İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/196 K.2022/782

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/196 Esas

KARAR NO: 2022/782

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/03/2022

KARAR TARİHİ: 29/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı-Alacaklının icra takibine konu ettiği Bononun bedelsiz olduğunu, kötü niyetli olarak takip başlatıldığını, tarafların arkadaş olduğunu, davalı- alacaklının yurtdışından gelip, ikamet, oturma izni, vatandaşlık almak isteyen göçmenlerin işlemlerini takip eden ----- şahısla müvekkili olan davacıyı tanıştırdığını, bu işlemlerin yapılması konusunda, taraflar arasında --- Tarihli iş takip sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmeye göre her göçmen için----- alınacağı yine ----- müracaat bedeli olarak --- alınacağının belirlendiğini, müvekkili olan davacıya ------- peşinat verilerek karşılığında bono alındığını, sözleşmeyi ------- İşveren,

müvekkili olan davacının yüklenici, davalının ise kefil olarak imzaladığını, iş takip sözleşmesi ve sözleşmeye istinaden verilen senetteki yazıların davalıya ait olduğunu, sözleşmenin bu şekilde imzalanmasından bir müddet sonra, işlemlerin yürütülmesi için davalının aracılığı ile -------- matbaacılık yapan ------ isimli bayandan ------ alınarak senet verildiğini, davalının ---- senette kefil olması,------- aracılığı ile alınması sebebi ile risk altında olduğunu, yine kazanılacak parayla ilgili, çırak çıkma endişesi taşıdığı gerekçesi ile davacıdan bono istendiğini, davacının da arkadaş olmalarından kaynaklanan itimat sonucu,

davalıya ---- takibe konu bonoyu verdiğini, ----- hesaplaması,------------ işlemlerinin yapılacağı, kişi başı ------- alınacağı, Davalının hissesine, --- düşeceği, ----- hesaplandığını, -----senetteki kefilliği de hesaba dahil edilerek yapıldığını, aradan geçen zamanda, hiçbir göçmenin işinin sonuçlanmadığını, para kazanılamadığını, müvekkili olan davacının peşinat olarak aldığı ---------- ödediğini, fakat davalıyla olan arkadaşlığı sebebi ile Davalıya verdiği senedi geriye almadığını, verilen bononun davacının borcu sebebi ile değil, ileride doğması muhtemel kazançtan doğacak paya teminat olarak verildiğini,

doğması muhtemel kazanç sağlanamadığını, sözleşmenin fesih olduğunu, bu sebeple bononun bedelsiz olduğunu, öte yandan Davalı-Alacaklının ekonomik durumunun bu meblağda bir parayı borç vermeye uygun olmadığını, kaldı ki o dönemde davalının, kızının kirasını ödemek üzere, birlikte yaşadığı bayanın market ihtiyacını karşılamak üzere davacıya para ödettiğini, öte yandan ------ ödenmek üzere kendisine verilen paraları da ödemediğini ve kendisinin kullandığını, davalının davacının dolandırılması sebebiyle şikayetçi olduğu -------- dosyasındaki vaki şikayetinden vazgeçmeye zorlamak amacıyla icra takibi başlattığını,

davacının şikayetten vazgeçmesi halinde, takibi sonlandıracağını söylediğini, bononun kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe konu edilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek öncelikle kötüniyetle açılan takibin durdurulması akabinde iptaline, --------- sayılı dosyasına dayanak teşkil eden senetten dolayı müvekkili olan davacının borçlu olmadığının tespitine, Kötüniyetle hareket ederek Müvekkili olan davacının ekonomik ve ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça davaya cevap verilmemiş olduğundan , iddiayı inkar ettiği varsayılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. ------dosyası ----- sisteminden celp edilmiştir. ----- sisteminden celp edilmiştir. ---- cevabi yazıları dosya içerisindedir. Davacının ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizin ------ tarihli ara kararı ile reddine karar verilmiştir. Davacı vekili Mahkememizin ------- tarihli celsesinde tanık dinletme talebinde bulunmuş ise de; davaya konu talebin tanık delili ile ispatı mümkün olmadığından reddine karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamından; Davacı tarafından icra takibine konu kambiyo senedinin bedelsizlik iddiasına dayalı olarak borçlu olunmadığının tespiti istemiyle huzurdaki davanın açıldığı,

--------Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, eş söyleyişle bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer.

Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer --------------- belirtildiği,

Davaya konu senedin; davacının dava dışı ------- verdiği senede davalının kefil olduğu ve yine davacının dava dışı -------- isimli kişiden aldığı borca davalının aracılık etmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya verildiği ve senedin ileride doğması muhtemel kazançtan doğacak davalı payına teminat olarak verildiği, ancak hiç bir göçmenin işinin sonuçlanmadığını, para kazanılamadığı iddiası ile huzurdaki davanın açıldığı,

Davacı tarafından "bononun verilişi ve borcun ödendiğine" delil olarak tanık dinletme talebinde bulunulduğu, bildirilen hususun tanık delili ile ispatının mümkün olmaması nedeniyle talebin reddine karar verildiği, davacı tarafından-------- tarihli duruşmada başkaca sunacakları yazılı bir delilin bulunmadığının bildirildiği, uyuşmazlıkta ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, iddianın senede karşı senetle ispat kuralı gereği yazılı delille ispatlanması gerektiği, davacı tarafından sunulu sözleşmenin huzurdaki davaya konu kambiyo senedine ilişkin olmadığı,

dayanılan ceza mahkemesi dosyasında katılan taraf davacı ise de sanıkların dava dışı kişiler olduğu anlaşılmakla ispatlanmayan davanın reddine karar verilmesi erektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.