İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/826 K.2023/12

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/826 Esas

KARAR NO: 2023/12

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/11/2020

KARAR TARİHİ: 10/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili olan davacı şirketin unlu mamuller (börek, ekmek vb.) üreten firmalara ------- ürünlerin satışını yapan bir firma olup, davalının da börekçi işletmesi olan bir tacir olduğunu, davalı gerçek kişi şirket ile müvekkili olan davacı şirket arasında ticari ilişki mevcut olup, müvekkili olan davacı şirket tarafından davalı şirkete un ve yağ sattığını, satıma rağmen davalı şirketin borcu ödememesi üzerine, davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek,

itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazı olduğunu, davacı tarafın cari hesap alacağı iddiasıyla icra takibi yaptığını ancak cari hesap sözleşmesini kabul etmemek kaydıyla işi ile ilgili faaliyetine ------- tarihinde son verdiğinden talebin zamanaşımına uğradığını, davanın görevli Mahkemede açılmadığını, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacının davasına dayanak belge sunmadığını, somut bir alacak ileri sürmediğini, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını savunarak davanın reddi ile davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

------ sayılı dosyası ----- sistemi üzerinden celp edilmiştir.

Taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir uyuşmazlığa konu yıllara ait ------- celp edilmiştir.

-------- yazıları dosya içerisinde mübrezdir.

İcra dosyasının incelenmesinden; Cari hesap alacağı ile faiz olmak üzere toplam 5.132,39-TL üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz dilekçesi sunduğu ve işbu davanın yasal süresi içerisinde 5.132,39-TL üzerinden harçlandırılmak suretiyle açıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş olup, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda ; ----- tarihli yazısından davalının esnaf kaydına rastlanılmadığı----- tarihli yazısından uyuşmazlık yıllarında davalı faaliyetinin -----sınırının altında kaldığı ve işletme hesabına göre defter tuttuğunun bildirildiği, Mahkememizin ---- tarihli duruşmasında Mahkememizce ----üzerinden yapılan sorgulamada davalının ------kaydı bulunmadığının amlaşıldığı, bu kapsamda yapılan değerlendirmede huzurdaki davanın mutlak/nisbi ticari dava olmadığı anlaşılmakla uyuşmazlıkta Mahkememiz görevli olmayıp, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.