İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/433 K.2025/582

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/433

KARAR NO : 2025/582

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 18/11/2020

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : 27 Temmuz 2020 tarihinde saat 07:20 sıralarında, ----- hareket eden ve acemi eğitimini bitirerek ------ usta birliğine teslim olacak askerleri taşımakta olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı otobüsün, ------ civarlarında sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde aracın karşı şeride geçerek devrilmiş olduğunu, içerisinde yolcu olarak bulunan müvekkilleri murisi ----- şehit olduğunu, yaşanan acı olayda------ plakalı araç içerisinde yolcu konumunda olan 3. Kişi sayılan müvekkillerinin, murisi ----- kaybetmiş olduklarını,

müteveffanın annesi müvekkili ...'ın elim kaza neticesinde müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını, müvekkilinin 44 yaşında olduğunu, müteveffanın babası ...'ın 45 yaşında olduğunu, kardeşi ...'ın e 19 yaşında olduğunu, öğrenimine devam ettiğini, 9 yaşında olan ------ aynı şekilde öğrenimine devam ettiğini, tüm müvekkillerinin destekten yoksun olduğunu, bu şiddetli elemin hiçbir maddi karşılığı olamaz ise de, müvekkillerinin çektikleri manevi acıyı bir derece olsa yumuşatıp yatıştırmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek , bir teselli, bir avunma bir ruhi tatmin aracı olarak,

kusur oranı da nazara alınarak müvekkillerinden ------ ve ... için 100.000 “er TL. manevi, kardeşler için ise ayrı ayrı 75.000 TL manevi tazminatın ödenmesi talep ettiklerini, babası müvekkili olan ... için 50 TL maddi, annesi müvekkili ------ için 50 TL maddi, kardeşi ... için 50 TL maddi tazminat, kardeşi ... için 50 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 350.200 TL maddi ve manevi tazminatın sigorta şirketlinin sorumluluğunundan salt maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına bu miktarlara olay tarihinden itibaren yasal faizi ile işletilmesine ,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline , karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ... cevap dilekçesinde : Yaşanılan kazada müvekkili şirketin 23.09.2020 tarihinde davacılara 196.343,76 TL ödeme yapmış ve sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kazaya karışan plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu kazadan dolayı sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte sorumlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, bedeni zarar halinde maddi tazminat talepleri şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olunduğunu,

müvekkili şirket hakkında açılan davanın esastan reddini, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini müvekkili şirket adına talep ettiği görülmüştür.

Davalı ...

Cevap dilekçesinde özetle : Davacı tarafın müvekkiline ait aracın sigortalı olduğunu ve sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığını, yapılan başvuru sonucu ibraname karşılığında 196.343,76 TL ödeme yapıldığını, davacı yanın maddi tazminat hakkının olmadığını, meydana gelen kazada davalı müvekkilinin herhangi bir şekilde kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğu araç işletenin sorumluluğu olduğu için kusursuz sorumlulukta olsa kusurun durumu takdir edilecek olan manevi tazminatta dikkate alınmaması gerektiğini, manevi tazminatın taraflar için bir zenginleşme amacı olmadığı,

tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırılmasının yapılması gerektiği, tarafların meydana gelen olayda kusur durumlarının gözetilerek, vicdana ve adalete uygun bir miktarın belirlenmesi gerekmekte olduğunu, somut olayda davacılar için talep edilen manevi tazminat miktarı oldukça fahiş olduğunu, talep edilen miktarın vicdan ve adalet anlayışına aykırı olduğunu, yetki itirazlarının kabulüne, davanın reddine ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava Trafik Kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Dava önce -----ATM'nin ----- Esas sayılı dosyasında açılmış, bu mahkemece davalı Milli Savunma Bakanlığı yönünden yargı yolu itirazı nedeniyle dosya tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiş ve diğer davalılar yönünden de yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Dosya kapsamına göre, 27.07.2020 tarihinde davalı ...Ş'ye ZMMS poliçesi ile sigortalı diğer davalı şirket üzerine tescilli ------ plakalı aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucunda, otobüste yolcu olarak bulunan davacıların desteği ------vefat ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacılar anne, baba, kardeşlerin ek destekten yoksun kalma tazminatını talep edip edemeyecekleri, manevi zararının olup olmadığı ve miktarı, kazada kusur durumu , davalıların sorumlu olup olmadığı ve sorumluluk miktarına ilişkin olduğu, 15.09.2020 tarihli ibraname ile sigorta şirketi tarafından davacılara 196.343,76 TL ödeme yapıldığı görülmektedir.

Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 15/02/2023 tarihli ve ---- sayılı raporunda ----- plakalı otobüsün ruhsat sahibinin ------ olduğu ve şirket yetkililerinin %75 oranında, aracın sürücüsü ---- %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Davacılardan kardeşler ------ Ve ... , müteveffa kardeşlerinin desteğinde bulundukları gerekçesiyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuşlardır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 364/1. maddesinde "Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür" düzenleme- sine, aynı maddenin 2. fıkrasında ise "kardeşlerin nafaka yükümlülükleri refah içinde bulunmalarına bağlıdır" düzenlemesine yer verildiği, dosya kapsamından kardeşlerin anne ve babanın fiili desteğinde bulunduğu, müteveffanın hali refah içinde sayılmadığı,

asgari ücret düzeyinde geçimini sağladığı görüldüğünden kardeşlerin desteği durumunda bulunmadığının kabulü gerekmiş ve kardeşler yararına destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılmamıştır.Mahkememizce Aktüerya bilirkişiden 01.07.2024 tarihli asıl ve 05.01.2025 tarihli ek rapor alınmış, ek rapordaki hesaplama ve tespitler dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.Davacı vekili, 12.03.2025 tarihli değer artırım dilekçesini dosyaya sunmuştur.

Davacılar, murisleri ------ askerden önce su tesisatçısı olarak çalıştığını ve 3500 TL maaşı bulunduğunu ifade etmişlerse de, dosya içerisinde bulunan Haziran 2020 tarihine ait maaş bordrosunda müteveffa------firmasında çalıştığı ve aylık ücretinin 2.324,71 TL olduğunun belirtildiği görülmüş olup, kaza tarihinde uygulanan yasal brüt asgari ücret tutarının 2.943,00 TL., net yasal asgari ücret tutarının ise 2.324,70 TL olduğu, bu durumda mütveffanın kazancının asgari ücret seviyesinde olduğu görülmekle kaza tarihinden başlayarak ileriye yönelik olarak güncel asgari ücret tutarları gözetilerek,

davacı anne ve baba yönünden destek tazminatına esas işlemiş ve işleyecek devre zarar hesabı yapılmıştır.Dosya içerisinde görülen 15.09.2020 tanzim tarihli, ---- poliçe numaralı, ------ dosya numaralı “Tazminat Makbuzu ve İbranamesi” başlıklı belgede, 14.03.2020-2021 vadeli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ------ plakalı aracın 27.07.2020 tarihinde yaptığı trafik kazası sonucu ----- vefat etmesi sebebiyle ----- tazminat talep edilmesi nedeniyle, baba ... için ana para olarak 92.422,34 TL ;

anne ... için ana para olarak 103.921,42 TL ve toplam 196.343,76 TL'nin hak sahiplerini temsilen Av. ... tarafından alındığının beyan edildiği, ödemenin 23.09.2020 tarihinde avukatın ---- Bankası hesabına ödendiğine dair dekontun dosyada bulunduğu, rücuya tabi olduğu görülen sigorta ödemesinin ödendiği tarihten iş bu hesaplamanın yapıldığı tarihe yasal faizle güncellenmesi ve her bir hak sahibinin hesaplanan maddi zararından indirilmesi gerektiği, 05.01.2025 Tarihli raporda yapılan hesaplamaya göre;

Anne ...'a yapılan ödeme bakımından,

23/09/2020-02/01/2025 arası 1554 gün için 103.921,42 TL x %9/360 =25,98 x 1554 gün =40.373,00 TL+ 103.921,42 TL = 144.294,00 TL indirilecek tutar,

Baba ...'a yapılan ödeme bakımından,

23/09/2020-02/01/2025 arası 1554 gün için 92.422,34 TL x %9/360 =23,11 x 1554 gün =35.913,00 TL+ 92.422,34 TL = 128.335,00 TL indirilecek tutar olarak hesaplanmış, sigorta poliçesinde, şahıs başına teminat bedelinin 410.000,00 TL olduğu görülmüştür. Belirtilen veriler ışığında 05.01.2025 Tarihli 2025 yılı verilerine göre düzenlenen aktüerya ek raporuna göre davacı hak sahiplerinin nihai ve gerçek maddi zararları müteveffanın kusuru ile orantılı olarak :

a) Anne ...'ın Nihai ve Gerçek Maddi Zararı :

1.616.382,00TL x 94100 (kusur) — 1.616.382,00 TL

1.616.382,00 TL - 144.294,00 TL — 1.472.080,00 TL olarak hesaplanmış,

b) Baba ...'ın Nihai ve Gerçek Maddi Zararı ise :

1.049.643,00TL x 94100 (kusur) — 1.049.643,00TL

1.049.643,00 TL - 128.335,00 TL — 921.308,00TL olarak hesaplanmıştır

2020 yılı için zorunlu trafik sigortası poliçelerinde Motorlu araç işletenleri için 1/1/2020 tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatları kapsamında dava konusu aracın asgari teminat limitinin 410.000TL olduğu gözetilerek, davacılara yapılan toplam sigorta ödemesi olan 196.343,76TL (103.921,42 TL + 92.422,34 TL) poliçe asgari limitinden düşüldüğünde 410.000TL — 196.343,76 TL = 213.656,00 TL bakiye teminat limiti bulunduğu, teminat tutarı, zarar tutarını karşılamadığından,

limit dahilinde her bir davacı hak sahibinin maddi zarar tutarını belirlemek için garame yoluyla yapılan hesaplamaya göre, davalı ... şirketinin poliçe teminat limiti kapsamında, davacı ...'ın teminat limiti dahilindeki maddi zararının 131.398,00 TL, davacı ...'ın teminat limiti dahilindeki maddi zararının 82.236,00 TL olduğu tespiti yapılmıştır.Manevi tazminat talebine gelince.

Manevi zarar mal varlığında bir azalmayı değil, kişilik haklarına vaki tecavüz nedeniyle bir kimsenin duyduğu cismani ve manevi acı ve ızdırabı, elemi ve böylece yaşama zevkinde bir azalmayı ifade eder. 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesine göre, kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, uğradığı manevi zarara karşılık olarak manevi tazminat adı altında bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir.

Somut olayda, davacıların anne-baba ve kardeşler olarak muris ------- kaza sonucu vefatından dolayı şiddetli manevi acı elem ve ızdırap yaşayacakları açık olup kısmende olsa bu acının telafisine yönelik olarak talep edilen manevi tazminatın tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olayın gerçekleşme biçimi, yaşanan acı ve elemin derecesi, kazanın meydana geliş tarihi birlikte değerlendirildiğinde hakkaniyete uygun olduğuna kanaat getirilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusurunun bulunmadığı kazanın meydana gelmesinde müteveffa araç sürücüsü ve araç işleteninin kusurlarının bulunduğu, bu nedenle meydana gelen tüm zarardan araç işleten ile. poliçe teminatı ile sınırlı olarak sigorta şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu,

davacı kardeşler ------ ve ---- yönünden yukarıda açıklandığı üzere maddi tazminat talep koşulları oluşmadığından bu davacılar yönünden maddi tazminat davasının reddine, davacılar ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 921.308,00 TL'nin (davalı ... bakımından 82.236,00 TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) davacı ... yönünden 1.472.000,00 TL (davalı ... bakımından 131.398,00 TL poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydı ile ) TL'nin davalı şirket yönünden 27/07/2020 kaza tarihinden,

davalı ... yönünden 07/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a verilmesine, tüm davacılar yönünden davalı------ karşı açılan manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.