İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/298 K.2023/408

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/298

KARAR NO : 2023/408

DAVA: ALACAK (TİCARİ NİTELİKTEKİ HAVALE SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ : 26/04/2022

KARAR TARİHİ : 26/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı taraf 2020 yılının Nisan aylarında (Covid-19 pandemisinin başlarında) davacı-müvekkil şirket ile irtibata geçerek ----- maske makinesi fabrikası temsilcisi olduğunu ve müvekkil şirkete de maske makinesi satışı yapabileceğini beyan ettiğini, bunun üzerine taraflar arasında sözleşme görüşmelerine başlanılmış ve bu aşamada davacı firma tarafından 02.04.2020 tarihinde davalının hesabına 20.000,00 USD avans ödemesi yapıldığını, devam eden süreçte davalının sözleşme görüşmelerinde bitmek tükenmek bilmeyen istekleri,

tek taraflı olarak davacı şirket aleyhine ağırlaştırıcı koşullar talep etmesi ve taraflar arasındaki karşılıklı güven ilişkisini zedeleyici davranışlarda bulunması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme görüşmeleri icap aşamasında kalmış ve akdi ilişki kurulamadığını, taraflar arasında akdi ilişki kurulamamış ve davalı tarafından davacı şirkete herhangi bir mal/hizmet verilmemiş olmasına rağmen davalı taraf, davacı şirketin bugüne kadar sayısız ihtar ve ısrarlarına rağmen, görüşmeler esnasında almış olduğu 20.000,00 USD avans ödemesini haksız ve mesnetsiz olarak yedinde bulundurmakta ve bu vesileyle de sebepsiz zenginleştiğini,

davacı şirket gelecekteki bir amaca, bir hukuki sebebe bağlı olarak; taraflar arasında sözleşme akdedilerek ticari bir ilişki kurulacağı inancıyla hareket etmiş ve davalı yana 20.000,00 USD avans ödemesi yaptığını, gelinen noktada davalı yanın sözleşme görüşmelerinde sürekli davacı-müvekkil şirketin durumunu zorlaştırıcı teklif ve şartlar ileri sürmesi nedeniyle sözleşme görüşmeleri çıkmaza girmiş ve nihayetinde taraflar arasında akdi ve ticari bir ilişki kurulamadığını, davanın kabulü ile davacı şirket tarafından davalıya yapılan 20.000,00 USD avans ödemesinin,

zenginleşme tarihi olan 02.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte aynen; aynen tahsilinin mümkün olmaması halinde ise fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Açılan haksız ve yersiz davanın reddine, HMK'nın 114/c ve 115.

Maddeleri uyarınca davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, sebepsiz zenginleşmeye bağlı açılan davanın, hak düşürücü süre olan iki yılın geçmiş olması nedeniyle zamanaşımı yönünden reddine, aksi takdirde; davalıya ait olmayan bir adrese yapılan tebligatın usulsüz kabul edilerek, davayı öğrenme tarihimizin vekaletnamenin sunulduğu 05.12.2022 tarihi olarak kabulüne, dosyaya sunulan eklerde bulunan ve ayrıca yabancı kaynaklı delillerin yeminli tercümesinin yapılarak sunulabilmesi için tarafımıza ek süre verilmesine, davalının gerçek kişi olduğuna dair gerekirse Ticaret Sicil Müdürlüğü ve ilgili Vergi Dairelerine müzekkere yazılmasına,

davalının ikamet ettiği yerleri tespit için gerekirse ----- Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.Davanın.

2020 yılında yapılan avans ödemesi dolayısıyla sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Davalının tacir araştırmasına ilişkin ilgili müzekkerelerden; davalının esnaf ve ticaret sicil kaydının bulunmadığı, 2018 yılı sonrası vergi kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

Gelen cevabi yazılardan davalının 2018 yılı sonrası ticari faaliyetinin bulunmadığı, tacir olmadığı anlaşılmaktadır.Sonuç itibariyle; yukarıda açıklanan sebeplerle davanın Ticaret Kanununda belirtilen işlerden olmadığından mutlak ticari dava olmadığı, gelen cevabi yazılardan davalının tacir olmadığı, her iki tarafı tacir olmadığından davanın nispi ticari dava niteliğinde de bulunmadığı, davanın Ticaret Mahkemesinin bakacağı davalardan olmadığı, Mahkememizin görevsizliği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu tespit edilmiştir.Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 114/1-c uyarınca görev bir dava şartıdır.

Yine aynı kanunun 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması, bulunamadığı takdirde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.