İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/58 K.2021/550

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/58

KARAR NO: 2021/550

DAVA: ZAYİ BELGESİ VERİLMESİ

DAVA TARİHİ : 28/01/2021

KARAR TARİHİ : 25/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ------- başlıklı bölümünde yer alan düzenlemede e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının ---- saklanması zorunluluğu getirildiği, davacının iş bu tebliğ kapsamında ---- sistemine evvelce yüklenmiş olan ------- aktarılmak istemiş ise de ----dönemine ilişkin e-Defterler şirketimize ait bilgisayar ve sunucuları ile depolama alanlarında tespit edilemediği,

bu kapsamda derhal ------- sisteminde yer alan ve ekte defter bilgileri mecvut ----- kopyalarının --- sistemine yüklenebilmesi amacı ile müvekkile iletilmesi talep edilmiş ise de ilgili firmada yapılan araştırmada ------ Ayına ilişkin verilere ulaşılamadığını bildirdiğini, ------ şirket---------- kısmi/uzaktan çalışma düzeninine geçilmiş olup sistemlere uzaktan erişim ve aktarım esnasında yaşanan ve nedeni henüz tespit edilemeyen sorun nedeni ile var olan ve ----yüklenen----verilerine ulaşmak mümkün olamadığı, bu kapsamda ----dönemine ilişkin e-Defterler için zayi belgesi talebi zorunlu hale geldiği,

---- tarihinde yayımlanan------ alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine tamamen ara verilmesine/faaliyetlerinin tamamen durdurulmasına karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükellefler itibarıyla mücbir sebep hali ilan edilmesi uygun bulunduğu, davacının kozmetik sektöründe faaliyet göstermekle açık kalacak istisna iş koluna tabi olmasından dolayı zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettiği, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

["Dava açılarak Mahkemeden hukuki koruma talep edilir. Dolayısıyla hukuki koruma ihtiyacı içinde olmayan bir kimsenin Mahkemeye başvurmasında hukuki yararı da yoktur. Hukuki yarar sadece davada değil, Mahkemeye yönelik her talepte, örneğin, geçici hukuki korumalarda, kanun yoluna başvurmada da (o taleple bağlantılı olarak) bulunmalıdır. Aksi halde Mahkeme bu talebi de inceleyip karara bağlayamaz.

Hukuki yarar sadece maddi hukuka göre belirlenmez. Dava açmaktaki yarar, hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada hukuki yarar halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir.

Davacının dava açmakta hukuki korunma ihtiyacı olmadan sadece ideal veya ekonomik yararı, hukuki yarar sayılmaz. Ekonomik bir yararın varlığının, hukuki yararın da varlığına delalet edebilmesi için, onu, halihazırda hukuken ve korunmaya değer bir nitelik taşıması gerekir. Ayrıca, bir kimsenin hakkına ulaşmak için Mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararının olduğundan söz edilebilir. Bir Mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez, şüpheli ya da ileride ortaya çıkacak muhtemel belirsiz bir yarar da hukuki yarar sayılmaz. Bir konuda Mahkemeye başvurup karar almadan daha basit ve daha kolay başka bir yolla aynı sonuca ulaşılabiliyorsa bu konuda Mahkemeye başvurmakta hukuki bir yararın olduğu söylenemez.

Hukuki yarar davanın açıldığı tarihte var olmalıdır. Aksi takdirde Mahkemenin hukuki yararın bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar vermesi gerekir. Bu ret kararı usule ilişkin nihai bir karar olduğundan bu karara karşı kanun yoluna gidilebilecektir. Hukuki yarar eksikliği dava sırasında tamamlatılamaz. Bu nedenle Mahkemenin hukuki yarar eksikliği tamamlanıncaya kadar beklemesi de söz konusu olamaz.

... Hukuki yararın sadece davanın başında var olması yeterli olmayıp hüküm verilinceye kadar mevcut olması gerekir. Bu nedenle hukuki yararın mevcut olmadığını tespit eden Mahkemenin davanın esası hakkında bir karar vermesi mümkün olmamalıdır.-----------

Eldeki dosyada davacı şirket vekili; davacının tebliğ kapsamında GİB sistemine evvelce yüklenmiş olan ---- ----aktarılmak istemiş ise de --- dönemine ilişkin ---- şirketimize ait bilgisayar ve sunucuları ile depolama alanlarında tespit edilemediği, ----- yılı yevmiye e-defteri ve büyük e-defterine ilişkin zayi belgesi verilmesi talep etmiştir.

---------- halleri nedeniyle ---- beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve --- dosyalarının muhafaza edildiği ----- hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya ------ ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte ----- içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun ----yazılı olarak bildirilmesi ve ---tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ------ ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile --- sistemine yeniden yüklenmesi için ----tarafından yazılı izin verilir.'' şeklindedir.

Talepte bulunan şirket; -----, ikincil örneklerin temini için gerekli ---- başvuruyu yapmamıştır. Dosya içeriğine göre davacı, ----- başvuru yapmadan eldeki davayı açmışır. Dava açmadan ----- yoldan talep sonucuna ulaşma imkanı eldeki davada sözkonusudur. Buradan hareketle; ----- başvuru yapmadan doğrudan dava açılması suretiyle e-defterler için zayi belgesi verilmesini talep etmekte hukuki yarar yoktur.

Davacının, dava açmakta hukukî yararının bulunması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 114/1-h uyarınca bir dava şartıdır. Dava şartlarının mevcut olup olmadığını Mahkeme her aşamada re'sen araştırır. Dava şartları tamam değilse HMK madde 115/2 gereğince davanın usûlden reddi gerekir. -------- başvuru yapılmadan ve sonucu beklenmeden dava açılması nedeniyle davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.