İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/103 K.2024/766

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/103

KARAR NO : 2024/766

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/02/2022

KARAR TARİHİ : 17/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen 14.2.2022 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; ---- Hastaneside bulunan ve müvekkil şirkete ait olan, MR cihazını besleyen, -- cihazının aküleri; davalı şirket tarafından, 19.12.2019 tarihli fatura kapsamında değiştirilmiş, 60 adet akü için fatura tarihinde 36.600,00.-TL ödenmiştir. Davalı şirket tarafından değiştirildiği iddia olunarak, müvekkilden bedeli alınan bu 60 adet akü.

Garanti süresi içerisinde arızalanmış ve bu durum davalının kendi teknik servisi tarafından da raporlanmıştır. Bu nedenle MR cihazı 14.10.2020 tarihinde tamamen kullanım dışı kalmış ve hastalara hizmet verilememiştir. Davalı şirkete, garanti kapsamında kalan arızalı akü değişim yükümlülüğünü yerine getirmesi için ihbarda bulunulmuş ancak tüm bu ihbarlar sonuçsuz kalmış ve davalı şirketin temerrüdünden kaynaklanan zarar giderilmemiştir.

Nihayetinde, cihazın tamamen çalışmaz hale gelmesi üzerine davacı müvekkil şirket, arızalı aküleri dava dışı üçüncü bir şirketten satın almış, fatura karşılığı bedelini ödeyerek değişimini yaptırmıştır.

Huzurdaki dava, davacı şirket tarafından, dava dışı şirkete fatura karşılığı ödemek zorunda kaldığı; dava konusu garanti kapsamındaki akülerin bedelinin, davalı şirketten tahsili için başlatılan takibe haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi için ikame edilmiştir. ----.

İcra Müdürlüğü ----sayılı dosya ile 07.12.2020 tarihinde borçlu ediminin ifası yerine kaim üçüncü kişiye yapılan ödemeye ilişkin fatura bedeli için tarafımızdan icra takibi başlatılmıştır.

Davacı müvekkil, ----Hastanesi bünyesinde bulunan, MR cihazını destekleyen --- cihazının tam kapasite çalışmamasına neden olduğu tespit edilen akülerin değişimi için, davalı ---- 19.12.2019 tarihinde, 60 adet 65AH akünün değiştirilerek yenilerinin takılması karşılığı, aküler için 36.600,00.-TL olmak üzere toplam 44.238,20.-TL ödeme yapmıştır.

Garanti kapsamında iken, davacı şirkete ait MR cihazını destekleyen -- cihazının yeterli kapasite ile çalışmadığı, sorunun akü arızasından kaynaklandığı anlaşılmış ve bu husus.

12.10.2020 tarihli Bakım Formunda "- cihazlarının rutin bakımlarının yapıldığı ve bu sırada akülerin arızalı olduğunun görüldüğü", 19.10.2020 tarihinde akü arızası şikayeti nedeniyle düzenlenen Servis Formunda "akülerin farklı tarihlerde parça parça değiştirildiği ve arızalı olduğu, ayrıca akü bağlantı kablolarının bazılarında kesitlerin uygun olmadığı", 03.11.2020 tarihli ----- nolu Servis Raporunda "akülerin aktığı ve oksitlendiği" şeklinde çok kez kayıt altına alınmıştır.

14.10.2020 tarihinde, cihazın arıza nedeniyle tümüyle devre dışı kalması üzerine, aynı tarihte, davalı şirkete, "Garanti Kapsamındaki Değişim Yükümünüzü Yerine Getirmemenizden Kaynaklanan Temerrüt ve Zarar İhbarıdır." başlıklı mail ile, teknik servisin tespitlerine uygun olarak tüm akülerin değişiminin yapılması ve cihazın tam performans çalışmasını sağlayacak sair teknik gerekliliklerin ivedi olarak ve en geç 16.10.2020 tarihine kadar yapılması, o ana kadar meydana gelmiş tüm zararların tahsili için yasal işlemlerin başlatılacağı bildirilmiştir.

03.11.2020 tarihinde, davalı şirketin tüm ihbarlara kayıtsız kalması ve garanti kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması nedeniyle müvekkil şirket, cihazın durmuş olmasından kaynaklı mağduriyetini giderebilmek ve cihazın yeniden çalışması için arızalı olan 60 adet Akü'nün değişim maliyetini üstlenmek mecburiyetinde kalmış ve bunlar için 7.929,60 Amerikan Dolarına karşılık gelen 66.538,07 TL ödeme yapmıştır. 19.12.2019 tarihinde satın alınan ve daha bir yıl

bile dolmamış olması dolayısıyla garanti kapsamında gerçekleşen arıza nedeniyle, akülerin değişimini sağlamak ve cihazı sorunsuz çalışır hale getirmek, davalı şirketin sorumluluğudur. Arızalı aküleri değiştirmeyen davalı şirket, değişim sorumluluğunu yerine getirmeyerek temerrüde düşmüştür. İtirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Huzurdaki dava yasal süre içerisinde ikame edilmediğinden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacı tarafça dava dilekçesinde söz konusu malların 19.12.2019 tarihinde alındığı ikrar edilmiştir. Hal böyle olmakla yasal süresi içerisinde açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Kesinlikle malların ayıplı olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla görüldüğü üzere kanunda satılan malın ayıplı olması durumunda alıcının seçimlik hakları açıkça sayılmıştır. Ancak davacı tarafın talepleri kanunda sayılı haller dışındadır ve hukuken himaye edilebilecek talepler de değildir. Davacı taraf müvekkil şirketten almış olduğu malların yerine başka bir firmadan mal satın aldığını iddia ederek satın aldığı bu malların bedelini müvekkil şirketten talep etmektedir.

Ancak huzurdaki davanın konusu olmayan müvekkilimizce satılan malların ayıplı olup olmadığına dair herhangi bir yargılama yapılmadan davacı tarafın 3. Kişi şirket ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı faturayı dayanak göstererek müvekkilimiz şirket aleyhine icra takibine geçmesi ve huzurdaki davayı açması kanaatimizce mesnetsizdir.

Borçlar kanununda alıcının seçimlik hakları sınırlı sayıda belirlenmiş iken davacı tarafça bunun dışına çıkılarak talepte bulunulmasının yasal dayanağı yoktur. Bu nedenle davacı taleplerinin müvekkil şirketçe karşılanması mümkün olmayacaktır. Cihazların davacıya tesliminden sonra müvekkil şirket üzerine düşen özen yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmiştir. Tüm bakım ve servisler zamanında ve gerektiği gibi yapılmıştır.

Ayrıca sağlanan cihazlar davacı şirket talep ve ihtiyaçlarını karşılayabilecek niteliktedir. Müvekkilimizin kontrolünde olmayan, öngörülemeyen ve engellenemeyecek, başka kurum ve hizmetlerden kaynaklanan olağan dışı durumlar nedeniyle yaşanan bir problemden müvekkil şirketin sorumlu tutulabilmesi de mümkün değildir.

Davanın reddine, Davacı taraf aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için defter inceleme günü verildiği, teknik bilirkişi 02/06/2023 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında:

" 1) Tarafların ticari defterlerinin delil vasfı taşıdığı, taraf kayıtlarına göre davalının davacı adına düzenlediği 19.12.2019 tarihli ----- no.lu 44.238.20 TL bedelli satış faturası ile davacının davalıdan 2 yıl garantili olarak 60 adet akü satın aldığı, bedelini de ödediği, taraf ticari defter ve cari hesap kayıtlarında taraflarının birbirlerinden borç ve alacaklarının gözükmediği,

2) Dava dosyasındaki davalının ve dava dışı firmaların servis fişlerine göre davalının

davacıya sattığı akülerin garanti süresi içinde arızalandığı, davalının 60 adet akünün değişimini

yapmadığı, davalı tarafından akü değişiminin yapılmaması nedeniyle davacı firmanın dava dışı

----- 3.11.2020 tarihinde 66.538.07 TL bedelle 60 adet akü satın alarak akü temininde bulunduğu, 66.538.07 TL

tutarındaki 60 adet akü bedelinin davacı tarafından dava dışı ----- 5.11.2020 tarihinde ödendiğinin anlaşıldığı, bu

bağlamda takdiri münhasıran Yüce Mahkemenize ait olmak üzere davacının davalıdan

66.538.07 TL talep edebileceği, bu kapsamda davacı ----davalı ----- 07.12.2020 takip

tarihi itibariyle 66.538.07 TL alacaklı olduğu, 66.538.07 TL alacak tutarına takip tarihinden

itibaren TTK.1530/7 hükmü doğrultusunda %15 ve değişen oranlarda faiz talebinde

bulunulabileceği," görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.

Rapora itirazların giderilmesi için mevcut bilirkişi yanına elektrik elektronik bilirkişi eklenmek suretiyle ek rapor düzenletildiği görüldü. Bilirkişi heyeti ek raporu sonuç kısmında: " Takdir ve değerlendirmesi Yüce Mahkeme’ye ait olmak üzere Yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler ışığında;

-Davacının ----- arızalı akülerin tamamını garantisi devam ettiği için davalı tarafından yenileri ile değiştirmesi gerektiği,

-Davalının aküleri yenisi ile değiştirmediği için davacının ----- 3.11.2020 tarihinde 66.538.07 TL bedelle satın alınan 60 adet akünün fiyatının fatura tarihine göre kadri maruf olduğu," hususlarında ortak ek rapor düzenlenmiştir. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği görüldü.

DELİLLER

*---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra dosyası kayıtları *Davacı ve davalı şirket şirket ticari defter kayıtları, *Taraf şirketlere ait BA-BS (vergi kayıtları) formları, *Bilirkişi raporları,

*Tüm dosya kapsamı,

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

----- İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı dosyamız arasına celp edilmiş, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık dava açma süresi içinde açtığı anlaşılmaktadır.Taraflar arasında uyuşmazlığın çözümü için ticari defterlerin incelenmesine karar verilerek taraflara defterlerini sunmak üzere kesin süre verilmiş, taraflar defterlerini sunmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu/ Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması - Madde 222 - (1): "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2: "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz v usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

(3: "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle: 22/7/2020 - 7251 sayılı Kanun md. 23) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4): "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5):"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."

Türk Ticaret Kanunu madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2):"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.

" Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir.Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir.

Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz.

Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketidir. Davalı taraf da bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Somut olayda. Davacı vekili; ----- Hastanesinde bulunan ve müvekkili şirkete ait olan, MR cihazını besleyen, --- cihazının aküleri; davalı şirket tarafından, 19.12.2019 tarihli fatura kapsamında değiştiriltiğini, 60 adet akü için fatura tarihinde 36.600,00.-TL ödendiğini, Davalı şirket tarafından değiştirildiği iddia olunarak, müvekkilinden bedeli alınan bu 60 adet akü.

Garanti süresi içerisinde arızalandığını ve bu durum davalının kendi teknik servisi tarafından da raporlandığını, bu nedenle MR cihazı 14.10.2020 tarihinde tamamen kullanım dışı kalmış ve hastalara hizmet verilemediğini, davalı şirkete, garanti kapsamında kalan arızalı akü değişim yükümlülüğünü yerine getirmesi için ihbarda bulunulduğunu ancak tüm bu ihbarlar sonuçsuz kaldığını ve davalı şirketin temerrüdünden kaynaklanan zarar giderilmediğini, cihazın tamamen çalışmaz hale gelmesi üzerine davacı şirketin arızalı aküleri dava dışı üçüncü bir şirketten satın aldığını, fatura karşılığı bedelini ödeyerek değişimini yaptırdığını, Huzurdaki dava,

davacı şirket tarafından, dava dışı şirkete fatura karşılığı ödemek zorunda kaldığı; dava konusu garanti kapsamındaki akülerin bedelinin, davalı şirketten tahsili için başlatılan takibe haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi için ikame edildiğini iddia etmiştir.

Davalı ise açılan davanın süresinde açılmadığını, davacının kullanacağı seçimlik hakları içinde mevcut talebinin hukuken mümkün olmadığını davanın reddini talep etmiştir. Davacının talebi, davalı tarafından değiştirilen akülerin ayıplı olmasından dolayı uğradığı zararı talep etmektedir. Türk Borçlar Kanunu 227 maddesi uyarınca alıcının seçimlik hakları ile birlikte ya da bunlardan bağımsız genel hükümlere göre alıcının tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre;" ---- cihazlarının en önemli kısımlarından biri aküleridir. Dosyada yapılan incelmede davalının ---- nin servisini yaparken gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmıştır.Dosyadaki resimlerde ---- nin içinin toz içinde olduğu, bazı akilerin aktığı, akü bağlantı kablolarının uygun olmadığı anlaşılmıştır.Aküleri arızalı olan ---- cihazı şebekede elektrik varken fazla sorun oluşturmayabilir.

Fakat esas gerekli olduğu şebeke elektriğinin olmaması durumunda ya hemen devreden çıkar ya da istenilen süreden daha önce devreden çıkarak ---- den beslenmesi gereken cihazların zarar vermesine neden olabilir.Davacının davalıya attığı 04.12.2020 tarihli mailde MR cihazına zarar verdiğinden ---- cihazları sadece elektrik kesildiğinde kullanılmaz genelde hastanelerde voltajı regüle etmek içinde kullanılır.Dava dosyasından anlaşıldığına göre Davalının ---- cihazı için gerekli yasal ve teknik yükümlülüklerini yerine getirmediği düşünülmektedir.Davacının ---- deki arızalı akülerin tamamını yenileri ile değiştirmesi uygun olacağı,

garantisi devam ettiği için akülerin davalı tarafından değişmesi gerekmekte iken bunu yapmadığı anlaşılmıştır.Bu durumda davacının ----- 3.11.2020 tarihinde 66.538.07 TL bedelle satın alınan 60 adet akünün fiyatının fatura tarihine göre kadri maruf olduğu düşünülmektedir." görüş bildirdiği anlaşılmaktadır.

Alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının ----- arızalı akülerin tamamını garantisi devam ettiği için davalı tarafından yenileri ile değiştirmesi gerektiği, davalının aküleri yenisi ile değiştirmediği için davacının ----- 3.11.2020 tarihinde 66.538,07 TL bedelle satın alınan 60 adet akünün fiyatının fatura tarihine göre kadri maruf olduğu kanaatine varılmakla açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Alacağın likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.Eldeki davada kısa karar hüküm kısmı 2 nolu fıkrada maddi hata yapılmış, davanın tam kabul miktarı yönünden " 66.538,07 TL " yazılması gerekirken kısa hüküm tutanağa yazılırken "65.538,07-TL" olarak tutanağa geçmiştir. İşbu maddi hatanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304/1 maddesi uyarınca re'sen iş bu karar hüküm kısmında tashihi cihetine gidilmiştir.