İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/277 K.2024/793

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/277

KARAR NO: 2024/793

DAVA: ALACAK (HİZMET SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ : 20/04/2022

KARAR TARİHİ : 25/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Davacıya ait ---- İli ---- İlçesi-----Köyünde bulunan 254 ada ---- parsel numaralı 31.812,00 m? yüzölçümlü taşınmaz üzerindeki tarlaya ekilen buğday ürününü Devlet Destekli köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası kapsamında sigortalattığını, bu üründe yaşanan kuraklık sebebiyle kuraklık hasarı oluştuğu hasarın açık olmasına rağmen ---- eksperi tarafından buğday ürünü için kuraklığın %23 oranında kuraklık verim kaybı tespiti yapıldığı, buna karşılık ----- İlçe Tahkim Komisyonu'nca ----- bölgesinde kuraklık hasar oranını, buğday ürünü %90 Kuraklık hasar oranlarının tespit edildiği,

sigortalı davacının kuraklık hasar oranının hatalı belirlenmesi nedeniyle 11.131,43 TL hasar tazminatının ödenmesi amacıyla 08.11.2021 tarihinde davalı şirkete başvurulduğu, ancak davalı tarafça cevaben tüm işlemlerin mevzuata ve mevcut duruma uygun yapıldığı savunularak ödeme yapılmadığı, Meteoroloji Kuraklık Haritasına göre ---- ve ----- Bölgelerinin bir kısmı haricinde Türkiye genelinde kuraklık yaşandığı,

----- eksperlerince kuraklık poliçesi olan çevre köylere daha yüksek oranda hasar vermekte iken uyuşmazlık konusu----- köyünde sadece %23 oranında hasar vermesi veya çevre köylerle uyumsuz hasar oranı vermesi bilimsel ölçütler, meteorolojik ve coğrafi gerçeklikler ile çelişki gösterildiği, Meteoroloji Gözlem İstasyonu tarafından dava dosyasına sunulan tabloda ----- nolu 2017-2021 üretim sezonu ortalaması ile 2021 yılı hububat üretim sezonu aylık yağış verileri verildiği,

yıllık yağışın ortalama 400 mm'nin altında kaldığı yerlerde sadece kuru tarımla hububat (buğday-arpa-çavdar-yulaf-tritikale vs) ile baklagil (nohut-mercimek) yetiştiriciliği yapılabildiği ancak bu yağışın 300 mm'nin altına düştüğü hele hele ürün yetişme döneminde (Mart-Nisan-i yağışın yetersiz olması halinde bu ürünlerde de beklenen verimin alınamadığı hatta 250 mm düzeyi çöl iklim şartları olarak kabul edildiği, 2020-2021 üretim yılında meteoroloji istasyonunun kaydettiği yağış, ortalamaya göre fark ve yağıştaki azalma açıkça görüldüğü,

ilkbahar başlangıcında toprakta bulunan su miktarındaki her 10 mm'lik artışın buğday veriminde 17.3 kg/da, bu tarihten sonra alınacak her 10 mm artışın buğday veriminde 17.3 kg/da artış meydana getireceği, vejetasyon dönemi boyunca fenolojik gözlem yapıldığı ve hasat döneminde verim tespiti yapıldığı söylendiği halde birkaç fotoğraf ve tek taraflı tutulmuş bir rapordan başka bir belge sunulmadığı, tüm vejetasyon dönemini kapsayan bir güne ait değil de, aralıklı daha fazla güne ait ürün ve parsel genelinde en az 6 fotoğraf ---- eksperinin kaç çember attığı, yani kaç noktadan numune aldığı dava dosyasında yer verilmediği,

çember atma, başakları tanelerine ayırma ve hassas terazide tartma işlemlerinin doğru ve usulüne bir şekilde yapıldığının hiçbir tereddüte yer vermeyecek biçimde davalı tarafça ispatlanması gerektiği, hassas terazideki her bir numuneye ilişkin ekran fotoğraflarının da mutlaka dosyaya sunulması gerektiği -----, raporunu düzenlerken tutanak, tanık (köy muhtarı, referans parsel sahibi vs.) dosyada rastlanılmadığı, hasat döneminde numune alınırken de sigortalılara haber verildiği bilgisine ulaşılmadığı, bu parsellerin hangi parseller olduğunun belirtilmemesi, -- eksperlerinin işlemlerinin denetime kapalı olduğu,

eksperlerin özellikle sözleşmenin tarafıyla organik ve ticari bağ içinde olması nedeniyle raporlarının öznel, denetime kapalı ve hüküm kurmaya elverişli olmamasına karşılık, Tarım ve Orman Bakanlığının kurumsal menfaat çatışması bulunmaması gibi hususlar nazara alındığında İl/İlçe Hasar Tespit Komisyon Tutanaklarının esas alınması gerektiği, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin TÜİK adına verim tespit çalışmaları Doğal Afetlerde Hasar Tespit çalışmaları, Biçerdöver Kontrolleri ve verim ve dane kaybı tespit çalışmalarından ve bu çalışmada kullanılan yöntem ve metodolojilerinden,

---- eksperleri verim tespit çalışması ayrıntılarından bahisle kurum kapasitelerinin karşılaştırıldığı, ---- eksperlerinin davalı şirketle olan bağları ve hasar tespit çalışmalarının denetime kapalı olması nedeniyle tespit ettikleri verim kayıplarına itibar edilemeyeceği, ---- verilerinin bölgede yaşanılan kuraklığın ---- tarafından belirlenen orandan daha yüksek olduğuna delalet ettiği, ----- Ticaret Borsasındaki rayiç ürün fiyatı esas alınırsa hasar tarihindeki ürün fiyatının 2,49 TL kg olarak dikkate alınması gerektiği hususlarından bahisle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar bedelinin poliçe limitleri dâhilinde muhatap şirketin temerrüt tarihi olan 29.08.2021 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Davacı adına düzenlenmiş, 04.03.2021 başlangıç- 28.07.2021 bitiş tarihli sigortalı ürünü ----- 'ünde bulunan 254 ada 151 parselde kayıtlı arazi üzerinde bulunan ----- çeşitli Buğday ürünü için ----- numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçesinin sigortalısı olduğu, davacının Buğday ekili arazisinde kuraklık olduğu gerekçesiyle, hasar ihbarında bulunduğu, bunun üzerine görevlendirilen eksperler tarafından sigortalı ürünlerin bulunduğu alana gidilerek hasar tespit çalışması yapıldığı, çalışma sonucunda sigortalı alanda teminat dahilinde kuraklık hasarı etkisinin %23 oranında olduğu,

2021 yılında --- İli ---- ilçes---- köyünde Buğday ürününde yapılan arazi tespitlerine göre dekar başına gerçekleşen verim ortalaması 149 kg. ve tazminata esas verim de 47 kg olarak belirlendiği, köyün gerçekleşen verim ortalaması köyün eşik verim değerinden olduğundan bu doğrultuda ------ no'lu poliçe için 06.09.2021 tarihinde 2.841,54 TL hasar tazminatının ödendiği, 2021 yılında ---- İli ---- İlçesi ---- köyü için ilan edilen poliçede belirtilen eşik verim değeri 196 kg/da'dır.

Devlet Destekli Köy Kuraklık Verim Sigortasında köyün eşik verim değeri, köyün ortalama veriminin yüzde 70'i alınarak belirlenmekte olup köyün ortalama verimi, ürün bazında TÜİK tarafından ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması temel alınarak hesaplanan verimi ifade ettiği, poliçenin ilgili yılı köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazanmakta olduğu, parsele özgü verim kayıpları dikkate alınmadığı,

davacının Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlerinin yaptığı tespitler yerine İl/İlçe Tarım Müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi talebinin kabulü mümkün olmadığı, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigorta Poliçesi, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları ile Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife ve Talimatları ile birlikte hüküm ifade ettiği, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları B.3.

Maddesi uyarınca verim tespitlerinin Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde gerçekleştirildiği, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları uyarınca hasar tazminatlarında referans parsellerde tarım sigortaları havuzu eksperinin belirlediği verimin esas alındığı,

tarım sigortaları havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınamayacağı, Ekspertiz çalışmaları, sulanmayan, kuru tarım yapılan referans parsellerde gözlem ve verim tespiti yapılarak köy bazında yürütülmekte ve bu çalışmalar ile inceleme yapılan köyde üretilen, poliçeye konu üründeki gerçekleşmiş ortalama verimin bulunduğu,

hedef ürün için eksperler tarafından yapılan saha çalışmalarında, o köyde sulama yapılmayan, doğru ekim metoduyla ekilmiş, yabancı ot mücadelesi yapılmış ve köyün genel yapısını temsil edebilecek parsellerin belirlendiği ve uydu sistemi üzerinden koordinatlarıyla kaydedildiği, daha sonra köyü temsil eden bu parsellerde olgunlaşmanın gerçekleşip dane nem oranının hasat uygunluğuna geldiği hasat döneminde, örnekleme metoduyla başaklar alınarak, bu başakların danelenmesi ve tartılması ile verim tespitlerinin yapıldığı,

bu kapsamda Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası ile belirlenen ürünlerin köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı, tespit edilen köyün eşik verim değeri kadarının teminat altına alındığı, poliçenin ilgili yılı için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazanmakta olduğu, parsele özgü verim kayıplarının dikkate alınmadığı,

davacının, eksperlerin yaptığı tespitler yerine il/ilçe hasar tespit komisyonları veya il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi gerektiği iddiasının mevzuata aykırı olduğu, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarında hasar tazminatının hesaplanmasına referans parsellerde tarım sigortaları havuzu eksperinin belirlediği verimin esas alınacağı, Tarım Sigortaları Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitlerinin dikkate alınmayacağı hususunun düzenlenmiş olduğu,

sadece tarım sigortaları mevzuatında değil, sigortacılık mevzuatında da risk inceleme ve hasarın miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirlemek üzere uzmanlıkları teyit ve tespit edilmiş olan bağımsızlıkları ve tarafsızlıkları kanun ve yönetmeliklerle düzenlenen eksperlerin görevlendirileceği hususunun düzenlendiği, sigorta eksperlerinin yetkin, tarafsız ve bağımsız kişiler olduğu, poliçe teminatı kapsamında inceleme içermeyen tutanakların peşinen kabulü yoluna gidilmesinin sigorta hukuku ilkelerine ve poliçe hükümlerine aykırı olduğu,

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da ilçe müdürlüklerince yapılan tespitlerin hükme esas alınamayacağı yönünde olduğu, parsele özgü verim düşüşlerinin poliçe teminatı dışında olduğu poliçenin açık hükmü olduğu, ----- 10/11/2021 tarihli yazı cevabında, tüm işlemlerin mevzuata ve mevcut duruma uygun yapıldığı, yapılan işlemlerde hiçbir hata bulunmadığı davacının talebi poliçe teminatı dışında kazanç sağlayarak sebepsiz zenginleşmeye yönelik olduğu, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tarım sigortasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.Sigorta alanında uzman bir bilirkişi ve ziraat mühendisi bir bilirkişiden oluşan heyetten alınan raporda özetle; Davacıya Düzenlenen Sigorta Poliçesi ¸

Davaya konu uyuşmazlık, 2021 yılı ----- nolu poliçenin Kuraklık, Don, Sıcak Rüzgar, Sıcak Hava Dalgası, Aşırı Nem, Aşırı Yağış tarife teminat kapsamında düzenlendiği, dosyaya sunulan Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi, taraf beyanları ve tüm diğer deliller birlikte değerlendiğinde, taraflar arasında rizikonun gerçekleştiği tarihlerde geçerli ve yürürlükte olan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olduğu anlaşılmakta olduğu,

bu sözleşme ile sigortalının/sigorta ettirenin beyanı ve Çiftçi Kayıt Sistemi kayıtları doğrultusunda, poliçede çeşidi, yetiştirildiği alanı, hasat tarihi ve diğer ayrıntıları yazılmış olan ürünü, poliçede yazılı teminatlar ve bu poliçeye ekli matbu Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlar ile Tarife ve Talimatlar dahilinde sigorta edildiği, bu sözleşme ile sağlanmış olan teminatlar, her halükarda poliçe tanzim tarihinden itibaren en erken 7 gün sonra olmak üzere sigortalı parselde ürün ekimi ile birlikte başladığı,

Teminat Kapsamı Dışında kalan Haller:

Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartları' nın genel hükümleri saklı kalmak kaydıyla;

a)Dolu, Fırtına, Hortum, Yangın, Deprem, Heyelan, Sel ve Su Baskını riskleri nedeni ile meydana gelen hasarlar,

b)Kamu otoritesi tarafından, sigorta konusu yer ve ürünler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle, meydana gelen bütün hasar ve kayıplar,

c) eminat kapsamına giren hallerden kaynaklanmayan; su deposu, gölet ve baraj kapaklarının açılması veya patlaması/patlatılması sonucunda, ürünlerde meydana gelen zararlar,

d)Hastalık ve zararlılar ile yaban hayvanların neden olduğu kayıplar, teminat kapsamı dışındadır. Teminat dışındaki diğer haller, Genel Şartların A.5. Maddesinde belirtilmiştir.

Tazminat Hesabı

a)Tazminat ödemesinde, söz konusu köye ait ilgili yılda Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen “köyün gerçekleşen verim ortalaması” ile “köyün eşik verim değeri” arasındaki fark baz alınır.

b)İlgili yıl için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazanır. Köyü gerçekleşen verim ortalamasının köyün eşik verim değerine eşit veya üzerinde olması durumunda ise köyde bulunan sigortalı üreticilere herhangi bir tazminat ödemesi yapılmaz.

c)Tazminat tutarı, köyün gerçekleşen verim ortalaması ile köyün eşik verim değeri arasındaki farkın, poliçede belirtilen ekili alanın ve ürün birim fiyatının çarpılmasıyla bulunur.

d)Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası alan bir üreticinin aynı zamanda Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası yaptırmış olması durumunda her iki poliçe için toplam ödenecek tazminat tutarı, sigorta bedeli yüksek olan poliçe ile sınırlıdır.

Sigortanın Konusu

(1) Bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 12'nci Maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen köyün eşik verim değerine kadar teminat altına alır. Sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp talepleri dikkate alınmaz.

(2) Bu genel şartların uygulanmasında, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife ve Talimatları dikkate alınır.

(3) En küçük idari birim mahalle olan lokasyonlarda, mahalle dikkate alınır.

Teminat Kapsamında Olan Haller

(1) Bu sigorta ile kuraklık, don, sıcak rüzgar ve sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış ile dolu paketi (dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, sel ve su baskını, deprem) dışındaki risklerin ürünlerde neden olduğu verim kaybı teminat kapsamına alınmaktadır.

Teminat Kapsamındaki Ürünler

(1) Kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünleri teminat kapsamındadır. Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluklarının sap kısmı isteğe bağlı olarak teminat kapsamına alınır

Genel Tanımlar

a)Köyün Ortalama Verimi: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen verimi ifade eder.

b)Köyün Eşik Verim Değeri: A.3.1. Maddesinin, (a) bendinde tanımlanan köyün ortalama veriminin %70'i alınarak belirlendiği,

€)Köyün Gerçekleşen Verim Ortalaması: İlgili yılın hasat döneminde, Tarım Sigortaları Havuz eksperleri tarafından köyün referans parsellerinde belirlenen verimlerin ortalamasıdır. Tazminat ödemesinde bu ortalama esas alınır.

ç)Referans Parsel: Tarım Sigortaları Havuzu eksperleri tarafından köyün gerçekleşen verim ortalamasının tespitinde kullanılacak parselleri ifade eder.

d)Ürün Birim Fiyatı: İlgili yılda teminat kapsamındaki ürünlerin 1| kilogramı için belirtilen fiyatı ifade eder

Teminatların Tanımı

ç)Kuraklık Teminatı: Kuru tarım alanlarında yetiştiriciliği yapılan teminat kapsamındaki ürünlerin vejetasyon dönemlerinde bitki gelişimini etkileyecek düzeyde tarımsal kuraklığın neden olduğu verim kaybını ifade eder.

(2)Bu tanımlar, teminatların genel açıklaması olup, tazminat hesabında Tarım Sigortaları Havuzu eksperinin referans parsellerde belirlediği verim esas alınır. Tarım Sigortaları Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitleri dikkate alınmaz.

HASAR VE TAZMİNAT

Verim Tespiti

(1) Köyün gerçekleşen verim ortalamasının belirlenmesi amacıyla her yıl hasat döneminde Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde verim tespit edilir.

Tazminat Hesabı

(1)Tazminat hesabında, köyün gerçekleşen verim ortalaması ile köyün eşik verim değeri arasındaki fark baz alınır.

(2)İlgili yıl için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazanır. gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerine eşit veya üzerinde olması durumunda ise köyde bulunan sigortalı üreticilere herhangi bir tazminat ödemesi yapılmaz.

(3)Bu sigortayı yaptıran bir üreticinin aynı parseli için Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası yaptırmış olması durumunda her iki poliçe için ödenecek toplam tazminat tutarı, sigorta bedeli yüksek olan poliçe ile sınırlıdır.

(4)Tazminat tutarı ile ilgili diğer hususlar tarife ve talimatlarda belirtilen esaslara göre belirlenir.

Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife Ve Talimatlar 2021'in konusu ile ilgili bazı maddeleri aşağıda belirtilmiştir.

1. Amaç ve Kapsam

(1) 5363 Sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'na istinaden yapılacak Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasına aşağıdaki tarife ve talimatlar uygulanır.

(2) Sigorta Bedeli (1) Sigorta bedeli; köyün ortalama verimi, ürün birim fiyatı ve poliçede belirtilen Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı ekili alanın çarpımından oluşur.

(3) 2021 üretim sezonu için uygulanacak olan ürün birim fiyatları Tarım Sigortaları Havuzu tarafından belirlenir.

4.Tazminatın Hesabı

Tazminat tutarı, köyün gerçekleşen verim ortalaması ile köyün eşik verim değeri arasındaki farkın, poliçede belirtilen ekili alanın ve ürün birim fiyatının çarpılmasıyla bulunur. Buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve bu ürünlerin sertifikalı tohumluklarının sap unsurunu teminat kapsamına alan üreticiler için sap tazminat tutarı, Tablo. 1'deki oranlar uygulanarak belirlenir.

(2) Tazminata hak kazanılması durumunda, ödenecek en d-üşük tazminat tutarı sap unsuru dâhil poliçe başına 30 TL'dir

---- İlçe Hasar Komisyonu Raporu:

---- İlçesi Hasar Tespit Komisyonu Kararında 2020/2021 Üretim sezonunda ----- Köyünde buğday ürününde %90 verim kaybı meydana geldiği belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde Köy Ortalama Verim (Kg/Da.), Eşik Verim (K,g/Da.) İV/İlçe/Mahalle, Tespit Edilen Verim (Kg/Da.), Tazminata Esas Verim Kaybı (Kg/Da.) gibi bilgilere yer verildiği, ancak davalı ----- cevap dilekçesi ekinde belirtilen ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporunun Uyap sistemi üzerinde ve fiziki olarak dava dosyasında bulunmadığı bu sebeple ilgili verilere (Rapor Bilgileri Bölümünde; Rapor ID, Plan Toprak Grubu, Gözlem/ Verim Eksper Bilgisi, Gözlem/Verim Tespit Tarihi, Hasat Tarihi, Fenolojik Dönem, Gözlem/Verim Koordinat, Gözlem/ Verim Açıklama, Başak 1 Sayısı (Adet), Başak 2 Sayısı (Adet), Tartım Ağırlığı (Gr), referans parsel bilgisi vb.) ulaşılamadığından herhangi bir kanaate varılamamıştır.

Sigorta alanında uzman bir bilirkişi ve ziraat mühendisi bir bilirkişiden oluşan heyetten alınan EK raporda özetle. Davalı taraf vekilinin itiraz konularının tamamı kök raporda ayrıntılı olarak incelenmiş ve açıklanmıştır. Dava dosyasında mevcut bulunan ---- İli, ---- İlçesi, ---- köyü için Tarım Sigortaları Havuzu ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporu (2021 Yılı için) düzenlendiği görülmektedir.

Raporun, Görev Bilgileri, Rapor Bilgileri ve Fotoğraflardan olmak üzere 43 sayfadan oluşmuştur. Tarım Sigortaları Havuzu ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporunda.

2027 yılı köy bazlı kuraklık verim sigortası kapsamında belirlenen köy verim değeri köy eşik verim değerinden düşük olup tazminata esas verim kaybı bulunmaktadır.” şeklinde tespit yapıldığı, Tarım Sigortaları Havuzu ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporunda 2021 yılı köy bazlı kuraklık verim sigortası belirlenen köy verim değeri köy eşik verim değerinden düşük olduğu tespitinin yapıldığı Meteoroloji Bölge Müdürlüğünden alınan verilerde yağış yetersizliği olduğu bundan dolayı yaşanan kuraklık özellikle kuru tarım alanlarında hububat ve bakliyat üretimi olumsuz etkilemiştir.

Meteorolojik Verilerde; ----- İstasyon Verileri İncelendiğinde;

2019 yılı aylık yağış toplam Ekim ayı:2.5 mm Kasım ayı: 16.6 mm

2020 yılı aylık yapış toplam Kasım ayı:1.1 mm

Buğday veriminde etkili olan en fazla etkili yağış değeri 1. Sırada Ekim ayı birinci on günlük yağış değeri, ikinci sırada ise Mart ayı üçüncü on günlük yağış değeridir. Bitkisel ürünlerde verim kaybı olabileceğini meteorolojik veriler desteklemektedir.Tarımsal ürünlerin büyüme ve gelişmesini azaltan ve olumsuz yönde etkileyen çevre faktörlerinden kuraklık bitkisel üretimdeki verimi sınırlayan en önemli faktördür.

2020/2021 Üretim döneminde sıcaklıkların da önceki yıllara göre daha yüksek seyrettiği bilinmektedir. Kuraklıktan en çok etkilenen sektör ise, tarım sektörüdür. Sigortalı parselin bulunduğu köy, çok kurak olarak nitelendirilebilecek bir coğrafyada yer alması ----- verdiği %23 lük hasar oranının çok düşük kalmakta, kuraklık yaratan iklimsel verilerle uyuşmamaktadır.

2020/2021 Üretim Döneminde Türkiye'nin 61 ilinde meteorolojik kuraklık yaşandığı,---- İlçesinde de kuraklık yaşandığı bir gerçekliktir.

Yaşanan kuraklık nedeniyle sulanmadan kuruda yapılan buğday tarımında verim azalışı olması bilimsel bir gerçekliktir.İlçe Hasar Tespit Komisyonlarınca görevlendirilen teknik heyet, meydana gelen doğal afetlerde İlçe Tarım Orman Müdürlüğü ve diğer kurumların temsilcileriyle hasar gören köyleri, çiftçileri ve ürünleri belirleme, hasarlı alanlarda teknik inceleme yapma, yer yer sayarak ve ölçerek hasarları değerlendirme ve karara bağlama görevlerini icra etmektedirler.İlçe Hasar Tespit Komisyonunun kararına göre yer yer %100'e varan oranlarda hasar oranı verdiği görülmüştür.

Dava dosyasında bulunan ----- İlçesi Hasar Tespit Komisyonu Kararında 2020/2021 Üretim sezonunda ----- Köyünde buğday ürününde %90 verim kaybı verim kaybına neden olduğu komisyonca belirtilmiştir. Bu bağlamda teknik bilgi ve uzmanlığa dayalı ----- İlçe Hasar Tespit komisyonunun kararı ve meteorolojik veriler kuraklıkla oluşan verim kaybını davacı tarafın iddia ve savunmalarını destekleyecek belge olarak dikkate alınabilmektedir.

Gözlem-Verim Raporunda ekimin normal olduğu, yabancı ot mücadelesi ve zirai mücadelenin yapıldığı belirlenmiştir. Bu durumda tarımsal uygulamalardaki eksikliklerin olmadığı, dolayısıyla verim kaybına neden olabilecek fiziksel unsurların en aza indirgendiği anlaşılmaktadır.

---- İli, ---- İlçesi, ---- köyü için Tarım Sigortaları Havuzu ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporu incelendiğinde; referans parsel belirlendiği, ancak hassas terazide tartım gö lerinin dava dosyasında rapor ve görselleriyle bulunmamaktadır. Ayrıca hasat döneminde numune alırken de sigortalılara haber verildiğine dair dava dosyasında bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır.

Bu sebeple ---'in %23 kuraklık hasar oranı belirlemesinde açıklayıcı bilgilere yer vermediği ve denetime elverişli olmadığı ispata yarar dosya kapsamında yeterli belge/delil bulunmadığı, dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde; bu verilere dayanarak davalının davacıya ---'in %23 kuraklık hasar oranı bedelinin % 60 olarak tamamlanması yani ek olarak daha önceden ödenen tazminatlar düşüldükten sonra %37 (toplam:%60) oranında kalan tazminatın sigortalıya ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bu durumda taraflar arasındaki kurulu sigorta sözleşmesine istinaden yapılan hesaplamaya göre;

ortalama verimlilik 280 kg/Da ise %60 kuraklıkla beraber, bu verimlilik (280 x %60) 168 Kg/Da'ya inmiş ve poliçede belirtilen eşik değer 196 kg/Da ile arasında (196-168) 28 Kg kg/da olduğu, bu durumda sigortacının kalan hasar tazminatı sorumluluğunun 28 kg/da x 1,90 TL/kg x 31,812 da = 1.692,40 TL olduğu önceden yapılan ödemeler var ise tenzili gerekeceği bildirilmiştir.Davacı vekili 14/05/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini 1.692,40 TL'ye yükseltmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;

davanın, davacıya ait ---- İli ---- İlçesi----- Köyünde bulunan 254 ada 151 parsel numaralı 31.812,00 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerindeki tarlaya ekilen buğday ürününü Devlet Destekli köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası kapsamında sigortalattığı, bu üründe yaşanan kuraklık sebebiyle kuraklık hasarı oluştuğu hasarın açık olmasına rağmen ----- eksperi tarafından buğday ürünü için kuraklığın %23 oranında kuraklık verim kaybı tespiti yapıldığı, buna karşılık ----- İlçe Tahkim Komisyonu'nca ---- - bölgesinde kuraklık hasar oranını, buğday ürünü %90 Kuraklık hasar oranlarının tespit edildiği,

sigortalı davacının kuraklık hasar oranının hatalı belirlenmesi nedeniyle hasar tazminatının ödenmesi talebine ilişkin olduğu,---- köyü için Tarım Sigortaları Havuzu ----- Devlet Destekli Kuraklık Verim Sigortası Köy Bazında Kuraklık Gözlem-Verim Tespit Raporu incelendiğinde; referans parsel belirlendiği, ancak hassas terazide tartım gö lerinin dava dosyasında rapor ve görselleriyle bulunmamaktadır.

Ayrıca hasat döneminde numune alırken de sigortalılara haber verildiğine dair dava dosyasında bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır.

Bu sebeple ---'in %23 kuraklık hasar oranı belirlemesinde açıklayıcı bilgilere yer vermediği ve denetime elverişli olmadığı ispata yarar dosya kapsamında yeterli belge/delil bulunmadığı, dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde, bu verilere dayanarak davalının davacıya ------'in %23 kuraklık hasar oranı bedelinin % 60 olarak tamamlanması yani ek olarak daha önceden ödenen tazminatlar düşüldükten sonra %37 (toplam:%60) oranında kalan tazminatın sigortalıya ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, bu durumda taraflar arasındaki kurulu sigorta sözleşmesine istinaden yapılan hesaplamaya göre;

ortalama verimlilik 280 kg/Da ise %60 kuraklıkla beraber, bu verimlilik (280 x %60) 168 Kg/Da'ya inmiş ve poliçede belirtilen eşik değer 196 kg/Da ile arasında (196-168) 28 Kg kg/da olduğu, bu durumda sigortacının kalan hasar tazminatı sorumluluğunun 28 kg/da x 1,90 TL/kg x 31,812 da = 1.692,40 TL olduğu, sigortaya başvuru tarihi olan 08/11/2021 itibariyle temerrüdün oluştuğu, bu tarih itibariyle faiz talep edilebileceği, sigortaya konu işin kananca dayalı olması sebebiyle avans faiz talep edilebilceği anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.