KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/59
- Karar No
- 2025/317
- Karar tarihi
- 28 Mart 2025
Karar Metni
4.731 kelime·24 dk okuma·9 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/59
KARAR NO : 2025/317
DAVA
Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/01/2023
KARAR TARİHİ : 28/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirketin davacı şirketin yurt dışından ithal ettiği----- Limanından alarak, ---- Bölgesinde, ----- teslim etmesi için anlaşıldığını. Malların sanayi bölgesine geldiğini ve ödemenin yapılmasını isteyen davalıya davacı şirket tarafından iyiniyetli olarak 10.000 USD ödeme yapıldığını.
Ancak daha sonradan------ ile irtibata geçildiğinde kesinlikle kendilerine malın teslim edilmediğini ısrarla beyan edildiğini, Davacı şirket tarafından davalı şirketten malların teslim edilmesi ile ilgili teslim makbuzlarının ibraz edilmesi, teslim tesellüm belgelerinin sunulması istenmiş davalı tarafından böyle bir makbuzun düzenlenmediğini ancak biz malı teslim ettik diye sözlü olarak davacı şirkete beyanda bulunulduğunu.
Ancak yapılan araştırmalarda aslında bu malın davalı şirket tarafından teslim edilmediğinin anlaşıldığını. Şayet teslim edildi ise teslim ettiklerini yazılı şekilde ispat etmelerini istendiğini, bu malların bedeli ile ilgili dava açma haklarımızı saklı tutuklarını.
İş bu mallar davalı şirkete ait faturada yazıldığı şekilde ----- plakalı araçlar ile taşındığını, navlun bedeli olarak davacıya fatura edilen 10.000 USD davacı şirket tarafından ödendiğini, ancak mal teslim edilmediği için Navlun bedelinin iade edilmesi gerektiğini beyan ederek; fazlaya dair haklarımız ve dava açma haklarımız saklı kalmak kaydı ile mal teslimi söz konusu bulunmadığından navlun bedeli olarak sehven ödenen 10.000 USD bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte ödenmesini, dava masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı her ne kadar davalı şirket ile iş ilişkisini taşınacak eşyaların ---- Limanından alınıp ----- Bölgesine götürülmesi olarak beyan etmişse de bu durum gerçeği yansıtmadığını. Davacı şirket uluslararası taşımacılık faaliyetleri yürüten bir şirket olduğunu, bu kapsamda işin esasından davacı şirketle taşınacak eşyaların ----- alınıp ----- Limanına getirilmesi üzerine anlaştıklarını.
Davacı şirket anlaşma üzerine taşınacak eşyaları ---- alıp ----- Limanına getirdiğini. Bu eşyaların ------ Limanına getirilmesiyle taraflar arasındaki anlaşma sonlanmışsa da davacı şirket bu eşyaların başka yere taşınması hususunda da tarafımıza teklifte bulunduğunu.
Bu hususta her ne kadar davalı şirket tarafından yeniden sevk irsaliyesi, taşıma senedi düzenlenmesini istemişse de davacı şirket gerek olmadığı ifade ettiğini, bu hususta taraflar arasındaki yazışmaları delil olarak sunacaklarını.
Ayrıca ----- Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılarak uyuşmazlık konusu tüm bilgi ve belgelerin celbini talep ettiklerini, davalı şirket sahibi ---- ile davacı şirketin gümrük sorumlusu ----- arasında ekte sunacakları ---- yazışmalarında ------ limanına getirilecek eşyaların iç nakliye ile taşınacağı bununla ilgili iç nakliye aracına irsaliye talep edildiği ancak davalı şirket gümrük sorumlusunun beyannameyle devam etmesini söylediği görüldüğünü.
Yazışmaların devamında davacı şirket sahibinin ödemeyi geç yapmasından dolayı yine aynı kişiye paraların ödenmediğini, sorumlunun da ödenir dediği görüldüğünü. Bu da işin tamamlandığını gösterdiğini. Diğer yazışmalar davalı şirketi etkilisinin eski telefonunda kaldığından ve eski telefonu açtırmak için tamirat gerektiğinden şu an mahkemenize imkansızlık nedeniyle sunamayacaklarını.
Telefon tamiratından sonra delil olarak sunacaklarını, davacı şirketin malın teslim edileceği ------ Şirketi ile aralarında alacak-verecek meselesinden kaynaklanan bir anlaşmazlık olduğunu, davalı şirket eşyanın teslim edilmesi hususunda teslim alan şirketin teslime ilişkin belge vermediklerini, buna rağmen eşyanın teslimin yapılıp yapılmayacağına ilişkin davacı şirkette bildirimde bulunduğunu; davacı şirkette eşyanın teslim edilmesi talimatı verdiğini, buna ilişkin yazışmaları da mahkemenize sunacaklarını.
Davalı şirkete ödeme malın tesliminden sonra yapıldığını, davacının iddiası davalı şirketin taşıdığı eşyaları gönderilene teslim etmediği, ancak bu iddia içinde çelişkiler barındırdığını. Bunun en önemlisi yukarıda açıkladığımız üzere teslim ile yapılan ödeme, diğeri ise; eşyalar teslim edilmediyse bu eşyaların akıbeti olduğunu beyan ederek. İşbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Huzurdaki dava, ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 -(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
TÜRK TİCARET KANUNU Madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."
(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."
Ticari defterler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.
Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).
Yine Türk Ticaret Kanunu Madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır.
Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır.
(TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)
Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.
Mahkememizce işbu dosyada, taşımacılık uzmanı ve mali müşavir bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle. MALİ İNCELEME: Sayın Mahkeme 06.10.2023 tarihli celsesinde uyuşmazlığın;’’ Davacı tarafından davalıya navlun bedeli olarak ödenmiş olduğu iddia edilen 10.000 USD bedelin davalıdan alınarak davacıya ödenmesi hususunda olduğu’’ Tespit edilmiştir.
Her iki Davacı tarafın defter ve belgeleri ile dava dosyasındaki delilleri aşağıdaki şekilde incelenmiştir. a) Defter İncelemesi (Usul) b) Hesap İncelemesi, c) BA ve BS Formlarının İncelenmesi, DEFTER İNCELEMESİ (USUL): DAVACI DEFTER İNCELEMESİ (Usul): Davacı şirket tarafından inceleme günü ibraz edilen 2022 yılı ticari defterlerinin noter onay bilgileri aşağıdaki gibidir.
Davacı şirketin ibraz ettiği 2022 yılı ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği görülmüştür.
DAVALI DEFTER İNCELEMESİ (Usul): Davalı şirket tarafından inceleme günü ibraz edilen 2022 yılı ticari defterlerinin onay bilgileri aşağıdaki gibidir. Davacı şirketin ibraz ettiği 2022 yılı ticari defterlerinin, T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, envanter defterinin ibraz edilmediği.
HESAP İNCELEMESİ: Davacı Hesap İncelemesi: Davacı tarafın ibraz ettiği ticari defterlerinde davalı şirket ile olan 2022 yılı ----- Kodlu Satıcılar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir; ukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, taraflar davacı tarafından davalıdan 1 fatura ile 142.324,06 TL tutarlı alış yapıldığı, bu süreçte davalı tarafa 142.324,06 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 31.12.2022 tarihi itibariyle davalından herhangi bir alacağının bulunmadığı görülmüştür.
Davalı Hesap İncelemesi: Davalı tarafın ibraz ettiği ticari defterlerinde davalı şirket ile olan 2022 yılı ----- Kodlu Alıcılar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir. Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, taraflar davalı tarafından davacı tarafa 2 fatura ile 189.988,16 TL tutarlı satış yapıldığı, bu süreçte davacı taraftan 189.988,16 TL ödeme yapıldığı ve buna göre 31.12.2022 tarihi itibariyle davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı görülmüştür.
4.c- BA ve BS Formlarının İncelenmesi: Bilindiği üzere 523 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği gereği 2021/07 döneminden itibaren elektronik belgelerin BA ve BS formu ile bildirim yükümlüğü kaldırılmıştır. Sayın Mahkeme 16.02.2023 tarihli duruşmasında, 2022 yılına ilişkin sadece taraflar arasındaki kayıtlarını gösterir BA-BS formlarının ilgili vergi dairesinden celbine, karar vermiştir.
Davacının bağlı bulunduğu ----- Vergi Dairesi 14.03.2024 tarihli yazı cevabından, davacının 2022 yılı BS ve BA formlarını dosyaya göndermiştir. Davacı şirketin 2022 yılı BA Formunda, davalı tarafından davacı şirkete 2 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 189.988,10 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür. Davalının bağlı bulunduğu ----- Vergi Dairesi 14.03.2024 tarihli yazı cevabından, davalının 2022 yılı BS ve BA formlarını dosyaya göndermiştir.
Davalı şirketin 2022 yılı BS Formunda, davacı şirkete 2 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 189.988,10 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür. TAŞIMACILIK YÖNÜNDEN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dava konusu olay dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak incelendiğinde kısaca özetle.
Davacı -----’dan Muhtelif Emtia ithal ettiği, Davacı -----. tarafından İthal edilen bu emtiaların ---- Limanından alınarak --- Bölgesinde bulunan Dava dışı -----firmasına teslim edilmesi için Davalı Taşımacı ----- ile anlaşıldığı, Bu taşıma işlemi için Davalı----- tarafından davacı taraf olan ------ firmasına ------ sayılı ve 25.02.2022 tarihli toplamda 10.000USD tutarlı Navlun Faturası düzenlendiği, düzenlenen bu Faturanın Not/Açıklamalar kısmında ise ------plakalı toplamda 3 araç bilgisine yer verildiği,
Fatura içerik bilgileri incelendiğinde ise 2 adet araç için ----- NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve birim fiyat olarak 3.495Usd üzerinden fiyatlandırma yapıldığı dolayısıyla 2 araç için 3.495Usd x 2 araç = 6.990Usd navlun üzerinden ----- teslim olarak faturalama yapıldığı,
diğer 1 araç için ise fatura içerik bilgilerinin -----İTHALAT NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve 3.010Usd birim fiyat üzerinden ----- Liman Teslim olarak düzenlendiği ayrıca bu navlun faturasına ilişkin olarak 10.000USD tutarının davacı----- tarafından Davalı ----- Bankasına ait 25.02.202022 tarih ve------umaralı işlem Referanslı ödeme belgesine istinaden Havale edildiği,
Davacı------ tarafından 10.000USD olarak Navlun tutarı ödenen konu------ plakalı toplamda 3 araç ile Davalı taşımacı ----- tarafından taşıması yapılan emtianın Dava dışı-----. firmasına teslim edilmediği iddiasında bulunulduğu ve bu durumdan Davalı Taşımacının sorumlu tutulduğu,
Bunun üzerine Davalı ------. tarafından dosyaya sunulan davaya cevap dilekçesinde ise konu emtianın ----- Limanından alınarak ----- Bölgesine götürülmesi olarak değil sadece -----’dan alınarak ----- Limanına teslim edilmesi üzerine Davacı ---- ile anlaştıklarını beyan ettiği, Gerek Davacı tarafın gerekse de davalı tarafın dava dosyasına sunmuş oldukları belgeler incelendiğinde dava konusu işlem ile alâkalı olarak kusur tespiti yapılmasını sağlayacak düzeyde yeterli belge sunamadıkları,
Bununla birlikte Sayın Mahkeme tarafından dava konusu-----plakalı toplamda 3 araç ile taşımaya konu olan işlem ile ilgili olarak ----- Gümrük Müdürlüğünden belge talep edildiği fakat ------ Gümrük idaresine yazılan bu müzekkereye ise cevap alınamadığı, görülmüştür. Öncelikle Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır.
Taşımacıların gerek Ulusal mevzuat gerekse de Uluslararası Taşıma mevzuatı uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu sabittir.
Fakat, taşıyıcının bu sorumluluğu zararın oluşmasına varsa gönderenin/yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu kriterlerin ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınması gerekir.
Davacı tarafın dava dilekçesinde yer alan “Müvekkilin yurt dışından ithal ettiği -----limanından alarak -----’ne teslim etmesi için anlaşılmıştır” şeklindeki beyanından Davacı tarafın dava konusu emtianın ithalat işlemlerini yaptığı yorumlanmaktadır.
Dolayısıyla davacı taraf ithalat işlemini gerçekleştirdi ise buna ilişkin Gümrük idaresine beyanname ile bir beyanda bulunması gerektiğinden dava konusu ----- plakalı araçlar ile taşınan emtianın ithalatının yapıldığını tevsik eder nitelikte emtia faturası, Özet beyan, Gümrük Beyannamesi, Taşıma belgesi v.s. belgeleri beyan sahibi olarak elinde bulunduruyor olması gerektiğinden Bilirkişi heyetimizce dava konusu emtianın teslimi ile ilgili bir tespitte bulunabilinmesi adına dava dosyasına bu belgeleri sunması gerekir.
Aynı şekilde Davalı taşımacı taraf olan ----- tarafından 10.000USD tutarında düzenlenen Navlun Faturası muhteviyatı emtianın eğer uluslararası taşımaya konu edilmiş ise nereden nereye taşındığını Tevsik eder nitelikte Uluslararası Taşıma belgesi, Teslim belgesi, Tır Karnesi, Transit Taşıma belgesi, Özet beyan v.s. belge sunması gerekir.
Diğer taraftan Davalı Taşımacı tarafından 10.000USD tutarında düzenlenen Navlun Faturası muhteviyatı emtianın ---- Limanından alınarak ----- Bölgesine Yurt içi İç taşıması yapılan kısmı için ise yine bu taşımayı Tevsik eder nitelikte Taşıma İrsaliyesi, Teslim belgesi v.s. belge sunması gerekir. Her şeyden önce taşıma işlerinin bir Ticari işletme faaliyeti olduğu da ortadadır.
Dolayısıyla ticaretin gerçekleştiği alanlarda BELLİ BİR ÜCRET KARŞILIĞINDA EŞYA TAŞIYANLARCA yapılan TÜM TAŞIMA İŞLEMLERİ için TAŞIMA İRSALİYESİ düzenlenmektedir. Taşıma sektöründe önemli bir yere sahip olan irsaliye zorunluluğu, firmaların gelir gider dengesinin kontrol edilmesini sağlar.
Kaldı ki, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240. maddesinde Taşıma İrsaliyesi “Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzelkişiler naklettikleri eşya için, 209 ncu maddede yazılı bilgilerle, sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra numarası dahilinde teselsül eden İRSALİYE KULLANMAK ZORUNDADIRLAR.
Bu irsaliyenin bir nüshası eşyayı taşıttırana, bir nüshası eşyayı taşıyana aracın sürücüsüne veya kaptanına verilir ve bir nüshası da taşımayı yapan nezdinde saklanır. Bu bent hükmü nakliye komisyoncuları ile acenteleri de kapsar” olarak hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla dava konusu 10.000Usd tutarlı Navlun Faturasının özellikle Yurt içi Taşıma işlemine isabet eden kısmı için taşıma hizmetinin verilip verilmediği noktasında Ücret karşılığında eşya nakleden taşımacının dosyaya sunacağı Taşıma irsaliyeleri davanın seyri yönünden yol gösterici ve belirleyici olacaktır.
Ortada ücret karşılığı yapılan bir iç taşıma işlemi var ise yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden konu işlemlere ilişkin tespit yapılabilmesi için öncelikle düzenlemesi zorunlu olarak hüküm altına alınan taşıma irsaliyelerinin dava dosyasına sunulması gerekir.
Buradan hareketle Davalı taşımacı taraf olan -----tarafından dava konusu işlem ile alâkalı olarak taşıma hizmetinin verilip verilmediği veya taşıma konusu emtianın ilgilisine teslim edilip edilmediği hususu dava dosyasında TAŞIMA İRSALİYESİ yada bu yönde başkaca tevsik edici belgeye rastlanmadığından Bilirkişi heyetimizce tespit edilememiştir.
SONUÇ
Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere. Mali Yönden: 1- Davacı şirketin ibraz ettiği 2022 yılı ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği görülmüştür.
2- Davacı şirketin ibraz ettiği 2022 yılı ticari defterlerinin, T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu, envanter defterinin ibraz edilmediği, Davaya konu edilen 25.02.2022 tarihli ----- seri no.lu 142.324,06 TL tutarlı faturanın her iki tarafından ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve fatura bedelinin davacı tarafından davalı tarafa ödenmiş olduğu görülmüştür.
Taşımacılık Yönden: Davaya konu edilen 25.02.2022 tarihli ----- seri no.lu ve 10.000USD (142.324,06 TL) tutarlı faturanın Davalı ----- tarafından Davacı -----. adına düzenlendiği, Navlun Faturasının konusunu ise -----plakalı toplamda 3 araç ile taşınan emtiaların oluşturduğu, Bu araçlardan 2 tanesi için “-----İTHALAT NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve birim fiyat olarak 3.495Usd üzerinden fiyatlandırma yapıldığı dolayısıyla 2 araç için 3.495Usd x 2 araç = 6.990Usd navlun üzerinden ----- teslim olarak faturalama yapıldığı,
Diğer 1 araç için ise fatura içerik bilgilerinin ----NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve 3.010Usd birim fiyat üzerinden ------- Liman Teslim olarak faturalama yapıldığı, Buradan hareketle 3.495Usd – 3.010Usd = ------ ile ---- arası iç taşıma fark ücretinin 485Usd olduğu, Bu navlun faturasına ilişkin olarak 6.990Usd+3.010 toplamda 10.000USD tutarının davacı ------ tarafından Davalı ------ Bankasına ait 25.02.202022 tarih ve----- numaralı işlem Referanslı ödeme belgesine istinaden Havale edildiği,
25.02.2022 tarihli ----- seri no.lu ve 10.000USD (142.324,06 TL) tutarlı Navlun faturası ile ilişkilendirilen Teslim Konusu Emtialar ile alâkalı olarak.
Dava dilekçesinde Yurt dışından İthal edildiğini belirten Davacı ------- tarafından dava dosyasına emtiaların ithalatının yapıldığını tevsik eder nitelikte emtia faturası, Özet beyan, Gümrük Beyannamesi, Taşıma belgesi v.s. belgeler sunulmadığından bu yönde bir tespitte bulunulamadığı, Davalı taşımacı taraf olan ------tarafından dava konu emtialar uluslararası taşımaya konu edilmiş ise dava dosyasına nereden nereye taşındığını ve kime teslim edildiğini Tevsik eder nitelikte Uluslararası Taşıma belgesi, Teslim belgesi, TIR KARNESİ, Transit Taşıma belgesi, Özet beyan v.s. belge sunulmadığından bu yönde bir tespitte bulunulamadığı,
Diğer taraftan yine Davalı Taşımacı ----- tarafından konu emtiaların ----- Limanından alınarak ----- Bölgesine Yurt içi İç taşıması yapılan kısmı için ise yine dava dosyasına bu taşımayı Tevsik eder nitelikte TAŞIMA İRSALİYESİ, Teslim belgesi v.s. belge sunulmadığından bu yönde bir tespitte bulunulamadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce işbu dosyada, taşımacılık uzmanı ve mali müşavir bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi ek raporunda özetle; ----- Gümrük Müdürlüğünün ------sayılı yazı ekinde dosya ile alâkalı olarak Sayın Mahkemeye sunmuş olduğu ------ sayılı transit refakat belgeleri ve bu belge eklerinde yer alan ------numaralı Emtia Faturalarına ilişkin olarak yapılan incelemelere aşağıda yer verilmiştir. ------ sayılı Transit Refakat Belgesi : Transit Refakat belgesinin gönderici/ihracatçı hanesinde -----’da bulunan dava dışı----- isimli firmaya, Alıcı hanesinde ise Davacı ------.
Firmasına ait bilgilere yer verildiği, Konu belge üzerinde Sevk/İhracat Ülkesi -----, Varış Ülkesi Türkiye, Emtiayı taşıyan araç plakasının ise ----- olarak kayıtlı olduğu, Hareket Gümrük İdaresi olarak “----- Gümrük Müdürlüğü”, Varış Gümrük İdaresi olarak ise “----- Gümrük Müdürlüğü” bilgilerine yer verildiği,
bununla birlikte Transit Refakat belgesinin 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.590,40Kg, 3901.20GTP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) emtiaya ilişkin olarak düzenlendiği ve Varış Gümrük İdaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünce belgenin mühürlenerek imza altına alındığı yani kontrollerinin yapıldığı,
dolayısıyla buradan hareketle Taşıma konusu olan Emtianın ----- Gümrük Müdürlüğüne ulaştığı anlaşılmaktadır. b) 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı Emtia Faturası: Faturanın ---- bulunan dava dışı “------” isimli firma tarafından Davacı ------ Firması adına toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “-” ticari tanımlı emtia için düzenlendiği,
Faturada Teslim şekli olarak ----” ibaresine ve ----- plakalı araç bilgisine de yer verildiği görülmüştür. ------ sayılı Transit Refakat Belgesi : Transit Refakat belgesinin gönderici/ihracatçı hanesinde ----- isimli firmaya, Alıcı hanesinde ise Davacı -----.
Firmasına ait bilgilere yer verildiği, Konu belge üzerinde Sevk/İhracat Ülkesi ------, Varış Ülkesi Türkiye, Emtiayı taşıyan araç plakasının ise -----olarak kayıtlı olduğu, Hareket Gümrük İdaresi olarak “----- Gümrük Müdürlüğü”, Varış Gümrük İdaresi olarak ise “------ Gümrük Müdürlüğü” bilgilerine yer verildiği,
bununla birlikte Transit Refakat belgesinin 15.01.2022 tarih ve ------ numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.590,40Kg, 3901.20GTP’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) emtiaya ilişkin olarak düzenlendiği ve Varış Gümrük İdaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünce belgenin mühürlenerek imza altına alındığı yani kontrollerinin yapıldığı, dolayısıyla buradan hareketle Taşıma konusu olan Emtianın ----- Gümrük Müdürlüğüne ulaştığı anlaşılmaktadır.
15.01.2022 tarih ve ----- numaralı Emtia Faturası: Faturanın ----- bulunan dava dışı ----- isimli firma tarafından Davacı ------- Firması adına toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “-” ticari tanımlı emtia için düzenlendiği,
Faturada Teslim şekli olarak “-----” ibaresine ve ---- plakalı araç bilgisine de yer verildiği görülmüştür. ------ sayılı Transit Refakat Belgesi : Transit Refakat belgesinin gönderici/ihracatçı hanesinde ----’da bulunan dava dışı “----- isimli firmaya, Alıcı hanesinde ise Davacı------ Firmasına ait bilgilere yer verildiği, Konu belge üzerinde Sevk/İhracat Ülkesi ------, Varış Ülkesi Türkiye, Emtiayı taşıyan araç plakasının ise ------ olarak kayıtlı olduğu, Hareket Gümrük İdaresi olarak “---- Gümrük Müdürlüğü”, Varış Gümrük İdaresi olarak ise “------ Gümrük Müdürlüğü” bilgilerine yer verildiği,
bununla birlikte Transit Refakat belgesinin 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.590,40Kg, -----’li (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) emtiaya ilişkin olarak düzenlendiği ve Varış Gümrük İdaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünce belgenin mühürlenerek imza altına alındığı yani kontrollerinin yapıldığı, dolayısıyla buradan hareketle Taşıma konusu olan Emtianın ----- Gümrük Müdürlüğüne ulaştığı anlaşılmaktadır.
15.01.2022 tarih ve ------ numaralı Emtia Faturası: Faturanın ---- bulunan dava dışı “-----” isimli firma tarafından Davacı ----- Firması adına toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan -----GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “----” ticari tanımlı emtia için düzenlendiği, Faturada Teslim şekli olarak “--- ibaresine ve ----- plakalı araç bilgisine de yer verildiği görülmüştür.
Değerlendirmeler: ----- Gümrük Müdürlüğünün ------ sayılı yazı ekinde dosya ile alâkalı olarak Sayın Mahkemeye sunmuş olduğu------ sayılı transit refakat belgeleri ve bu belge eklerinde yer alan ------ numaralı Emtia Faturalarına ilişkin olarak yapılan incelemelere istinaden;
-----’dan Türkiye’ye ihraç edilerek ----- sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ------ numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----- GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “-” ticari tanımlı emtianın -----plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ----- Gümrük İdaresine “-----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ----- Gümrük idaresine varış yaptığı,
----’dan Türkiye’ye ihraç edilerek ------ sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan------ GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “----” ticari tanımlı emtianın ----- plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ------ Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ----- Gümrük İdaresine -----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ----- Gümrük idaresine varış yaptığı,
---- Türkiye’ye ihraç edilerek ----- sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----- GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “---” ticari tanımlı emtianın ----- plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ----- Gümrük İdaresine “-----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ----- Gümrük idaresine varış yaptığı,
Anlaşıldığından hareketle öncelikle dava konusu emtianın----- plakalı araçlar ile -----kadar taşımasının yapıldığı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte dava konusu emtianın Davalı Taşımacı ----- tarafından ---- Limanından alınarak ---- Bölgesine Yurt içi İç taşımasının yapıldığını gösterir herhangi belgeye yine dava dosyasında rastlanmamıştır.
Ayrıca, -----numaralı Emtia Faturalarında yer verilen “------Teslim şeklinden hareketle Davalı taşımacı tarafından davacı tarafa düzenlenen 10.000Usd tutarlı Navlun faturası ile alâkalı olarak.
Uluslararası ticarete konu olan malların tesliminin nerede ve nasıl yapılacağı, Teslimat ile ilgili sorumluluk veya yükümlülüklerin hangi aşamada kime ait olduğu ve bu ticarete ilişkin Navlun (Taşına ücreti), Sigorta ve diğer oluşacak masrafların kim tarafından karşılanacağı gibi hususları da içeren sözleşmenin hazırlanıp hazırlanmadığı ve bu sözleşmede Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan ----) yani Teslim şekillerine ayrıca yer verilip verilmediği hususu önemlidir.
Çünkü dava konusu ------numaralı Emtia faturalarında teslim şekli olarak----- teriminin kullanıldığı görülmektedir. CIF Teslim terimi. Navlun ve Sigorta masraflarının satıcı tarafından üstlenilmiş olduğu teslim şekli anlamına gelmektedir. Bu Teslim şeklinde Satıcının belli başlı sorumlulukları mevcut olup bu sorumluluklardan bazıları bizzat terimin adında geçen sigorta bedeli ve Navlun bedelidir.
Dolayısıyla ortada Davacı----- bulunan dava dışı satıcı-----” isimli firma arasında yapılmış bir sözleşme var ise ve bu sözleşmede ayrıca ---- kapsamında “-----olarak teslimat yapılacağı hususuna da yer verilmiş ise bu durumda ----’dan -----’ye kadar yapılan taşıma bedelinden ----- bulunan dava dışı satıcı-----isimli firma sorumlu olacak yani davacı ----- bu noktada------Türkiye’ye kadar yapılan taşımaya ilişkin olarak Navlun sorumluluğundan söz edilemeyeceği değerlendirilmektedir.
Bunun dışında Bilirkişi Heyetimizce Kök raporda tespit edilen eksiklikler ile ilgili olarak gerek davacı gerekse de davalı taraflarca dava dosyasına başkaca belge sunulmadığı anlaşıldığından sebeple bu eksik belgeye dayalı konular ile alâkalı olarak Bilirkişi Kök raporuna eklenecek veya oradaki görüş ve kanaati değiştirecek başkaca bir husus olmayıp bu noktada kök raporda yer verilen hususların aynen geçerli olacağı değerlendirilmektedir.
SONU Ç
Dava Dosyasında bulunan ve yukarıda yer verilen mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda tüm delillerin ve her türlü hukuksal durumun takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere.
Dava konusu Emtianın ----- sayılı transit refakat belgeleri kapsamında-----plakalı araçlar ile ----- Gümrük Müdürlüğüne kadar taşımasının yapıldığı, Davalı Taşımacı----- Emtiayı ----- Limanından alıp yurt içi taşıma ile ----- Bölgesine iç taşıma yaparak teslimat yaptığına dair dava dosyasına herhangi bir belge sunmadığı, dolayısıyla Emtianın davalı taşımacı tarafından ----- iç taşımasının yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, -----numaralı Emtia faturalarında teslim şekli olarak CIF (Cost, İnsurance and Freight) teriminin kullanıldığı,
CIF Teslim teriminin ise Navlun ve Sigorta masraflarının satıcı tarafından üstlenilmiş olduğu teslim şekli anlamına geldiği, bu Teslim şeklinde Satıcının belli başlı sorumluluklarının mevcut olduğu, bu sorumluluklardan bazılarının ise bizzat CIF terimin adında geçen sigorta bedeli ve Navlun bedeli olduğu,
Dolayısıyla ortada DAVACI ------ İSİMLİ FİRMA ARASINDA YAPILMIŞ BİR SÖZLEŞME VAR İSE VE BU SÖZLEŞMEDE AYRICA ---- KAPSAMINDA “-----OLARAK TESLİMAT YAPILACAĞI HUSUSUNA DA YER VERİLMİŞ İSE bu durumda ---- Türkiye’ye kadar yapılan taşıma bedelinden----- bulunan dava dışı satıcı -----isimli firmanın sorumlu olacağı yani davacı ----- bu noktada ----’dan ------’ye kadar yapılan taşımaya ilişkin olarak Navlun sorumluluğundan söz edilemeyeceği,
Diğer taraftan Bilirkişi Heyetimizce Kök raporda tespit edilen eksiklikler ile ilgili olarak gerek davacı gerekse de davalı taraflarca dava dosyasına başkaca belge sunulmadığı anlaşıldığından sebeple bu EKSİK BELGEYE DAYALI konular ile alâkalı olarak Bilirkişi Kök raporuna eklenecek veya oradaki görüş ve kanaati değiştirecek başkaca bir husus olmayıp bu noktada kök raporda yer verilen bu hususların aynen geçerli olacağı bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; Davanın, davacı tarafından davalıya navlun bedeli olarak ödenmiş olduğu iddia edilen 10.000 USD bedelin davalıdan alınarak davacıya ödenmesi istemine ilişkin olduğu,
Davacı ------ Muhtelif Emtia ithal ettiği, Davacı----- tarafından İthal edilen bu emtiaların ---- Limanından alınarak ---- Bölgesinde bulunan Dava dışı ---- firmasına teslim edilmesi için Davalı Taşımacı -----ile anlaşıldığı, Bu taşıma işlemi için Davalı-----arafından davacı taraf olan ----firmasına ----- sayılı ve 25.02.2022 tarihli toplamda 10.000USD tutarlı Navlun Faturası düzenlendiği, düzenlenen bu Faturanın Not/Açıklamalar kısmında ise ------ plakalı toplamda 3 araç bilgisine yer verildiği,
Fatura içerik bilgileri incelendiğinde ise 2 adet araç için ------ İTHALAT NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve birim fiyat olarak 3.495Usd üzerinden fiyatlandırma yapıldığı dolayısıyla 2 araç için 3.495Usd x 2 araç = 6.990Usd navlun üzerinden ------ teslim olarak faturalama yapıldığı,
diğer 1 araç için ise fatura içerik bilgilerinin ------ İTHALAT NAVLUN BEDELİ” olarak açıklama yapıldığı ve 3.010Usd birim fiyat üzerinden ---- Liman Teslim olarak düzenlendiği ayrıca bu navlun faturasına ilişkin olarak 10.000USD tutarının davacı ------tarafından Davalı ----- Bankasına ait 25.02.202022 tarih ve ----- numaralı işlem Referanslı ödeme belgesine istinaden Havale edildiği,
Davacı -----. tarafından 10.000USD olarak Navlun tutarı ödenen konu ----- plakalı toplamda 3 araç ile Davalı taşımacı ----- tarafından taşıması yapılan emtianın Dava dışı ------firmasına teslim edilmediği iddiasında bulunulduğu ve bu durumdan Davalı Taşımacının sorumlu tutulduğu, Bunun üzerine Davalı ------tarafından dosyaya sunulan davaya cevap dilekçesinde ise konu emtianın ----- Limanından alınarak ----- Bölgesine götürülmesi olarak değil sadece----- Limanına teslim edilmesi üzerine Davacı -----. ile anlaştıklarını beyan ettiği,
----- Türkiye’ye ihraç edilerek ---- sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ----- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----- GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “-” ticari tanımlı emtianın--- plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ---- Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ---- Gümrük İdaresine “-----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ---- Gümrük idaresine varış yaptığı,
----- Türkiye’ye ihraç edilerek ----- sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ------- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ------GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “----” ticari tanımlı emtianın ------ plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ---- Gümrük İdaresine “-----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ----- Gümrük idaresine varış yaptığı,
---- Türkiye’ye ihraç edilerek ----- sayılı Transit Refakat Belgesine konu edilen 15.01.2022 tarih ve ---- numaralı fatura muhteviyatı toplamda 24 kap, 24.000 Net kilo, 24.590,40 Brüt kilosu olan ----- GTİP’li ( Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlu) 16.800,00USD kıymetinde bulunan “---” ticari tanımlı emtianın---- plakalı araç ile Hareket Gümrük idaresi olan ----- Gümrük Müdürlüğünden Varış Gümrük idaresi olan ---- Gümrük İdaresine ----” teslim şekli kapsamında taşımasının yapıldığı ve taşıma konusu bu Emtianın ----- Gümrük idaresine varış yaptığı,
Anlaşıldığından hareketle öncelikle dava konusu emtianın ----- plakalı araçlar ile ----- kadar taşımasının yapıldığı, Bununla birlikte dava konusu emtianın Davalı Taşımacı-----. tarafından ------ Limanından alınarak ------ Bölgesine Yurt içi İç taşımasının yapıldığını gösterir herhangi belgeye dava dosyasında rastlanmadığı, dava konusu emtianın davacıya teslimi ile ilgili bir tespitte bulunabilinmesi adına dava dosyasına bu belgeleri sunması gerektiği anlaşılmakla, davacının iddiaları ispata muhtaçtır.
Açıklanan gerekçelerle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/59, K. 2025/317, 28 Mart 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama