İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/424 K.2025/864

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

İSTANBUL ANADOLU 11.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/424 Esas

KARAR NO:2025/864

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ: 19/06/2023

KARAR TARİHİ: 25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili ------ tarihli tedbir talepli dilekçesinde özetle; davaya konu çekin okunaklı suretini dilekçesi ekinde sunduklarını, taraf teşkilinin sağlanması amacıyla, çeki bankaya ibraz eden davalı ---- çekin arka yüzünde kimlik bilgilerinin yer almaması nedeniyle, -------- müzekkere yazılarak, davalının kimlik bilgilerinin celbine karar verilmesini, ihtiyati tedbir taleplerinin ilerleyen aşamalarda değerlendirilmesine karar verilmiş ise de; davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edilmesinin akabinde davalının cevap dilekçesi sunmasının veya verilen sürenin tamamlanmasının oldukça zaman alacağı hususu ile;

tüm bunların yanı sıra evvelde davaya konu çek hakkında ------ Sayılı dosya üzerinden açmış oldukları "Çek İptali" davasının, ----- tarihinde karar celsesinin görülecek olması ve anılan dosya üzerinden davaya konu çek hakkında verilmiş olan ödemeden men kararının kısa süre içerisinde sona erecek olması hususu göz önünde bulundurulduğunda, işbu dosya üzerinden ihtiyati tedbir taleplerinin ilerleyen aşamalarda değerlendirilmesinin müvekkili olan davacı şirket bakımından telafisi güç durumlara sebep olmasının muhtemel olması nedeniyle,

dava sonuna kadar istirdat taleplerine konu çekin takip ve tahsile konulmasını önler mahiyette ihtiyati tedbir taleplerinin yeniden değerlendirilmesini, esasa ilişkin Davalının hamili bulunduğun öğrenilen ---------bedelli çekin istirdadına veya iptal edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraflarca usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava sahtelik ve davalının yetkili hamil olmadığı iddiasına dayalı çekin istirdatı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmıştır. ----- Esas sayılı dosyası celp edilip incelenmiştir.

Davacı şirket yetkililerin talimatla ve mahkememizce ifadesi alınmıştır. Davacı şirket yetkilisi ---- davaya konu olan --- keşide tarihli çek aslına ilişkin " bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi ---- davaya konu olan ---- keşide tarihli çek aslına ilişkin; "ben şirketi tek imza ile borçlandırma hususunda temsil ve imzaya yetkiliyim, bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, "şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı Şirket Yetkilisi------ dava konusu çek aslına ilişkin ; "çek suretinin arka yüzünde Unicera şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, kaşe yönetim kurulu üyesi olduğum davacı şirketin kaşesine benzemektedir, ancak imza kesinlikle bana ait değildir, ayrıca davacı şirket tarafından tarafıma şirketi tek imza ile borçlandırmak hususunda verilen özel bir vekaletname yoktur, " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi ---- dava konusu çek aslına ilişkin; "bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur, " şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı şirket yetkilisi ----- dava konusu çek aslına ilişkin; "bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur, "şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi ----- dava konusu çek aslına ilişkin; "bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi-----dava konusu çek aslına ilişkin;"bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi -------dava konusu çek aslına ilişkin; "bana göstermiş olduğunuz çekteki davacı şirket kaşesi üzerindeki imza tarafıma ait değildir, şirket tarafından da şirketi, tek imza ile borçlandırmak hususunda tarafıma bu hususta verilmiş özel bir vekaletname yoktur, " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. ----- raporunda; " İnceleme konusu çekte yer alan 1. ciro imzası ile ------- mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR" şeklinde rapor tanzim ettirilmiştir.

Dava; çekler üzerindeki imza inkarına dayalı olarak menfi tespit ve TTK'nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemine ilişkindir.Çekin istirdadı istemi yönünden ise uygulanması gereken TTK'nın 792. maddesi.

“Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde düzenlenmiş olup anılı kanunî düzenleme ile iyi niyetli hamilin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır.

Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şeklî anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalacaktır.

Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Ayrıca TTK'nın 790. maddesi.

"Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır." şeklinde düzenleme altına alınmış olup Kanun'un 710/3 c. 2 hükmüne göre; ''Ödeyen kişinin, cirolar arasında düzenli bir silsile bulunup bulunmadığını incelemekle yükümlü ise de cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda olmadığı'' açıklanmıştır.

Kanuni düzenlemeler gereğince çeklerde şeklen yetkili hamil, cirolar arasında muntazam bir teselsülün mevcut olup olmamasına göre belirlenmekte olup bu ilkelere göre kopma yapmayan muntazam bir ciro zincirine göre hamil olduğu anlaşılan kişi o çekin şeklen yetkili hamili sayılmaktadır.

Bu bağlamda davacının ticari defter ve kayıtları, çek tevdi makbuzları, soruşturma dosyalarındaki deliller gözetilerek işbu davaya konu takiplere dayanak çeklerin hırsızlık sonucunda davacının rızası ve iradesi dışında elinden çıktığını ispatladığı Mahkememizce kabul edilmiştir. 6102 sayılı Kanun'un 792.

Maddesi şu şekildedir:"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür"İlgili hükümden görülebileceği üzere çekin yetkili hamilin rızası ve iradesi dışında elinden çıkması halinde yeni hamilin çeki kötü niyetle veya ağır kusur sonucunda iktisap ettiğinin ispatlanması halinde çekin istirdatı talep edilebilecektir.

Dosyada toplanan delillerle davalının çeki ağır kusuru ile iktisap ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.