İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/646 K.2025/187

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/646

KARAR NO : 2025/187

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/09/2023

KARAR TARİHİ : 25/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ve davalı arasında ------açık adresinde bulunan dükkanda kullanılmak üzere konusu “pergola ve giyotin sistemin yerinde montajlı anahtar teslimi” bedeli KDV dahil 750.000 TL olan eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin sözlü olarak akdedilmiş davalının-----.

Noterliğinden davacıya göndermiş olduğu 17.07.2023 tarih ----- yevmiye nolu ihtarname ile eser sözleşmesinin varlığının kabul edildiğini----Noterliği 17.07.2023 tarih ------ yevmiye nolu ihtarnameden de açıkça anlaşılacağı üzere taraflar arasında hem 02.03.2023 tarihli Franchise Sözleşmesinden hem de huzurdaki davaya konu sözlü eser sözleşmesinden kaynaklı hukuki ilişki bulunduğunu, her iki sözleşme kapsamında toplam 950.000 TL ödeme yapıldığının 17.07.2023 tarihli ihtarname içeriğinden de anlaşılacağı üzere davalının kabulünde olduğunu,

davacının eser sözleşmesi kapsamında 750.000 TL franchise sözleşmesi kapsamında ise 200.000 TL ödeme yaptığını, huzurdaki davanın sadece eser sözleşmesini konu edindiğini, franchise sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlığa ilişkin ayrıca dava açılacağını, davacının davaya konu eser sözleşmesinden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmiş davalının da kabulünde olduğu üzere tüm ödemeyi 200.000 TL nakit, 550.000 TL’si ise çek olmak üzere gerçekleştirdiğini, davacının yükümlülüklerine uymuş olmasına rağmen;

davalının, yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığını ya bugün ya yarın eseri teslim edeceğim demek suretiyle davacıyı oyaladığını, davacı kendisine taahhüt edilen pergola ve giyotin sistemin yerinde montajlı anahtar tesliminin gerçekleştirilmemesi ve ----- yazışmalarından da anlaşılacağı üzere gerçekleştirilmeyeceğinin açıkça söylenmesi üzerine davalıya ---Noterliği 28.07.2023 tarihli-----yevmiye nolu ihtarnameyi keşide etmek suretiyle davalı iddialarına cevap verdiğini, sözleşmeden döndüğünü bildirdiğini, söz konusu ihtarnamenin 01.08.2023 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini,

davacının sözleşmesinden dönmesi akabinde pergola ve giyotin sistemini başkaca bir firmaya yaptırmak üzere anlaştığını, arabauluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik.

Eser sözleşmesine konu işin yerine getirilmemesi, davacıya teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmeden dönüldüğünün tespiti ile müvekkilin ödemiş olduğu toplam 750.000 TL' nin şimdilik 10.000,00 TL’sinin ihtarname tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, davalı ile arasındaki eser sözleşmesine istinaden alacak davası açtığını ancak açılan davada dava değerinin eksik olarak gösterildiğini, eksik harç ikmal edilmeden davaya devam edilmesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin Türkiye tarafından tanınan kuruluşundan itibaren hızla gelişmeye devam ederek günümüzde bir çok şehirde 68 şubesiyle 25 senedir hizmet veren köklü bir şirket olduğunu, davalı ile davacı arasında imzalanmış olan Franchise sözleşmesine dayalı olarak franchise bedeline ilişkin olarak 531.000,00 TL ve pergole giyotin cam bedeline ilişkin de 885.000,00 TL değerinde iki ayrı fatura kesildiğini,

anlaşmanın ardından davalının üstüne düşen edimlerin ifası için davacıdan yapılacak pergole giyotin cam için ölçü istediğini, pergole giyotin üretimi yaptırdığını, daha sonra davacının ölçüleri yanlış verdiğinin anlaşıldığını, bu nedenle davalının zarara uğrayıp haciz tehditi altında kaldığını, davacının hatası nedeniyle bayilik verilen dükkana takılamadığını, aynı zamanda kesilen iki fatura için davacının davalı şirkete 466.000,00TL bakiye borcu bulunduğunu, bakiye borç için taraflarınca ----Noterliğinden 17 Temmuz 2023 tarihinde ----- yevmiye sayılı ihtar gönderildiğini,

davalının marka değerinin zarara uğradığını savunarak,davacının tüm iddiaları asılsız olduğundan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Banka kayıtları celp edilmiştir.

6100 sayılı HMK Madde 222- 1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle: 22/7/2020 - 7251 sayılı Kanun md. 23) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır. 6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan hükümler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında. Tarafların tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin 20/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile 6100 sayılı HMK 222.

Madde kapsamında taraflara 2023 yılına ait ticari defterlerini sunmaları için iki haftalık kesin süre verilmiş, SMMM ve alanında uzman bilirkişi tarafından tarafların iddia ve savunmaları kapsamında alacak ve borç kalemlerinin tespiti ve hesaplanması hususlarında rapor tanzim etmek üzere dosya bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

SMMM bilirkişi --- ve ----- tarafından tanzim edilen raporda özetle;''...Davacı Şirketin, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000.-TL Alacak Talebi üzerinden Sebepsiz Zenginleşme Hükümleri kapsamında davalı şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu alacak davasında; Davacının kendisine teslimi sağlanmayan GİYOTİN CAM için 419.000 TL ödediği, GİYOTİN CAM'ın teslim edilmediği, teslim edilmemesinin davacının kusurunda kaynaklandığına yönelik savunmanın hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Davacının sözleşmeden döndüğü, Sözleşmeden dönülmesi sebebiyle ödenen bedelin iadesinin haklı olacağı, Ödeme miktarı olan 419.000 TL'nin dönmeye ilişkin ihtarname tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren ticari faiziyle talep edilebileceği... '' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafça rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.

İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Davacı tarafından eser sözleşmesi kapsamında davalıya ödenen bedelin davalıdan istirdatı istemiyle husurdaki dava açılmıştır.

Davacı tarafından;Taraflar arasında 02/03/2023 tarihli Franchise Sözleşmesi ve ayrıca eser sözleşmesine dayalı ticari ilişki bulunduğu, her iki sözleşme kapsamında davalıya toplam 950.000 TL ödeme yapıldığı, franchise sözleşmesi kapsamında yapılan ödemenin 200.000 TL olduğu, davaya konu eser sözleşmesinin ise----- açık adresinde bulunan dükkanda kullanılmak üzere “pergola ve giyotin sistemin" yerinde montajlı ve anahtar teslim olarak yapılması hususuna ilişkin olduğu, eser sözleşme bedelinin KDV dahil 750.000 TL olarak belirlendiği,

işin ifası kapsamında davalıya sözleşme bedelinin ödendiği ancak işin teslim edilmediği ileri sürülerek huzurdaki davanın açıldığı, davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde pergole giyotin cam işi için davacı tarafından ölçülerin yanlış verildiği, davacının hatası nedeniyle ürün montesi yapılmadığı, bu nedenle davalının zarara uğrayıp haciz tehditi altında kaldığı, Franchise sözleşmesine dayalı olarak 531.000,00 TL ve pergole giyotin cam bedeline ilişkin de 885.000,00 TL değerinde iki ayrı fatura kesildiği yönünde savunmada bulunuduğu görülmüştür.

İddia ve savunma kapsamından taraflar arasında (Franchise ve eser sözleşmesi) sözleşmesel ilişki bulunduğu ve eser sözleşmesine konu ürününün davacıya teslim edilmediği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, tarafların eser sözleşme bedeli ile ürün montajının yapılmamasında kusurlu tarafın belirlenmesine yönelik uyuşmazlık içinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce 6100 sayılı HMK 222.

Madde kapsamında taraf ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine ilişkin ara karar tesis edilmiş, sunulan raporda davacı şirket tarafından ibraz edilen 2023 Yılı Yevmiye defterinin noter açılış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmış bulundukları ancak defteri kebir ve envanter defterlerinin incelemeye ibraz edilmediği, davacı şirket kayıtlarında göre davacı şirketin 850.000,00-TLalacaklı durumda olduğu, davalı tarafa ait ticari defterlerin ise usulüne uygun şekilde tutulduğu, davalı şirket ticari kayıtlarında davalı şirketin 4 adet satış faturasından kaynaklı 1.516.000,00-TL alacaklı durumda bulunduğu,

toplam 950.000,00-TL davacı ödemesinin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, ancak davalı tarafından keşide edilen -----Noterliği 17/07/2023 Tarih ----- yevmiye numaralı İhtarname kapsamında yapılan ödemelerin davalı tarafından kabul ve ikrarında olduğu,

davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirket tarafından keşide edilen ancak davacı şirketçe kabul edilmeyerek ----- Noterliği'nden keşide edilen 28.07.2023 Tarih ----- yevmiye numaralı ihtarname ekinde ve 01/08/2023 tarihinde tebliğ edilmek suretiyle davalı şirkete iade edilen KDV Dahil 1.416.000.-TL Toplam tutarlı 2 Adet davalı şirket satış faturasının davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadıkları, taraflar arasındaki franchise sözleşmesinin 2023-2033 dönemini kapsayan on yıllık olarak yapıldığı, sözleşmenin 3.2.1.1. maddesinde isim hakkı olarak 450.000,00 TL + KDV ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 3.2.2.1.

Ve 3.2.2.2. Maddelerinden ciro üzerinden alınan ---- ücretinin asgari 7.000,00 TL olarak belirlendiği, mali kayıtlardan davalı tarafından kesilen faturaların ---- bedeli veya satılan ürünlere ilgili olmadığının anlaşıldığı, bu haliyle taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi kurulmakla birlikte normal işleme sürecinin henüz başlamadığı anlaşıldığı, huzurdaki davanın frenchise sözleşmesine ilişkin olmayıp "giyotin cam sistemi için ödenen paranın iadesi" istemi olduğu,

davalının 17/07/2023 tarih ve ----- yevmiye nolu ihtarnamesi ile 950.000,00 TL ödemeyi kabul ettiği, her iki taraf defterlerinin ticari kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı ve ihtarnamelerde yer alan iradelere göre değerlendirme yapıldığında.

Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının davalıya franchise sözleşmesinden doğan borcunun 450.000 TL + KDV olmak üzere 531.000 TL olup, taraflar arasında bunun dışında yapılacak ödemelerin ciroya ve mal alımına bağlandığı, bu haliyle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisine bağlı olarak franchise bedelinin dava konusu edilmediğinden fazla bedelin giyotin cam bedeli olarak ödendiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu kapsamda 950.000,00 TL - 531.000,00 TL = 419.000,00 TL bedelin giyotin cam bedeli olarak davalı tarafından tahsil edilmiş olduğu anlaşıldığının tespit edildiği,

sunulu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, yapılan yargılama ile davacı tarafından eser sözleşmesine konu bedelin davalıya ödendiği anlaşıldığı, bu kapsamda eser sözleşmesine konu işin yapılması davalı yükümlülüğünde olup, ölçülerin alınması işinin de prefosyonel olarak pergola ve giyotin cam üretimi yapan davalı taraf sorumluluğunda olduğu, ileri sürülen "ölçülerin davacı tarafından hatalı olarak verildiği" savunmasının başta tacir yükümlülüğüne ve devamla hayatın olağanına aykırı olduğu, davacının eser sözleşmesine konu ödemeleri 2023 yılı Nisan ayında gerçekleştirdiği,

sunulu ----- yazışmalarından 2023 yılı Haziran ayında pergole yapım işinin davalı tarafından gerçekleştirilmeyeceğinin anlaşılması karşısında edimin ifasında davalı temerrüdü yönünden yeniden süre verilmesine gerek bulunmadığı, davacı tarafından 01/08/2023 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği anlaşılan ihtarname ile sözleşmeden dönüldüğü, davacının sözleşmeden dönme iradesinde haklı olduğu, ihtarname kapsamında bedel iadesi yönünden davalı tarafa üç günlük süre tanındığı ve 07/08/2023 tarihinde temerrüd gerçekleştiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.