İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/282 K.2022/748

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/282 Esas

KARAR NO : 2022/748

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/05/2021

KARAR TARİHİ : 22/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalının sahibi olduğu ---- plaka sayılı aracı ile --- arasında davacı şirket tarafından ---- ----- ihlalli geçiş yaptığını, ihlalli geçiş tarihlerinden itibaren 15 günlük süre içerisinde de geçiş ücretlerinin ödenmediğini, bu nedenle geçiş ücreti tutarlarına dört katı oranında ceza işletildiğini, davalı aleyhinde ----- Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla ---- başvurulduğunu ancak uzlaşma sağlanamadığını, davacı şirketin ---- ihlalli olarak geçen davalının borca itirazının haksız olduğunu,

ihlalli geçiş cezasının herhangi bir bildirim veya uyarı şartına bağlanmadığını, ------- bulunduğunu, davacı şirketinin ---- yeterli bakiye bulunup bulunmadığını kontrol ederek üzerine düşen sorumluluğunu yerine getirdiğini, her iki tarafın tacir olduğundan dolayı alacağa ticari temerrüt faizi işletilmesi gerektiğini, alacağın likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline ve alacağın %20' den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davanın reddi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Davacının işlettiği ---ihlâlli geçişler bulunduğu iddiasına dayalı geçiş ücreti ve para cezası bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptaline ilişkindir.

----- sayılı icra takip dosyası ----sisteminden celp edilerek dosya arasına alınmıştır. İcra dosyasının incelenmesinden; Davacı tarafından ---- alacak üzerinden ve asıl alacağa yıllık değişen oranlarda ticari faiz işletilmesi istemiyle icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından icra Müdürlüğünün yetkisine ve borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu, huzurdaki davanın takip çıkışı üzerinden harçlandırılarak süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin----- tarihli ara kararı ile; "... dava dilekçesi ve eklerinin davalı tarafa 09/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, buna göre cevap süresinin 23/06/2021 tarihinde bittiği, süre uzatım dilekçesinin verildiği 27/07/2021 tarihi itibariyle talebin süresinde olmadığı anlaşıldığı, 6100 Sayılı HMK.'nın 317/2 maddesi uyarınca davalı vekilinin cevap dilekçesi verme süresinin uzatılması talebinin REDDİNE,..." karar verilmiştir.

----- tespiti için ----------------- kayıtlarının hesap hareketlerinin tespiti amacıyla-------------- dosya içerisine alınmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5: “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde--- hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı ---ücretlerini ödemeden geçiş yapan ---------- tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)”

Davacı şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen ---- kararı kapsamında -------- üstlendiği anlaşılmaktadır.

6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı ---- üstlendiği --- geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı -----; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği, ---- tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.

Hâlböyleyken, ----- davacı ---- tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.

Dosya kapsamında taraflar ---olup, tacir sıfatını haiz oldukları uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, --- özel hukuk hükümlerine göre --- olduğu iddiası ile alacak iddiasında bulunmakta olup, huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.

-----uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---- aldıkları, ---------geçiş sırasında araç sahibinin --- yeteri kadar bakiye bulundurmayan -------------- geçişten sonra her gün belli aralıklarla ---- tarafından kontrol edilmesi, yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edilmesi, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam etmesi, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan araç geçişi ‘----- dönüşmektedir.

Davalının ------- kaydı sorgulanarak dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizin --- celsesinde uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzim edilmek üzere dosya elektrik/ elektronik mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, elektrik mühendisi bilirkişi ---------------tanzim --------rapor bilirkişi raporunda özetle; ''... Davalıya ait aracın ---------- tarihleri arasında Davacı tarafından ------ ihlalli geçiş yapması ve geçiş bedelinin -- içinde ödenmemesine karşılık, Davacının Davalıdan ihlalli geçiş bedelinin geçiş ücreti ve ceza toplamından oluşan, takip tarihi itibariyle---- alacağı olduğu kanaatine varıldığı...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekilince rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.

6100 sayılı HMK 114/1. maddesinde dava şartları tek tek düzenlenmiş olup, 114/2. Maddesinde "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." denilmiştir.

İtirazın iptali davaları da HMK 114/1 maddesinde belirtilen genel dava şartları yanında; Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, Borçlunun geçerli bir itirazının bulunması, Davanın süresinde açılmış olması, Hukuki yarar bulunması, Takibi geçersiz kılacak diğer sebeplerin bulunmaması şeklinde özel dava şartlarına tabidir. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptâli davalarında mahkemenin yetkisine itiraz edilsin yada edilmesin, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın;

6. maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ----- kişinin davanın açıldığı------- yeri mahkemesidir----Yerleşim yeri,---- tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

10. Maddesinde; Sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği,

Yetki sözleşmesi başlıklı 17. Maddesinde ise;" (1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." şeklinde düzelenmiştir.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 50. (Değişik madde: 03/07/1940 - 3890/1 md.) maddesinde ise; "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunacağı, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesinin de takipte yetkili olacağı, düzenlenmiştir.

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde; Borcun ifa yerinin, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirleneceği, aksine bir anlaşma yoksa, para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim --------ifa edilebileceği düzenlenmiştir.

10. Maddesinde; Sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği,

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde; Borcun ifa yerinin, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirleneceği, aksine bir anlaşma yoksa, para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki ----... ifa edilebileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda her ne kadar davalı tarafından HMK 6. Maddesine dayalı olarak icra müdürlüğünün yetkisine ve devamında mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ise de; TBK m.89 gereği uyuşmazlığın para alacağına ilişkin olduğu anlaşılmakla davacının ikametgahı icra dairelerinde takip başlatabileceğinden öncelikle icra müdürlüğünün yetkisine yönelik davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafından her ne kadar Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş ise de; Davalının davaya cevap dilekçesi süresinde olmadığından Mahkememiz yetkisine yapılan itirazın usulüne uygun dile getirilmediği anlaşılmakla davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

Dosyaya sunulu deliller, kurumlara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, mübrez bilirkişi raporları dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı tarafından davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılan ------ plaka sayılı aracın------- arasındaki geçiş ihlali iddiasına dayalı olarak ------ ------ ve para cezası toplamı olan asıl alacak üzerinden ve asıl alacağa yıllık değişen oranlarda ticari faiz işletilmesi istemiyle icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın öncelikle icra müdürlüğünün yetkisine itirazının incelenerek yukarıda yer verilen gerekçe ile red edildiği, devamında Mahkememiz yetkisine itirazın reddine karar verildiği, dosyaya kazandırılan müzekkere cevapları ile sunulu deliller ve yapılan bilirkişi incelemesiyle davalı tarafın ----- borcu bulunduğunun tespit edildiği,

Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, dosya içerisinde ilgili dönemlere ilişkin geçiş ücretinin ödendiğine ya da ilgili dönemler bakımdan hesap bakiyesinin bulunduğuna dair başkaca bir delil bulunmadığı, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, araca ait ruhsatta aracın ----------niteliğinde bulunduğu dikkate alınarak asıl alacağa takipten sonra değişen oranlarda ticari temerrüt faizi işletilebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Dava itirazın iptaline ilişkin olup, takibe konu bedel belirli (muayyen) -likid- kabul edilerek davacı lehine tespit edilen asıl alacak üzerinden %20'si tutarında icra inkar tazminatının İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.