İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/130 K.2024/632

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/130

KARAR NO : 2024/632

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 23/02/2023

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ve davalı firma arasındaki ticari ilişki 09.09.2014 tarihinden bu yana devam etmektedir. Taraflar arasında bulunan anlaşmaya göre, müvekkil şirket ödemeleri çek ile yapmakta ve akabinde çek bedeli kadar ürün sevkiyatının davalı firma tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ticari alım satıma ilişkin fatura örnekleri ekte ibraz edilmiştir.

2020 ve 2021 yılı bağlantılarına göre, müvekkil şirketçe bedeli ödenen ve sevkiyatı yapılması kararlaştırılan ürünlerin davalı firma tarafından eksik teslim edilmiştir.

2020 yılı bağlantılarına göre, sevkiyatı kararlaştırılan ve müvekkil şirketçe ödemesi yapılan ürünlerin, davalı tarafından sadece bir kısmının sevkiyatı sağlanmış olup 150 adet revna duvara sıfır klozet, 150 adet revna duvara sıfır rezervuar, 192 adet revna asma klozet, 432 adet yeni lal alttan çıkışlı klozet ve 432 adet lal rezervuarın teslimatı yapılmamıştır.

2021 yılı bağlantılarına göre ise, sevkiyatı kararlaştırılan ve müvekkil şirketçe ödemesi yapılan ürünlerin, davalı tarafından yine sadece bir kısmının sevkiyatı sağlanmış olup 230 adet revna duvara sıfır klozet, 230 adet revna duvara sıfır rezervuar, 192 adet revna asma klozet, 600 adet crystal asma klozet, 540 adet yeni lal alttan çıkışlı klozet, 540 adet lal rezervuar, 180 adet bedensel engelli lavabo, 720 adet pisuar, 492 (420472) adet - 4 40*50 lavabo (delikli) ekstra, 308 (280428) adet - 1 35*45 lavabo ekstra, 360 adet revna tam ayak extra, 360 adet hela taşı, 60 adet bedensel engelli klozet, 60 adet bedensel engelli * rezervuar,

120 adet revna asma klozet ve 15 adet ara bölmenin teslimatı yapılmamıştır. Müvekkil şirket ve davalı firma arasındaki ticari ilişki 09.09.2014 tarihinden bu yana devam etmektedir. Taraflar arasında bulunan anlaşmaya göre, müvekkil şirket ödemeleri çek ile yapmakta ve akabinde çek bedeli kadar ürün sevkiyatının davalı firma tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ticari alım satıma ilişkin fatura örnekleri ekte ibraz edilmiştir.

2020 ve 2021 yılı bağlantılarına göre, müvekkil şirketçe bedeli ödenen ve sevkiyatı yapılması kararlaştırılan ürünlerin davalı firma tarafından eksik teslim edilmiştir.

Şöyle ki;2020 yılı bağlantılarına göre, sevkiyatı kararlaştırılan ve müvekkil şirketçe ödemesi yapılan ürünlerin, davalı tarafından sadece bir kısmının sevkiyatı sağlanmış olup 150 adet revna duvara sıfır klozet, 150 adet revna duvara sıfır rezervuar, 192 adet revna asma klozet, 432 adet yeni lal alttan çıkışlı klozet ve 432 adet lal rezervuarın teslimatı yapılmamıştır.

2021 yılı bağlantılarına göre ise, sevkiyatı kararlaştırılan ve müvekkil şirketçe ödemesi yapılan ürünlerin, davalı tarafından yine sadece bir kısmının sevkiyatı sağlanmış olup 230 adet revna duvara sıfır klozet, 230 adet revna duvara sıfır rezervuar, 192 adet revna asma klozet, 600 adet crystal asma klozet, 540 adet yeni lal alttan çıkışlı klozet, 540 adet lal rezervuar, 180 adet bedensel engelli lavabo, 720 adet -, 492 (420472) adet - 4 40*50 lavabo (delikli) ekstra, 308 (280428) adet - 1 35*45 lavabo ekstra, 360 adet revna tam ayak extra, 360 adet hela taşı, 60 adet bedensel engelli klozet, 60 adet bedensel engelli * rezervuar,

120 adet revna asma klozet ve 15 adet ara bölmenin teslimatı yapılmamıştır. Davalı firmanın eksik teslim ettiği ürünlerin, başka bir firmadan daha fazla bedelle temin edildiğinden ve sair hususlardan dolayı müvekkilin uğradığı menfi zararın tazmini için, tarafımızca 08.12.2022 tarihinde kanun gereği zorunlu olan arabuluculuk yoluna başvurulmuştur. Davalı şirketin taleplerimizi kabul etmemesi nedeni ile anlaşma sağlanamamış olup işbu davayı açma zorunluluğumuz doğmuştur.

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle ve re'sen gözetilecek sebeplerle; davamızın kabulü ile müvekkil şirket ile davalı arasında bulunan sözleşmeden döndüğümüzün tespiti ve kısmi dava hükümleri kapsamında fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalı firmanın sebep olduğu menfi zararın tazmini için şimdilik 5.000 TL'nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.

Davalı vekilininin cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinde, söz konusu ürünlerin ne zaman ne şekilde sipariş edildiği, davalının bu siparişleri yerine getireceğini vaat edip etmediği, ürün bedellerinin ne olduğu, verilen çeklerin hangi ürüne ilişkin olduğu, sevkiyatın ne zaman yapılması gerektiği gibi temel konularda bilgi, belge ve açıklama yoktur. Sadece bazı çek tahsilat makbuzlarıyla gerçekleşen satışlara ilişkin fatura suretleri sunulmuştur.

Hemen belirtelim ki, taraflar arasında dava dilekçesinde belirtilmiş olan ürünlerin alım satımı konusunda yazılı ya da sözlü herhangi bir sözleşme olmadığı gibi, bu ürünlerin sipariş edildiği iddiası da, bedellerinin ödendiği iddiası da gerçek dışı ve mesnetsizdir. İspat yükü davacıda olup, davacı iddialarını ispatlamalıdır. Müvekkil şirket, lavabo, klozet, küvet gibi ürünleri çeşitli ebat ve niteliklerde sipariş üzerine üretmekte ve satmaktadır.

Müşteriler, davalının üretebileceği farklı ebat, nitelik ve fiyatlardaki ürünlerden seçim yaparak siparişlerini oluşturmakta, sipariş davalı tarafından onaylandığı takdirde üretime geçilmekte ve kararlaştırılan tarihte teslim edilmektedir. İşleyiş budur. Bazı müşterilerden siparişlerini oluşturmadan önce ileride sipariş gerçekleşir, ürün üretilir ve teslim edilirse fatura bedelinden düşülmek üzere ileri tarihli çekler alındığı doğrudur.

Ancak bu çekler belirli bir ürüne ilişkin olmadığından, çeklerin alınması, taraflar arasında bedeli, nitelikleri, ifa zamanı belirlenmiş somut bir ürüne ilişkin sözleşme yapıldığı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla sadece önden çek almış olmak, olayda teslim borcunu doğuran bir olgu değildir.

Davacıdan da açıklanan şekilde zaman zaman sipariş olmaksızın ileri tarihli çekler alınmış, bu çekler cari hesaba emanet olarak işlenmiş, bilahare siparişler gelip onaylanıp üretim yapılıp alım satım gerçekleşince çek bedelleri fatura borçlarından düşülmek suretiyle hesaplaşılmıştır. Sipariş yoksa çekler iade edilmiştir.

Nitekim davacı 2022 yılının bahar aylarında fiyatlardaki artış nedeniyle yeni siparişler vermeyeceğini söyleyince, müvekkil de dürüst bir tacir olarak daha önce sipariş olmaksızın emanet hesabına kaydettiği 10 adet çeki----Noterliğinin 13.06.2022 tarih, ----- sayılı ‘Emanet Tutanağı’ ile Notere tevdi etmiş, teslim alması için de tevdi tutanağını davacı şirkete tebliğ etmiştir.

İade edilen söz konusu çeklerin farklı tarihlerde farklı tahsilat makbuzlarıyla alınmış çekler olduğu gözden kaçırılmamalıdır İşte davacı, çeklerin Notere tevdiinden 1 ay 7 gün sonra sanki bu çekler hala elimizdeymiş ve sanki bunlara ilişkin siparişleri varmış gibi ---- Noterliği aracılığıyla ( 20.07.2022 tarih, ----- sayılı) temerrüt ihtarnamesi çekmiştir. Bu tutumun dürüstlüğe uygun olmadığı açıktır.

Tekrarlamak gerekirse, söz konusu ürünlerin sipariş edildiği iddiası da, bedellerinin ödendiği iddiası da mesnetsizdir. Davacı vekili delil olarak çok sayıda fatura sunmuş ise de, kendi kabulünde olduğu üzere bunlar gerçekleşen satışlara ilişkin olup, fatura bedelleri tahsil edilmiş, faturalara konu ürünler teslim edilmiş ve cari hesap “SIFIRLANMIŞ” olduğundan bu sunumun sebebi anlaşılamamıştır.

Öte yandan, bedel ve ifa zamanı belli değilse, başka bir firmadan yapılan alım bedelinin fazla olup olmadığı hakkında hüküm kurulamaz. Olayda yukarıda belirttiğimiz gibi dilekçedeki ürünlere özgü bir sözleşme olmadığından bedel de ifa zamanı da yoktur.

Ancak bir an için davacı vekilinin öne sürdüğü gibi çekler teslim edilir edilmez sevkiyat da yapılmalıydı dersek - ki hangi çek hangi ürüne ilişkin sayılacaktır?- çeklerin teslim tarihleri ile ifa zamanı aynı olacağından (aynı anda ifa kuralı), o tarihte piyasa fiyatının fazla olduğu iddiası hayatın olağan akışına uygun değildir. Bilindiği gibi alıcı, dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği fark bedeli isteyebilir (TBK, m. 213/2).

Dolayısıyla taraflar arasında belirtilen ürünlerin alım satımı konusunda sözleşme olmaması bir yana, bedel ve ifa zamanı da belli olmadığı için bir zarar doğup doğmadığı konuşulamaz. Netice itibariyle dava birçok bakımdan temelsiz, mesnetsiz ve haksızdır. Açıklanan sebeplerle, davanın REDDİNE, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep ederim.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

Tarafların defter incelemeleri için gün verildiği, davacı defterlerinin ----- ilinde talimat yolu ile inceleme yapıldığı görüldü.

Talimat bilirkişisi 05/08/2023 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında: " Davacı -----ŞİRKETİ resmi defter inceleme sonucu Davalı -----ŞİRKETİ’nden 2021 yılı sonu itibari ile 2.897.562,49 TL cari hesaptan alacaklı olduğu, bu alacağın davacı firma yetkilisi ---- tarafından yapılan açıklamaya göre davalı firma ile sipariş usulü çalışıldığı, satın alınacak ticari mallar için önceden bağlantı yapılarak sipariş listesi oluşturulduğu ve bu listeye bağlı olarak çeklerin verildiği bilgisi verilmiştir.

Davalı firma temsilcisi tarafından iyi niyet kurallarına göre yapılan ön sipariş mal alım listesine göre verilen çeklerin karşılığı olan ürünlerin için düzenlenen davalı firma faturaları verilen sipariş çeklerini karşılamadığından davacı firma davalı firmadan alacaklı konuma gelmiştir. Davacı----- tarafından hazırlanmış 2020 ve 2021 yılı cari hesap muavinleri bilirkişi raporuma Ek olarak sunulmuştur. Cari hesap ekstreleri Yevmiye ve Defter-i Kebir kayıtlarından kontrolleri tarafımca yapılmıştır.

Davacı-----2020 ve 2021 yıllarına ait Envanter Defteri tasdik sayfaları Ek-te dir. " görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.Raporun taraflara tebliğ edildiği itirazların giderilmesi için talimat bilirkişisinden ek rapor düzenlenmesi talep edilmiş olup, talimat bilirkişisi ek raporu sonuç kısmında: " Davacı ----- 2022 yılında e defter mükellefi olduğu;2022 Yılı Envanter Defteri ----Noterliği 24.12.2021 Tarih ve ----- Yevmiye No ile 25 Tek Sayfa olarak tasdik edildiği görülmüştür.

----- 2022 yılı Yevmiye ve Defter-i Kebir Beratlarının da Gelir İdaresi Başkanlığına düzenli ve zamanında gönderildiği tespit edilmiştir.

Davacı ----- muhasebesinden alınan Muavin Defter Kayıtlarından Davalı -----ŞİRKETİ ‘inden 2021 yılı devir kaydı olarak 2.897.562,49 TL. alacağı olduğu, 2022 mali yılı içerisinden Davalı ------ 3.067.124,27 TL. değerinde mal alışının olduğu, 13.251,40 TL.lık bir adet iade faturası düzenlediği toplamda Davacı ------ 3.080.375,67 TL. lık fatura düzenlediği Yevmiye ve Defter-i Kebir kayıtlarının yapıldığı tespit edilmiştir.

Buna karşılık Davacı -----tarafından Davalı ------firmasına 39.156,10 TL. lık alınan malların iadesi (İadeler Satış Faturası gibi muhasebe kayıtlarına işlenmiş.) faturası, 625.709,96 TL. lık fiyat farkı faturası düzenlemiş olduğu ve 29.01.2022 tarihinde de Davacı---- 5 Adet 200.000 TL. değerinde çek ile 1.000.000.-TL. ödeme yaptığı toplamda da davalı ------- 1.664.866,06 TL. ödeme ve faturaları olduğu tespit edilmiştir.

SONUÇ

Davacı----- resmi defter inceleme sonucu Davalı ------ 2022 yılı sonu itibari ile cari hesap borç bakiyesi (Davalıya yapılan ödeme ve iade faturaları ) toplamının 4.562,428,55 TL. ve alacak bakiyesinin 3.080.375,67 TL. (Davalıdan alınan Mal ve iade faturası) olduğu 1.482.052,88 TL cari hesaptan alacaklı olduğu Davacı nın resmi defter kayıtlarına düzenli olarak işlendiği ve Davacı Muavin Defter kayıtlarının ticari defter kayıtlarından teyidi tarafımca yapılmıştır.

Davacı----- 2022 mali yılına ait Envanter Defteri tasdik sayfaları ve Davalı -----. Muavin Defteri Ek-te dir.Görüş ve tespitlerimi bildiren EK BİLİRKİŞİ raporumu e imzalı olarak Sayın Mahkemeniz takdirine saygılarımla sunarım."görüşünü bildirir ek rapor tanzim edilmiştir.

Bilirkişi ek raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

Davalının defterlerine ilişkin düzenlenen bilirkişi raporu sonuç kısmında: "

" Davalı tarafın ticari defterlerinin Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/2 maddesi hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, davalı lehine delil olma niteliklerini taşıdığı tespit edilmiştir.

 2020 yılı sonu itibariyle davacı ile davalı taraf hesap bakiyeleri arasında -1,17 TL (2.601.850,76 TL – 2.601.851,93 TL) gibi önemsiz bir fark bulunmaktadır.

 2021 yılı sonu itibariyle davacı ile davalı taraf hesap bakiyeleri arasında -3.137,86 TL (2.894.424,63 TL – 2.897.562,49 TL) tutarında fark bulunmaktadır. Farka sebep olan hareket ise; 06.11.2021 tarihinde davalı tarafından 500.000,00 TL’lik virman hareketi yapılmış olup, davacı tarafta ise söz konusu hareketin karşılığı olduğunu değerlendirdiğimiz 01.12.2021 (2.394.425,81 TL) ve 10.12.2021 (2.897.562,49 TL) tarihlerinde yapılan hareketlerin neti 503.136,68 TL’dir. İki işlem arasında 3.136,68 TL fark bulunmakta olup, söz konusu fark hesaplar arasındaki farkın tamamına yakınını oluşturmaktadır.

 Davalı tarafın yasal defter kayıtlarına göre 13.06.2022 tarihi itibariyle hesap bakiye vermemektedir. Taraflar arasında borç/alacak bulunmamaktadır.

 Davacı ve davalı tarafın karşılıklı alım ve satımlarına yönelik olarak yapmış oldukları FORM BA/BS bildirimlerinde fark olmadığı görülmüştür. Davalının ticari defterleri ile Vergi Dairesi Müdürlüklerinin yazıları arasında önemsiz farklar bulunmaktadır.

 Davacının yasal defter kayıtlarında ve dava dosyasına sunulan belgeler üzerinde yaptığımız inceleme neticesinde, davalının menfi zarar talebine ilişkin davacı lehine herhangi bir tespitimizin bulunmadığını belirtmek isteriz. " görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.

DELİLLER

*Tüm dosya kapsamı *Gelen müzekkere cevapları *Davacı ve davalı şirket defterleri, *Bilirkişi raporları,

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, Tazminat (Rücuen Tazminat) istemine ilişkindir

Davacı dava dilekçesinde davalık ile aralarında bulunan sözleşmeden dönüldüğünün tespiti ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı firmanın sebep olduğu menfi zararın tazmini için şimdilik 5.000 TL nin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı firma ile 09.09.2014 tarihinden beri aralarında ticari ilişkinin bulunduğunu aralarındaki anlaşmaya göre müvekkilinin ödemeleri çek ile yaptığını, çek bedeli kadar ürün sevkiyatının davalı firma tarafından gerçekleştirildiğini , 2020-2021 yıllarında müvekkili tarafından bedeli ödenen ve sevkiyatı yapılması kararlaştırılan ürünlerin davalı firma tarafından eksik teslim edildiğini,

müvekkilinin üzerine düşen edimlerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini ve davalının teslimi gereken sevkiyatlarını yapmadığını ve davalıya sevkiyatın yapılmasını veya rayiç bedelinin tarafına ödenmesine dair ----. Noterliğinin ----- yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini beyan ettiği görülmektedir.

Davalı süresi içinde davaya cevap vermiş ve cevaplarında dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların ispat edilmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği sözleşmenin ve sevkiyatı yapılması planan ürünlerin müvekkili davalı ile anlaşıldığına dair iddianın ve sipariş mektuplarının verildiğine dair idiaların davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini , müvekkilinin müşterilerin belirlediği nitelik ve ebat larda ürünlerin seçimini yine müşterilerin yaptığı şekilde müşteri tarafından sipariş oluşturulduğunu ve bu siparişlerim müvekkili tarafından üretilerek müşterilere sevkiyatının yapıldığını ,

müvekkilinin çalışma usulünün sipariş üzerine olduğunu, bazı siparişler oluşturulmadan ise ileri tarihli çekler alınır, sipariş verilmediği takdirde müvekkili tarafından boşta kalan çekler iade edildiğini, davacıdan da zaman zaman sipariş olmaksızın ileri tarihli çek alındığını bu çekler cari hesaba emanet olarak işlendiğini, sipariş gelip onaylanıp üretim yapılıp alım satım gerçekleşince çek bedelleri fatura borçlarından düşülmek suretiyle hesaplaştırıldığını, sipariş olmadığına ise çekler iade edildiğini, 2022 yılı bahar aylarında fiyatlardaki artış nedeniyle yeni siparişler vermeyeceğini davacı beyan ettiğini,

müvekkilinin de dürüst bir tacir gibi davranarak daha önce sipariş olmaksızın emanet hesabın aalınan 10 adet çeki ---- Noterliğinin 13.06.2022 tarih ------ sayılı '' Emanet Tutanağı'' ile notere tevdi ettiğini, teslim alması için de tevdi tutanağını davacıya tebliğ ettiğini bu sebeplerle davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini açılan davanın reddini talep etmiştir.Mahkememizce tarafların ticari defterleri incelenmiş ve rapor alınmış, davalı tarafın ticari defterlerinin ve davacı ticari defterlerinin sahibi lehine delil kabiliyetinin bulunduğu,

2020 yılı sonu itibariyle davacı ile davalı taraf hesap bakiyeleri arasında -1,17 tl gibi önemsiz fark bulunduğu, davalı tarafın yasal defterleri incelendiğinde 13.06.2022 tarihi itibariyle hesap bakiye vermediği, taraflar arasında alacak borç bulunmadığı, davacının yasal defterleri ve dava dosyasına sunulan belgeler incelendiğinde davacının iddia ettiği sözleşmenin detaylarının bulunmadığı, sevkiyatı kararlaştırılan ürünlerin davalı ile anlaşıldığına dair belgelerin , sipariş mektuplarının dosya arasında bulunmadığı,

davalının sunduğu çeklerin iadesinde ilişkin noter emanet tutanağı incelendiğinde davacının iddialarının ispata muhtaç olduğu ve dosyadaki delillerle ispat edilemediği, davacının yemin deliline dayandığı ve yemin delili de hatırlatıldığı ancak bu delile ilişkin verilen kesin sürede beyanda bulunmadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.