapılması, bunun sözleşmeye aykırılık oluşturduğu,

---------- konkordato talep etmesinin sözleşmede fesih nedeni olarak öngörülmesi ve konkordato durumunun yazılı olarak bildirilmesi zorunluluğuna aykırı davranıldığı," hususlarının gösterildiği ve bir aylık önele bağlı olarak sözleşmenin fesih edildiği anlaşılmıştır.18/10/2018 tarihli yazı ile davacı tarafından davalıya 25/09/2018 tarihinde Konkordato ilan ettiği ve buna dair kararın bildirildiği anlaşılmıştır.Tüm bunlardan taraflar arasında 01/02/2018 tarihli 2+1=3 yıl süreli "Hazır Beton Pompalama İşleri" sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin süresinden önce fesih edildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı,

tarafların fesih sebebi, feshin haklı olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık halinde bulundukları, uyuşmazlık noktalarının tespiti ve bağlı olarak talep edilen maddi tazminatın davalıdan yasal talep koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarının yargılamanın özünü teşkil ettiği, bu kapsamda yapılan değerlendirmede 04/10/2018 tarihli Noter ihtarnamesi ile davalı tarafından sözleşmenin fesih edildiği, ihtarnamede sefih sebebi olarak;"Mobil pompalara temin edilmesi gereken motorinin 01/10/2018 tarihinden itibaren temin edilmemesi sebebiyle işin yürütülebilmesi için söz konusu araçlara motorin temininin ----- yapılması,

bunun sözleşmeye aykırılık oluşturduğu ile ---------- konkordato talep etmesi ve konkordato halinin ortaya çıkması halinde durumun yazılı olarak bildirilmesi zorunluluğuna aykırı davranıldığı, " hususlarının gösterildiği, bir aylık önel verilmek suretiyle sözleşmenin fesih edildiği, sözleşmenin 5.1.

Maddesine göre davalının hiçbir sebep göstermeksizin ve 1 ay önce ihbarda bulunmak kaydıyla sözleşmeyi fesih imkanı bulunmakla birlikte, yerleşik yargı içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere davalı tarafa tanınan fesih imkanın TMK 2. Maddesine uygun şekilde kullanılması gerektiği, bu sebeple feshe dayanak gösterilen olguların incelenmesi gerektiği, davalı tarafından her ne kadar davacı tarafından "konkordarto talebinde bulunulması ve yazılı olarak bildirilmemesi" feshe gerekçe olarak gösterilmiş ise de İİK 296.

Maddesinde "Sözleşmenin karşı tarafının konkordato projesinden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerin devamı esastır. Bu sözleşmelerde yer alıp da borçlunun konkordato talebinde bulunmasının sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğine, haklı fesih sebebi sayılacağına yahut borcu muaccel hâle getireceğine ilişkin hükümler, borçlunun konkordato yoluna başvurması durumunda uygulanmaz.

Sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşme, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesiyle sona erdirilemez..." şeklinde yer alan emredici nitelikteki yasal düzenleme karşında konkordato ilanının ve/veya durumun bildirilmemesinin fesih gerekçesi yapılamayacağı, "davacı tarafından yakıtın temin edilmemesi" durumu diğer fesih gerekçesi olarak gösterilmiş ve sözleşmenin 6.1. Maddesinden yakıt temininin davacı sorumluluğunda olduğu anlaşılmakta ise de sözlemenin 5.1.

Maddesinde sözleşmeye aykırılık halinin derhal fesih hakkı vermediği ve şirket (davalı) tarafından yazılı uyarıya rağmen 10 gün içinde ihlalin yüklenici tarafından düzeltilmemesi halinde fesih hakkının kullanılabileceğinin düzenlendiği,

buna karşın somut olayda 02/10/2018 tarihli tutanaktan yakıt temin edilmemesi durumunun 1(bir) defaya mahsus gerçekleştiği ve akabinde 2. Gün fesih ihbarnamesinin keşide edilmiş olması karşısında fesih hakkı doğmadığı gibi sözleşmeden yakıt teminini yapan davalının yakıtı temini yönünden uğradığı zararı hakedişten mahsup yetkisi bulunduğu gibi bir defaya mahsus ve kısa süre ile gerçekleşen sözleşmeye aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshi sonucunu haklı kılacak bir zarar oluştuğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığı,

bu halde yapılan feshin dürüstlük kuralına aykırı kullanıldığı sonucuna varılması gerekmiştir.--------------- Taraflar arasındaki sözleşmede, sözleşmenin haksız feshi halinde talep edilebilecek zararın hesaplanma yöntemine ilişkin özel bir düzenleme yapılmamış olması karşısında davacının zararının, genel hükümler ve Dairemizin bu konudaki yerleşik içtihatlarında belirtilen ilkelere göre hesaplanması gerekmektedir.

Buna göre mahkemece, aralarında davaya konu sözleşmenin ilgili olduğu alanda bir uzmanın da bulunduğu bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile öncelikle davacının 3.şahıslarla aynı nitelikte benzer bir sözleşmeyi yapabileceği makul bir sürenin belirlenmesi,

davacının sözleşme haksız olarak feshedilmeseydi bu makul süre içinde elde etmesi muhtemel gelirinin tespit edilmesi ve sonrasında bu geliri elde etmek için yapacağı tüm harcama ve giderlerin de mahsup edilmesi sonrasında belirlenecek miktarın sözleşmenin haksız olarak feshi nedeniyle mahrum kalınan kâr olarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı şekilde fesih tarihinden sözleşme süresinin sonuna kadar olan süre dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi doğru görülmemiş,

kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir...."Yargılamada sözleşme feshinin dürüstlük kuralına aykırı kullanıldığı sonucuna varılmakla talep edilen maddi tazminat yönünden değerlendirme yapılması gerektiğinden.

Sunulu bilirkişi heyet raporunda seçenekli şekilde hesaplama yapılmış ise de haksız feshi halinde talep edilebilecek zararın hesaplanma yöntemine ilişkin taraflar arasındaki sözleşmede özel bir düzenleme yapılmamış olduğundan hesaplamanın genel hükümler ve yerleşik yargıtay uygulaması dikkate alınarak davacının 3. şahıslarla aynı nitelikte benzer bir sözleşmeyi yapabileceği makul bir sürenin belirlenmesi ve davacının sözleşme feshedilmeseydi bu makul süre içinde elde etmesi muhtemel gelirinin tespit edilmesi ve sonrasında bu geliri elde etmek için yapacağı tüm harcama ve giderlerin de mahsup edilmesi sonrasında belirlenecek miktarın mahrum

kalınan kâr olarak hüküm altına alınması gerektiği, Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi heyet raporu ile davacının benzer koşullarla yeni bir sözleşme yapabilmek hususunda makul sürenin 3(üç) ay olduğunun belirlendiği, bu halde aylık gelirin tespit edilmesi ve masrafların mahsup edilmesi ile tazminat miktarının tespit edilmesi gerektiği, bu kapsamda Mahkememizce alınan 20/04/203 tarihli bilirkişi ek raporu ile davacı yüklenicinin akaryakıt giderleri, teknik personel giderleri, bakım-onarım giderleri, finansman giderleri, genel yönetim giderleri gibi giderler dikkate alınarak toplam işletme giderlerinin,

toplam işletme gelirlerinin yaklaşık % 12' si kadar olabileceği ve bu kapsamda davacının aylık kar mahrumiyeti tutarının 32.620,54-TL olduğunun tespit edildiği, bu kapsamda 3 aylık süre yönünden talep edilebilecek kar mahrumiyetine ilişkin maddi tazminatın 32.620,54-TL X 3 = 97.861,63-TL olabileceği anlaşılmıştır. Davacı tarafından her ne kadar diğer maddi zarar kalemleri yönünden talepte bulunduğu görülmüş ise de.

Taraflar arasındaki sözleşmede miktar veya tutar olarak Davacı/Yüklenici lehine verilmiş herhangi bir garanti veya taahhüt bulunmadığı, davacı tarafın iştigal konusu ve sözleşmenin ifası kapsamında talep konusu araçların davacı nezdinde demirbaş olarak bulunması gerektiği, sözleşmenin ifası kapsamında araçların ayrıca temin edildiğine dair dosya kapsamında delil bulunmadığı,

talep konusu bakım onarım giderleri ile motorin temini, işçi giderleri gibi işletme giderlerinin taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı/yüklenici sorumluluğunda bulunduğundan davalıdan talep edilemeyeceği, davacı tarafından her ne kadar sözleşmenin feshi nedeni ile ticari itibar ve güven kaybına uğradığı ileri sürülmüş ise dosya kapsamında bu hususta somut delil sunulmadığı, dava dilekçesinde faize ilişkin bir talep bulunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.