KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/69
- Karar No
- 2024/833
- Karar tarihi
- 6 Kasım 2024
Karar Metni
6.273 kelime·31 dk okuma·7 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/69
KARAR NO : 2024/833
DAVA
Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ : 26/01/2023
KARAR TARİHİ : 06/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle;
Davalı ------ tarafından 23/11/2022 tarih ve ------ sayılı "Olağanüstü Genel Kurula Davet" yazısı ile tüm ortaklara, 27/12/2022 Salı günü saat 10:00'da ------ adresinde davet yazısında belirtilen gündemi görüşüp karara bağlamak üzere "olağanüstü genel kurul toplantısı" yapılacağının bildirildiğini, "Olağanüstü Genel Kurula Davet" yazısında belirtilen gündem maddelerinde, Açılış ve Yoklama Başkanlık Divanının oluşturulması ve Divan Heyetine toplantı tutanaklarını imzalama yetkisinin verilmesi,
Saygı Duruşu ve İstiklal Marşı, Devlet tarafından yapılan 2 asgari ücret artışından dolayı bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak için reklam, güvenlik ve bunun gibi aidat kalemlerinin görüşülerek artış oranlarının belirlenmesi ve karar alınması, Bundan sonra devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında, aidatlara asgari ücret artışları oranında zam yapılmasının görüşülmesi ve karar alınması,Blokede toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılıp dağıtılmamasının görüşülmesi ve karar alınması, Yönetim Kurulu üyeliğine 7 asil, 7 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin belirlenmesi ve karar alınması,
Denetim Kurulu üyeliğine 2 asil, 2 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin belirlenmesi ve karar alınması,"----Olağanüstü Genel Kurulu 27/12/2022 tarihinde saat 10:00'da----- daresinde Ticaret Bakanlığı Temsilcileri ---- ve ------- gözetiminde toplanıp, toplantı sonucunda olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağı hazırlandığını, toplantının "Devlet tarafından yapılan 2 asgari ücret artışından dolayı bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak için reklam, güvenlik ve bunun gibi aidat kalemlerinin görüşülerek artış oranlarının belirlenmesi ve karar alınması" konulu 4. Maddesine ilişkin görüşmeler sonucunda reklam,
güvenlik ve bunun gibi aidat kalemleri için artış oranlarının 2 asgari ücret zammı oranında birinci zam %30 ve 2. Zam oranı %54 olarak belirlenmesi için oylama yapılmış ve oylama sonucunda 119 kabul ve 6 red oyu ile oy çokluğuyla kabul edildiğini, bir kısım muhalif üye ile birlikte müvekkili ...' ın: "Yönetim Kurulunun bize göndermiş olduğu gündemde bahsedilen, Devlet tarafından yapılan 2 asgari ücret aartışından dolayı bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak için reklam,
güvenlik ve bunun gibi aidat kalemleri için artış oranlarının belirlenmesi ve karar alınması maddesinde bozulan bütçe dengesi 2022 senesine ait olduğu için bu maddede 2023 senesine dair karar alınamaz oylamaya sunulamaz ve iptali için şerh koyuyoruz" demek suretiyle muhalefet şerhini tutanağa eklediklerini, toplantının "Bundan sonra devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında, aidatlara asgari ücret artışları oranında zam yapılmasının görüşülmesi ve karar alınması" konulu 5. Maddesine ilişkin görüşmeler sonucunda Divan başkanı devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında,
aidatlara asgari ücret artışları oranında zam yapılmasını oylamaya sunulup, yapılan oylama sonucunda 120 kabul ve 6 red oyu ile bu teklif oy çokluğuyla kabul edildiğini, bir kısım muhalif üye ile birlikte müvekkil ...' ın "Gündemin 5. Maddesinde 2023 tahmini bütçesi sunulmadığı için yapılacak olan artış kalemleri anlaşılamadığından ve genel kurulda tartışılmadığından bu maddenin oylamasının iptali için şerh koyuyoruz" demek suretiyle muhalefet şerhini tutanağa ekletildiğini,
Toplantının "Blokede toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılıp dağıtılmamasının görüşülmesi ve karar alınması" konulu 6. Maddesine ilişkin görüşmeler sonucunda Divan başkanı blokede biriken kira gelirlerinin dağıtılmasını oyladığını, yapılan oylama sonucunda 92 kabul ve 52 red oyu ile kira gelirlerinin dağıtılmasıNIN oy çokluğuyla kabul edildiğini,
bir kısım muhalif üye ile birlikte müvekkili ... ın: "Gündemin 6. Maddesinde görüşülen kira paralarının dağıtılması konusunda alınan karar oylaması denetimden geçmiş 2022 senesi finansal tablolar genel kurula sunulmadığı ve kira tutarları bilanço ve gelir tablosunda gösterilmediği için yapılan oylama geçersizdir.
Şerh düşeriz" demek suretiyle muhalefet şerhini tutanağa ekletildiğini, toplantının "Yönetim Kurulu üyeliğine 7 asil, 7 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin belirlenmesi ve karar alınması" konulu 7. Maddesine ilişkin görüşmeler sonucunda önce yönetim kurulu üyelerinin seçimi işleminin oylandığını, 158 kabul oyuna karşın 3 red oyu ile yönetim kurulu üyelerinin seçildiğini, ardından seçilmiş yönetim kurulu üyelerinin görev süresinin belirlenmesi maksadıyla 2 ayrı oylama yapıldığını, yönetim kurulu görev süresinin 2 yıl olması önerisi hakkında yapılan oylamadı 23 kabul oyuna karşın 140 red oyu ile reddedildiğini,
ardından görev süresinin 4 yıl olması önerisinin oylanıp, yapılan oylama sonucunda 140 kabul ve 23 red oyu ile oy çokluğuyla yönetim kurulu görev süresinin 4 yıl olmasına karar verildiğini, bir kısım muhalif üye ile birlikte müvekkil ... ın "Gündemin 7. Maddesine ilişkin şerhimizdir. Gündemin 7. Maddesi önce oylanmış, kabul edilmiş, ancak daha sonra görev süresi değiştirilerek 2. Defa oylamaya sunulmuştur.
İlk oylamada 2 yıllık görev süresi oylanmış ve kabul edilmiştir. -----Kooperatif Anasözleşmesinin 36. Maddesi gereği İbra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.
Dolayısıyla yönetim kurulu seçiminin iptali için şerh koyuyoruz." demek suretiyle muhalefet şerhini tutanağa eklediğini, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. Maddesine göre:"Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. ..." görüldüğü üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 53. Maddesine göre davanın açılması için belirlenmiş hak düşürücü süre, toplantıyı takip eden günden başlayarak 1 ay olduğunu,
dolayısıyla davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığını, yine 53. Maddede hüküm altına alındığı üzere genel kurul kararları aleyhine dava açmak isteyenlerin kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurması gerektiğini, Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali istemiyle açılacak davada görevli mahkemenin tespiti 5235 sayılı "Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yetkileri Hakkında Kanun" hükümleri doğrultusunda yapıldığını, nitekim 5235 sayılı Kanun'un 5. Madde 3. fıkrasına göre: "Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur.
Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri beş yüz bin Türk lirasının üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın.
Şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak sorumluluk davalarına, organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, fesih, infisah ve tasfiyeye yönelik davalara, ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır." Sonuç olarak açmış olduğumuz dava, hak düşürücü süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. Maddesine göre: "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri. Yönetim Kurulu.
Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri.
Müvekkilinin 27/12/2022 tarihinde gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurul toplantısına bizzat katılıp, olağanüstü genel kurul gündeminin 4,5,6 ve 7. Maddelerine ilişkin alınan kararlara ilişkin muhalefet şerhini, dilekçenin özet bölümünde alıntıladığı haliyle tutanağa geçirilmiş olduğundan iş bu davayı açma hakkı bulunan kişilerden olduğu açık ve net bir şekilde görüldüğünü, gündemin 4, 5 ve 6. Maddeleri incelendiğinde görüleceği üzere asgari ücretlerdeki artışların bütçe dengesini bozduğunu, bu dengenin yeniden sağlanması maksadıyla bazı maddelerin görüşülmesi maksadıyla yönetim kurulu tarafından gündeme dahil edildiğinin anlaşıldığını,
Olağanüstü genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde yönetim kurulunun bozulan bütçeye ilişkin somut verileri ortaya koyan bir çalışma ya da bilanço verisini üyelere sunmadığını, bütçe dengesinin bozulup bozulmadığının anlaşılabilmesi için kooperatif ana sözleşmesine göre gelir gider farkı oluşup oluşmadığının tespitinin gerektiğini, Kooperatif ana sözleşmesi 60. maddesi “Gelir Gider Farkı Ve Dağıtımı” yan başlığını taşıdığını, Madde 60/4’e göre : “Gelir gider farkı menfi olduğu takdirde ortaya çıkan açık yedek akçelerden,
bunların yetmemesi halinde 61’nci maddeye göre oluşturulan özel fon ile ortak sermaye paylarından karşılanır” Madde 60/5’e göre: “Menfi neticeler ortadan kaldırılmadıkça gelir gider farkı dağıtımı yapılamaz” Ana sözleşme maddesinin açık hükmü doğrultusunda aidatlardan karşılanamayan giderlerin kira gelirlerinden karşılanmasını, yetmediği takdirde yedek akçelerden karşılanması gerektiğini, bunların da yetmemesi durumunda oluşturulan özel fondan ve ortak sermayeden karşılanması gerektiğini, Kooperatif olağanüstü genel kurul toplantısında mevcut bütçe dengesizliğinin miktarının açık ve net bir şekilde ortaya konulmadığını,
herhangi bir bilanço hesaplamasının da yapılmadığını, ayrıca kooperatif ana sözleşmesinin 60. Maddesi düzenlemesi nedeniyle sırasıyla yapılması gereken işlemler yapılmaksızın doğrudan olağanüstü genel kurul toplantısı yapıldığını ve ana sözleşmeye ve hukuka aykırı davranıldığını.
Kooperatif ana sözleşmesinde yer alan 60. Maddenin açık hükmü doğrultusunda işlem yapılması gerekirken olağan genel kurul toplantısına çok kısa bir süre kala olağanüstü genel kurul toplantısı yapılarak bu toplantıda alınan aidatların arttırılması,
kira gelirlerinin dağıtılması kararları ana sözleşme hükümlerine ve açıkça hukuka aykırı olacağından iptal edilmesi gerektiğini, olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4. Maddesi bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak maksadıyla reklam, güvenlik ve bunun gibi aidat kalemleri için artış oranlarının belirlenmesi ve karar alınması hakkında olduğunu, ancak yapılan görüşmeler sonrasında 2023 yılına ait bir takım kararlar alındığını, bozulan bütçe dengesinin 2022 senesine ait olduğu için bu maddede 2023 senesine dair karar alınamayacağından 4. Maddenin bu gerekçeyle de iptal edilmesi gerektiğini,
olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 5. Maddesine ilişkin görüşmeler sırasında 2023 tahmini bütçesi sunulmadığı için yapılacak olan artış kalemleri anlaşılamadığından ve genel kurulda tartışılmadığından 5. maddenin bu gerekçeyle de iptal edilmesi gerektiğini, olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 6. Maddesinde görüşülen kira paralarının dağıtılması konusunda alınan karar oylaması denetimden geçmiş 2022 senesi finansal tablolar genel kurula sunulmadığı ve kira tutarları bilanço ve gelir tablosunda gösterilmediği için 6. maddenin bu gerekçeyle de iptal edilmesinin gerektiğini,
Kooperatif olağan ve olağanüstü genel kurulları gündemli olarak toplandığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 'Gündem' başlıklı 46/1. madde hükmüne göre, “Toplantı çağrısına ve ilana gündem yazılır. Anasözleşmenin değiştirilmesi bahis konusu ise, yapılacak ilanda değiştirilecek maddelerin numarasının yazılması ile yetinilir”. 1163 sayılı Kanunda, gündemde nelerin yer alması gerektiğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 42/2.
Maddesine göre kooperatif ortaklıklarda yönetim kurulunu seçme yetkisi münhasıran genel kurula ait olduğunu, Yönetim kurulu üyelerinin kural olarak genel kurul tarafından seçildiğini, bunun için genel kurulun usulüne uygun olarak toplanması ve gündeminde seçim maddesinin yer alması gerektiğini, (KoopK m. 98; TTK m. 413).
Davalı ---İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu 23/11/2022 tarih ve---- sayılı "Olağanüstü Genel Kurula Davet" yazısı ile üyelere gündem maddelerini bildirdiğini, ------İşletme Kooperatifi Ana Sözleşmesi 36. Maddesi 'Bilançonun Tasdiki ve İbrası' başlığını taşımaktadır. 36. Maddeye göre: " Bilançonun tasdikine dair olan genel kurul kararı yönetim kurulunun ibrasını da kapsar.
Ancak, bilançoda bazı hususlar gösterilmemiş veya bilanço yanlış olarak düzenlenmiş ise bilançonun tasdiki ile bu organlar ibra edilmiş olmazlar. Denetim raporunun okunmasından önce bilanço ile hesapların kabulü hakkında verilen kararlar geçerli değildir. İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.
İbra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davası açılabilmesi için, bu konuda genel kurulca karar verilmiş olması gereklidir. Kooperatif denetçileri genel kurul karar tarihinden itibaren bir ay içinde dava açmaya mecburdur. Bu müddetin geçirilmesiyle dava hakkı düşmez.
Davanın reddi halinde yönetim kurulu üyeleri tazminat talebinde bulunamazlar." Ana sözleşmenin 36. Maddesine göre önceki yönetim kurulu üyelerinin aynı genel kurulda yeniden seçilebilmesi için seçim gündemi haricinde mevcut yönetim kurulunun ibra edilmesi gündeminin de bulunması gerektiğini, ana sözleşme hükümlerine göre ibra edilme hususunda gündem maddesi bulunmaması nedeniyle eski yönetim kurulu üyelerinin seçime katılması mümkün değilken aynı genel kurulda yeniden yönetim kuruluna seçilmiş olmaları ana sözleşme ve mevzuat hükümlerine açıkça aykırı olduğunu ve iptal edilmesi gerektiğini,
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 57. Maddesine göre Yönetim kurulu üyelerinin en çok 4 yıl için seçilebildiklerini, Kanunda, üyelerin görev süresinin en çok 4 yıl ile sınırlandırıldığı, ancak asgari sürenin belirtilmediğini, bu durumda ana sözleşmede yer alması şartıyla daha kısa bir süre için de seçilmelerinin mümkün olduğunu, ana sözleşmede süre belirtilmemiş ise, kanuni düzenlemenin geçerli olduğunu, üyelerin 4 yıl için seçilmiş sayıldığını, ancak daha uzun bir süre için seçilmelerinin mümkün olmadığını, ------İşletme Kooperatifi Ana Sözleşmesi 42..
Maddesi 'Yönetim Kurulu Seçim ve Süresi' başlığını taşıdığını, 42. Maddeye göre: " Yönetim kurulu, genel kurulca en az bir en çok dört yıl için seçilir ve en az üç üyeden oluşur. Genel kurulca böyle bir süre tesbiti yapılmaması halinde bir yıl için seçilmiş sayılır. Yönetim kuruluna seçilen üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.
Gündemin 7. maddesinde yönetim kurulu görev süresinin en az 2 yıl olacak şekilde belirtilmesi ana sözleşmede yer alan en az bir yıl kuralına aykırı olduğunu, ayrıca gündem maddesinin açık ve net olması kuralına da aykırı olduğunu, zira olağanüstü genel kurul toplantısının yönetim kurulu tarafından talep edilmiş ve yönetim kurulunun hukuka aykırı bir şekilde yeni yönetim kurulunun görev süresinin en az 2 yıl olacağını bildirmek suretiyle ana sözleşme hükmüne aykırı bir şekilde genel kurul iradesini sınırlandırdığını,
---olağanüstü genel kurul toplantısında 7. Madde gündemi görüşmeleri sırasında öncelikle her hangi bir süre belirtilmeden yönetim kurulu seçimi yapıldığını, ardından görev süresinin iki yıl olması önerisinin oy çokluğuyla reddedildiğini ve devamında bu kez görev süresinin 4 yıl olması önerisinin oy çokluğuyla görev süresi 4 yıl olarak belirlendiğini, yukarıda alıntılanan Kooperatif ana sözleşmesinin 42. Maddesinde düzenlenen hükme göre yönetim kurulunun seçimi yapılırken yönetim kurulunun kaç yıl için seçileceğinin üyeler tarafından önceden bilinmesi gerektiğini,
yönetim kurulu seçiminde önceki üyelerin ibra edilmeden yeniden üye seçilmelerinin hukuka aykırı olduğunu, yapılan seçimin görev süresi açısından da hukuka aykırı olduğunu, zira yönetim kurulu seçimi sırasında görev süresi belirtilmediğinden ana sözleşme hükümleri doğrultusunda görev süresinin 1 yıl olması gerektiğini, benzer bir düzenlemenin "Anonim şirketlerin genel kurul toplantılarının usul ve esasları ile bu toplantılarda bulunacak bakanlık temsilcileri hakkında yonetmelik" 25/3.
Maddesinde düzenlendiğini, 25/3. maddeye göre: "(3) Genel kurulda müzakere edilerek karara bağlanmış gündem maddesinin, hazır bulunanların oy birliği ile karar verilmedikçe yeniden görüşülüp karara bağlanamayacağını, mevzuat hükümleri, kooperatif ana sözleşmesi ve yapılan açıklamalar doğrultusunda yönetim kurulunun görev süresine ilişkin yapılan oylamaların da geçersiz olduğu ve iptal edilmesi gerektiğini, yukarıda izah edilen ve mahkemece resen gözetilecek nedenlerle.
Olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4, 5, 6 ve 7. Maddelerine ilişkin alınan kararlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle;
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. Maddesinin f bendine göre; iddia edilen her bir vakıânın hangi delillerle ispat edileceğinin açık bir şekilde dava dilekçesinde bulunması gerektiğini, ancak davacının, dilekçesinde iddia etmiş olduğu vakıaların hiçbirinin hangi delile dayandığının belirtilmediğini, dava dilekçesinde iddia edilen vakaları tespit ettiği halde; tespit etmiş olduğu vakıaları hangi delillerle ispat edeceğini belirtmiş olmadığından HMK'nın 119.
Maddesinin 2. Fıkrası ve yine 194.
Maddesinin 2. Fıkrasına göre; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının ikame etmiş olduğu davada kötüniyetli olduğundan aleyhine disiplin para cezası verilmesi gerektiğini, davacının hukuki yararı olmadığı halde kötü niyetli olarak haksız çıkar elde etme amacıyla işbu davayı açtığını, 6100 HMK m. 329/2 de “Kötü niyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beş yüz Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahküm edilebilir.
Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin Para cezası vekil hakkında uygulanır.” usul ve esasa yönelik yapılan açıklamalar ile söz konusu madde birlikte değerlendirildiğinde, davacının hiçbir hakkı olmamasına rağmen kötü niyetli olarak müvekkil aleyhine dava açtığından; hakkında disiplin para cezası uygulanması gerektiğini, davacının, hiçbir hakkı olmadığı halde müvekkil aleyhine dava ikame ettiğinden;
vekâlet ücretinden sorumlu olduğunu, yargılama giderlerinden sayılan ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323 üncü, Avukatlık Kanunu'nun 169 uncu ve Avukatlık Ücret Tarifesinin 1 inci maddelerinde düzenlenen, ancak müstakil bir varlığı olmayan ve ait olduğu davanın konusunu teşkil eden hak ve alacağa sıkı sıkıya bağlı bulunan avukatlık ücretinin, davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi gerektiğini, zira haksız davranışta bulunan bir kimsenin, bu haksız davranışının bütün sonuçlarından sorumlu tutulmasının hukukun genel kurallarından olduğunu,
konuya ilişkin 6100 sayılı Yasanın 329 uncu maddesinin birinci fıkrasının bu ilkeye dayandığını, kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahküm edilebildiğini, vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktarın doğrudan mahkemece takdir edildiğini, bu halde, davacı hiçbir hakkı olmamasına rağmen müvekkili aleyhine dava açtığından;
müvekkil şirket ile tarafımız arasında kararlaştırılan vekâlet ücretinin, davacı tarafça ödenmesi gerektiğini, davacı tarafça kooperatif ana sözleşmesinin 60. maddesi dayanak gösterilerek yapılan işlemlerin hukuka aykırı olduğu iddia edilmişse de; gösterilen madde de dahil olmak üzere mevzuatta, ilgili hususlarda karar alınmasına engel teşkil eden bir hüküm bulunmadığını, davacı tarafça "gündemin 4, 5, ve 6. maddelerine ilişkin genel" başlığı altında; bütçe dengesinin bozulup bozulmadığının, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 60. Maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edilerek bu hususta birtakım açıklamalar ileri sürülmüşse de;
gösterilen hükmün huzurdaki dava ile ve konu genel kurul toplantısında alınan kararlar ile bir ilgisi bulunmadığını, ilgili hükmün başlığı “Gelir Gider Farkı ve Dağıtımı”dır. Maddenin İlk fıkrası. “Gelir gider farkı genel İşbu hükümde, işleyişini ilgilendiren; aidatların miktarı, ne şekilde belirleneceği gibi hususların karara bağlanmasını engelleyen hiçbir husus bulunmadığını, bilindiği üzere.
Türkiye'deki alışılmış uygulama olan asgari ücrete yılbaşında 1 kez yapılan artışın, 2022 yılında; bir kez yılbaşında, bir kez de yıl ortasında yılın ikinci yarısında geçerli olmak üzere iki kez yapıldığını, müvekkil kooperatifin 2022 yılındaki genel kurul toplantısı ise bu ikinci artış yapılmadan önce 10.02.2022 tarihinde yapıldığını, Kooperatif bünyesinde satın alınan hizmetlere ilişkin 2022 yılında geçerli olacak ücretlerin de bu tarihte yılbaşındaki asgari ücret artışı dikkate alınarak belirlendiğini ve tüm yıl için belirli bir gider oranı tespit edilerek bütçe planı yapılmış ve aidat oranları belirlenip,
Kooperatif bütçe dengesinin bozulması bütçe planlamasının hatalı olması ya da gelir gider dengesinin bozulmasından kaynaklanmadığını, davacı tarafça dayanak gösterilen hüküm Yönetim kurulunca, 2022 yılında yapılan olağan genel kurul toplantısında önceki yılın mali bilançoları değerlendirilmiş ve gelecek yıl için geçerli olacak gider kalemleri hesaplanarak aidat konusunda bir teklif yapılarak onaya sunulmuştur.
Kooperatif tarafından ana sözleşmedeki 60. Maddenin uygulanması gibi bir durumla karşılaşılmak istenmediğinden bahsedilen gider kalemlerini karşılamak üzere uygun bir oranda aidat belirlenmesini kabul ettiklerini, olağan genel kurulunda belirlenen aidatların iş bu masrafların yetersiz kaldığını, ancak yönetim kurulunca ülke piyasasında hakim ekonomik dalgalanmalar göz önünde bulundurularak bu tarihte ihtiyaç duyulmasına rağmen genel kurul yapılmadığını,
artması ihtimaline karşılık yıl sonuna dek beklendiğini ve yılbaşında asgari ücrete bir zam daha sonra 2023 yılı olağan genel kurul toplantısı zorunlu giderlerin karşılanabilmesi adına bu artış yapılmadan aidat ödemesi amacıyla olağanüstü genel kurul toplandığını, 60. Maddede öngörülen bütçe açığının kapatılması yöntemleri kooperatifin borçlanmasının ve acze düşmesinin önüne geçmeyi amaçladıklarını, Genel kurulun çoğunluk oyları ile kabul ettiği üzere üçüncü kişilerden satın alınan hizmetlerin bedelinin karşılanmasının tercih edildiğini,
dolayısıyla ikinci asgari ücret artışı yapıldıktan genel kurulun iradesi ile planlanan bütçenin bozulduğu hususunda şüphe olmadığını, bunun için mali bilançoların incelenmesine de gerek bulunmadığını, kaldı ki; aidatlarda artış yapılması hususunun genel kurulun onayına sunulduğunu, çoğunluk oyları ile kabul edildiğini, bunun kabul edilmemesi halinde uygulanması gereken bütçede ortaya çıkan açığın farklı kanallardan karşılanması gereğine ilişkin düzenlemenin, işbu halde uygulanmasına gerek bulunmadığı gibi;
yönetim kurulunun genel kurul tarafından alınan kararın aksine işlem tesis etmesinin de mümkün olmadığını, somut verilere bakılarak yılbaşında planlanan giderlerde artış olduğu hususunun tespitinin zor olmadığını, bu tablo karşısında genel kurul tarafından aidatların asgari ücret oranında artırılması için yönetim kuruluna yetki verilmesi kararlaştırılmış iken; işbu usule uygun olarak alınan karar karşısında davacının itirazlarının kabulünün mümkün olmadığını, bahsi geçen hususların yönetim kurulunun herhangi bir hukuka veya usule aykırı işleminden ileri gelmediği gibi;
genel kurulda alınan kararların da 200'ü aşkın ortağın katıldığı bir toplantıda çoğunluğun oylarıyla alındığını, davacının çoğunluk tarafından verilen bu karara itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, dir. ortaklar tarafından öç Davacı tarafın, yapılan toplantının ana sözleşmeye aykırı ve gereksiz olduğuna ilişkin beyanları da haklı değildir. Zira kooperatif ana sözleşmesinin 25. Maddesinde.
“Olağanüstü genel kurul, kooperatif işlerinin ve anasözleşme hükümlerinin gerektirdiği zaman ve surette toplanır.” denmektedir.
(Delil, Ek-2: Sınırlı Sorumlu ----- Kooperatifi Ana Sözleşmesi) Dolayısı) lağanü: el kurul toplantısı yapılabilmesi izenlenmemi; "için herhangi olup: kooj Bununla birlikte; bütçeye ilişkin ilgili kararların alınabilmesi için olağan genel kurulun beklenmesi durumunda telafisi güç zararların doğması söz konusu yasal olarak da ilgili kararların alınabilmesi için bir engel inden kooperatif yönetimi tarafından işbu kararların alınması gerekli görülmüş ve genel kurulun onayına sunulmuş, ilgili kararlar, sule uygun olarak çoğunluk oylarıyla alındığını, davacı tarafından bu hususta başkaca bir çözüm önerisi mevcutsa,
bu hususta da gündeme madde eklenmesini mümkün kılan ana sözleşme hükümlerine başvurularak, kendi önerilerinin oylamaya sunulmasını sağlayabilecekken, toplantıdan sonra huzurdaki davayı tanzim etme yoluna başvurulması kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle; davacı tarafın olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmış olmasına ilişkin olarak ileri sürmüş olduğu itirazların haksız ve dayanaktan yoksun olup;
işbu toplantının yapılmasında ve alınan kararlarda herhangi bir hukuka aykırılık veya usulsüzlük bulunmadığını, dava konusu genel kurulda, 2022 yılında türkiye'de uzun yıllardır yapılmayan aynı yıl içerisinde birden fazla kez asgari ücret zammı uygulanmasından kaynaklı olarak bozulan kooperatif bütçe dengesinin yeniden sağlanması aidatların artırılması hususu genel kurul gündemine dahil edilmiş ve usule uygun şekilde oylamaya sunularak kabul edilmiştir. davacı tarafça işbu karara karşı yapılan itirazlar haksız ve kötü niyetli olduğunu, yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere.
2022 yılında devlet eliyle iki kez asgari ücret artışı yapıldığından, gerçekleştirilen olağanüstü genel kurul toplantısında bu ve bunun gibi daha önce öngörülmesi mümkün olmayan artışlara karşı yönetim kuruluna, yaşanabilecek asgari ücret artışlarının ardından aidatlara tedbiren zam yapma yetkisi verilmesi hususu görüşülmüş ve bu hususun davacı tarafın da dilekçesinde ikrar ettiği üzere çoğunluk oylarıyla kabul edildiğini, işbu konu kooperatif ortaklarına usulüne uygun şekilde tebliğ edilen gündem maddelerinin içerisinde de 5.Madde olarak yer aldığını,
dolayısıyla genel kurulda bu hususun görüşülmesinde ve karar alınması sırasında usule aykırı bir işlem bulunmadığını, davacı tarafın bozulan bütçe dengesinin 2022 yılına ait olduğunu ve bu toplantıda 2023 senesine dair karar alınamayacağını iddia etmişse de;
işbu iddialarının hiçbirin hukuki dayanağının bulunmadığını, işbu iddiaların makul ve mantıklı kabul edilecek bir yanı da bulunmadığını, zira genel kurul toplantılarında alınan kararların ileriye dönük olarak geçerlilik kazandığından ve geçmiş döneme işkin aidat artışı yapılması mümkün olamayacağından geçmiş dönemde bozulan dengenin yerine getirilmesinin ancak ileriye dönük olarak yapılacak işlemlerle mümkün olabileceğini, nitekim her yıl yapılan genel kurul toplantılarında toplantı tarihi itibariyle geçerli olmak üzere kararlar alındığını, gündemde 2022 yılında bozulan bütçe dengesinin yapılacak görüşmenin dayanağı olarak gösterilmiş olup;
aidatların geçmişe dönük olarak artırılacağına dair bir hüküm de yer almadığını, davacı tarafça gündemin 5. maddesinde yer alan hususlara ve alınan karara itiraz edilmişse de; işbu itirazların hukuki bir dayanağı bulunmadığından reddi gerekmediğini, davacı tarafça gündemin 5. Maddesine ilişkin olarak 2023 yılına ait tahmini bütçe sunulmadığından alınan kararın iptalinin gerektiği iddia edildiğini, ancak işbu iddialarının somut veya hukuki hiçbir dayanağı bulunmadığını, kaldı ki;
yukarıda da detaylı olarak açıklandığı gibi 5. Madde ile yönetim kuruluna aidatların asgari ücret artışıyla birlikte ve bunlarla orantılı olarak artırılması hususunda yetki verilmesinin genel kurulda çoğunluk oyları ile uygun bulunduğunu ve başkaca bir şeye gerek duyulmadığını, müvekkil kooperatif ortaklarının ve işbu davada davacı olarak bulunan ...'ın ticaret mesleğini icra ediyor olduklarını ve basiretli birer tacir olarak asgari ücret artışlarının kooperatif gelirlerine ve dolayısıyla aidatlara da yansıtılması gereğini bilmemesi mümkün olmadığını, hal böyleyken;
davacı tarafça yapılacak artış kalemlerinin anlaşılamadığı şeklinde soyut bir gerekçe ile alınan genel kurul kararına itiraz etmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacı tarafça gündemin 6. maddesine ilişkin yapılan itirazlar da haksızdır. zira davacı tarafça 2022 yılına ait finansal tabloların genel kurula sunulmadığından bahsedilmişse de;
olağanüstü genel kurul toplantısının yapıldığı tarihte henüz yıllık mali bilanço açıklanmadığından fiilen bilançonun genel kurulda tartışılmaya açılması mümkün olmadığını, davacı tarafça olağanüstü genel kurulda alınan gündemin 6. Maddesine ilişkin yapılan itirazlarda gerekçe olarak 2022 yılı mali tablolarının genel kurula sunulmamasının gösterildiğini, ancak işbu gerekçenin hayatın olağan akışında geçerli bir gerekçe olmadığını, zira bilindiği üzere;
yıllık mali bilançoları takip eden yılın 3. ayına kadar açıklanmadığını, müvekkil kooperatifin de olağanüsi genel kurulun yapıldığı tarihte yıllık mali bilançosunun açıklanmadığını, hal böyleyken bilançonun genel kurulda tartışılmasının fiilen imkansız olduğunu, nitekim kooperatifin mali bilançosunun geçerli olduğunu, müvekkili kooperatifin mali bilançolarının 2023 yılında yapılacak olağan genel kurulda görüşmeye açılacağını, 27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda mali tabloların tartışmaya açılması gibi bir gereklilik bulunmadığını, bu madde blokedeki kira gelirlerinin dağıtılmasına ilişkin olup;
genel kurul tarafından usulüne uygun olarak alınan karar ile kira gelirlerinin dağıtılmasına karar verildiğini, yapılan işlemlerin mali tabloların inceleneceği 2023 yılında yapılacak olağan genel kurul toplantısında açıkça görülebileceğinden; ortaklar nezdinde herhangi bir hak kaybının meydana gelmesinin söz konusu olmadığını, dava dilekçesinde gündemin 7. maddesine konu olarak alınan yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi ve görev sürelerinin belirlenmesine yönelik karara farklı gerekçelerle itiraz edilmişse de;
işbu itirazlarının hiçbirinin haklı bir gerekçesi bulunmadığını, davacı tarafça sözleşmenin "Bilançonun Tasdiki ve İbrası” başlıklı 36. Maddesi gerekçe gösterilerek ibra hususu görüşülmeksizin yönetim kurulu üyelerinin seçiminin yapılmasının mümkün olmadığı iddia edilmişse de; işbu gösterilen madde, ibranın görüşüldüğü genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyelerinden birinin ibra edilmemesi yönünde karar verilmesi halinde yöneticilerin aynı toplantıda aday olamayacağı ve seçilemeyeceğine ilişkin olduğunu, madde hükmünün “Bilançonun tasdikine dair olan genel kurul kararı yönetim kurulu ile denetim kurulunun ibrasını da kapsar.
Ancak, bilançoda bazı hususlar gösterilmemiş veya bilanço yanlış olarak düzenlenmiş ise bilançonun tasdiki ile bu organlar ibra edilmiş olmazlar. İbra edilmeyen yönet seçilemezler.” ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara ayrı genel kurulda tekrar Görüleceği üzere; maddede düzenlenen husus esasen ibrası görüşülüp de ibra edilmemesi konusu olmadığını, davacı tarafın da kabulünde olduğu üzere;
bu toplantıda ibra hususunun görüşülmesini gerekli kılan herhangi bir hukuk kuralı da mevcut olmadığını, işbu hususun genel kurul toplantısı sırasında bakanlık komiseri tarafından da tüm ortaklara açıklanmış ve gündemde yer alan bu maddenin görüşülmesinde bir sakınca görülmediğini, nitekim geçmiş dönem yönetim kurulu üyelerinin ibrasının görüşülebilmesi için yıllık mali bilançonun görüşülmesi gerekmediğini, yıllık mali bilanço açıklanmadan ibra hususunun görüşülmesinin mümkün olmayıp;
buna aykırı olarak alınan kararların iptale konu olabileceği Yargıtay içtihatlarına konu olduğunu, bu hususun yukarıda da detaylı olarak açıklandığını, ibra konusu bu toplantıda görüşülemeyeceğinden ve fiilen de gündemde yer teşkil etmediğinden yukarıda yer alan ve davacılar tarafından aykırılık iddialarına gerekçe gösterilen hükmün ilgili karara uygulanabilmesinin mümkün olmadığını, nitekim yine yukarıda da bahsedildiği üzere;
üyelerin ibra hususunun görüşülmesi yönünde bir taleplerinin bulunması halinde bunu usuli şartlara uymak suretiyle gündeme aldırmalarının mümkün olduğunu, davacılar tarafından bu yönteme başvurulmadan alınan karara karşı itiraz edilmesinin halihazırda gerçekleştirilmiş bir genel kurulun ve alınan kararların iptali gibi daha maliyetli ve katlanılması güç sonuçlar ortaya çıkarmaya müsait ve bu şekilde kötü niyetli bir tutum olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava davalı kooperatifin 27.12.2022 tarihli Olağanüstü Genel Kurulda gündemim 4,5,6 ve 7 maddesinde alınan kararların iptaline ilişkindir.Davacılar vekili özetle, dava konusu 4, 5, 6 ve 7. Maddelerin tamamının finansal tabloların
görüşülmesi ile ilgili maddeler oldukları ve TTK. 413. madde son fıkra hükmüne aykırı
olduğundan iptal edilmesi gerektiği, kooperatif genel kurul gündeminde yönetim kurulunun
seçimi maddesi varsa finansal tabloların görüşülmesinin zorunlu olduğu, ayrıca gündemin 4, 5
ve 6. maddelerinde yer alan konuların finansal tabloların müzakeresini, dolayısıyla
bilanço ve kar zarar hesaplarının okunması, müzakeresi ve tasdiki konularının da
görüşülmesini zorunlu kıldığı,istenen gündem maddelerinin
tamamının ancak finansal tabloların müzakeresiyle hukuka uygun hale geleceği, müvekkilinin,
genel kurul sırasında bu hususları dile getirdiği, fakat hukuka aykırı kararların alınmasına engel
olamadığı ve muhalefet şerhini tutanağa eklettiği belirtilerek bu maddelerin iptaline talep ve dava etmiştir.
Gündemin 4. maddesine ilişkin ,bozulan bütçe dengesi 2022 yılına ait olduğu için 2023 yılına yani sonraki
döneme ilişkin kararlar alınamayacağı,
gündemin 5. maddesine ilişkin
2023 tahmini bütçesi sunulmadığı için yapılacak olan artış kalemleri
anlaşılamadığından ve genel kurulda tartışılmadığından alınan kararın geçersiz olduğu,
gündemin 6. maddesine ilişkin
denetimden geçmiş 2022 senesi finansal tablolar genel kurula
sunulmadığı ve kira tutarları bilanço ve gelir tablosunda
gösterilmediği için alınan kararın geçersiz olduğu
. gündemin 6. maddesine ilişkin
denetimden geçmiş 2022 senesi finansal tablolar genel kurula
sunulmadığı ve kira tutarları bilanço ve gelir tablosunda
gösterilmediği için alınan kararın geçersiz olduğu Kooperatif Ana Sözleşmesine göre yönetim kurulunun görev
süresi en az bir yıl olması gerekirken bu sürenin en az iki yıl olarak
gündem maddesine yazılmasının ana sözleşme ve hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 30.12.2023 tarihli asıl ve 28.05.2024 tarihli ek rapor alınmış, raporlar dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı itibarıyla dava Konusu 27.12.2022 Tarihli Olağanüstü Genel Kurul tutanakları incelendiğinde;
23.11.2022 tarihinde üyelere gönderilen 27.12.2022 tarihinde yapılacak Olağanüstü Genel
Kurula Davet yazısında 8 adet gündem maddesi bulunduğu ve dava konusu gündem maddelerinin
aşağıdaki gibi yazıldığı, madde 1, 2 ve 3.'ün dava konusu olmadığı ve bu maddelerde yönetim kurulu başkanının açılış yaptığı, divan oluşturulduğu, saygı duruşu yapıldığı görülmektedir.
Dava konusu yapılan maddelerin ise,
Devlet tarafından yapılan 2 asgari ücret artışından dolayı bozulan bütçe dengesini yeniden sağlamak
için reklam, güvenlik ve bunun gibi aidat kalemlerinin görüşülerek artış oranlarının belirlenmesi ve karar
Bağlanması. Bundan sonra devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında, aidatlara asgari ücret artışları
oranında zam yapılmasının görüşülmesi ve karar alınması, Blokede toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılıp dağıtılmamasının görüşülmesi ve karar alnması.
Yönetim Kurulu Üyeliğine 7 asil ve 7 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin
belirlenmesi ve karar alınması na dair olduğu görülmektedir.
2022 yılına ilişkin 27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel
kuruluna ilişkin toplantı tutanağı ve ortaklar listesi(hazirun cetveli) incelendiğinde, Kooperatif merkez
adresinde 2 adet bakanlık temsilcisi gözetiminde toplanıldığı, genel kurul toplantısına başlamadan önce
genel kurul toplantısıyla ilgili duyurunun ortaklara 20.11.2022’de gazete ilanı ve 23.11.2022 tarihinde
---- 288 (paraflı 281 düzeltilmiş) ortağa taahhütlü olarak tebliğ edildiğinin tespit edildiğinin ifade
edildiği, Hazirun Listesi’ndeki 281 adet kooperatif ortağından 92 adedinin asaleten 82 (paraflı 75
düzeltilmiş) adedinin ise vekaleten olmak üzere toplamda 167 ortağın genel kurul toplantısında hazır
bulunduğu görülmektedir.
Genel kurula ilişkin toplantı tutanağında gündemdeki dava konusu
maddeleri incelendiğinde ;
--- Kooperatifi’nin
27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 4. Maddesinde oylama sırasında hazirun listesinde kayıtlı 281 üyeden 92 üye asaleten 75 üyenin vekaleten oy kullandığı, maddenin 9 red 116 kabul oyuyla oy çokluğuyla kabul edildiği, toplantıya katılım ve kabul oyu sayısının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu, maddede, bozulan bütçe
dengesini yeniden sağlamak için reklam, güvenlik ve bunun için aidat kalemlerinde birinci zam %30 ve
2.zam oranı % 54 olarak alınan kararda katılım ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu, gündeme bağlı kalınarak olağanüstü genel kurulun toplanabileceği, kooperatif anasözleşmesinin
60.maddesi “Gelir Gider Farkı genel kurulda onaylanan yıllık Bilançoya göre tespit edilir “ açıklaması
kapsamında bütçe dengesinin bozulup bozulmadığını değil, kooperatif geliri ile giderleri arasında
müspet bir fark oluştuğunda karın ne şekilde değerlendirileceği veya giderler gelirden fazlaysa
bu noksanlığın ne şekilde giderileceğine ilişkin olup olağanüstü genel kurul tarihinde henüz
hazırlanamayan 31.12.2022 tarihli yıllık bilanço sunulmadığından bir gelir-gider farkı tespitinin söz
konusu olmadığı, 2020,2021 ve 2022 yıllarına ilişkin bilançonun alınan tedbirlerin de etkisiyle müspet
fark verdiği ve 60. Madde kapsamında Gelir-Gider menfi farkının doğmadığı, ekonomik daralma
dönemlerinde, kooperatifin süreklileşen faaliyetlerinin aksamaması, etkin hizmet verilmesi ve finansal
riskleri tedbir amaçlı olarak kanun ve ana sözleşmeye uygun şekilde genel kurullarda üye aidatlarında
artış yapılmasının kararlaştırılabileceği, ancak olağanüstü genel kurul toplantısında mevcut bütçe
dengesizliğinin kaynağı ve parasal miktarı açık, anlaşılır ve net bir şekilde ortaya konulmayıp ve
ortakları aydınlatıcı herhangi bir hesaplama çalışma belgesi de hazırlanmadığından vasat
düzeydeki kooperatif üyelerinin eksik bilgilerle tereddütlü olarak katılarak oyladığı genel kurul
toplantısında 4. maddenin kabul edilmesinin geçerliliğinin kanun, ana sözleşme ve iyi niyet
kurallarına göre asgari şartları taşımadığından iptal edilmesi gerektiği görülmektedir.
Yine aynı maddeyle ilgili olarak, 01.01 2022-30.06.2022 tarihleri arasında 5.004,00.-TL geçerli olan asgari ücret miktarı, Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 01.07.2022 tarih ve ---- sayılı -----’de yayımlanan Asgari
Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile 01.07 2022-31.12.2022 tarihleri arasında 6.471,00.- TL olarak
belirlenmiş, davalı kooperatifin de reklam gideri, güvenlik hizmeti ve çalışan personel ücretlerinin de
arttırılmasının olağan bir uygulama olduğu, ancak birinci zam %30 ve 2. Zam oranı % 54 olarak
belirlenmesi oylamasında hangi oranın hangi zaman dilimlerini kapsadığının açık ve anlaşılır
şekilde belirtilmediği yine bu zam oranının 2022 yılı hangi ayları ve 2023 yıl hangi aylarındaki
ortak aidatlarına uygulanacağı net izah edilmediği, %30 veya % 54 zam oranı iki rakam arasında
bir tercih oylaması mı yapıldığı, vasat bilgi düzeyine sahip bir kooperatif ortağı açısından açık ve
anlaşılır olmadığından uygulamada tereddüt yaratabileceği, be sebeplerle gerekli koşulları taşımadığından
27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul gündeminin 4. Maddesinin kabul edilmesinin
geçerliliğinin kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına göre asgari şartları taşımadığından
iptal şartlarının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
Olağanüstü genel kurul toplantı tutanağındaki gündemin 5. Maddesi
“Bundan sonra devlet tarafından uygulanacak asgari ücret artışlarında, aidatlara asgari ücret artışları
oranında zam yapılmasının görüşülmesi ve karar alınması,” olup katılım nisabı ve kabul oyu
miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı faaliyeti
kapsamında Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2022 yılında iki kez belirlediği asgari ücret
miktarını 2023 yılında %100’ü aşan bir artış ile 6.471,00.- TL’dan 13.414,50 TL çıkartıldığı, yüksek
enflasyona bağlı dışardan alımlar ve personel ücretlerindeki artışa bağlı olarak üye aidatlarında artış
kararının Türkiye’de son yıllarda enflasyon oranlarındaki olağandışı artışlar nedeniyle kooperatif
faaliyetlerinin aksatılmaması adına kooperatif yararına basiretli bir yöneticiden beklenen doğru bir
tedbir olduğu, davacı tarafın “tahmini bütçe sunulmadığından artış kalemleri genel kurulda
anlaşılmadığını ve tartışılmadığından” muhalefet şerhi koyduğu ancak, alınan bu kararın sadece 2022,
2023 yıllarını değil genel olarak takip edecek ileriki yılları da hedefleyen, enflasyona bağlı artışın
dönemsel değil süreklileşen bir uygulama olacağından yeni bütçe hazırlanmasına ihtiyaç
olmadığı, davacıların 1/10 üye sayısı kadar gündeme tahmini bütçe talebi ve ibra ile ilgili madde
koydurma (ana sözleşme Gündem 31. Md) girişimi olmadığı anlaşılmış, kanun, ana sözleşme ve iyi
niyet kurallarına aykırılığının açık şekilde görülemediğinden iptal talebinin yeterli şartları
taşımadığından 27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul gündeminin 5. Maddesinin İptali şartlarının bulunmadığı görülmüştür.Olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 6. Maddesi “Blokede
toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılıp dağıtılmamasının görüşülmesi ve karar alınması.” müzakeresinde, 52 red oyuna karşılık 92 kabul oyuyla üye katılım nisabı ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu,
Kooperatif ana sözleşmesinin 68. maddesi kapsamında bilanço takvim yılına göre hazırlanmakta olup
27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul tarihi itibarıyla 31.12.2022 tarihli bilanço
hazırlanamayacağından 2022 yılına ilişkin Bilanço ve Gelir Tablosu’nun genel kurulda üyelere
sunulamamasının kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığının söylenemeyeceği, 2022 yılına ait dağıtılacak kira
gelir durumununda ticari defter kayıtlarından bilirkişi tarafından net kira geliri olarak 3.721.446 TL, dağıtılacak kira gelirinin 2.564.664,18 TL olarak tespit edildiği,
2021 yılına ilişkin 10.02.2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantı tutanağının 12. maddesinde
Blokede toplanan kira gelirlerinin ortaklara dağıtılmasına, 2022 yılı ortak mülkiyetlerden gelen
kiraların kasada biriktirilmesi oy çokluğuyla ile kabul edildiği görülmektedir. Dava konusu 27.12.2022
tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda ise 2022 yılında elde edilen ve blokede toplanan kira
gelirlerinin ortaklara dağıtılmasına karar verildiği, Kooperatifin 2022 yılı
faaliyetlerine ilişkin 21.03.2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantı tutanağının 4., 5., 6. ve 7.
Maddelerinde sunulan Bilanço, Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu ve Denetim Kurulu Raporları ile ibra
Oylamasının da yapıldığı anlaşılmış, kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığın açık şekilde
Görülemediğinden 6.madde için yapılan iptal talebinin yeterli şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır.Davalı ------ Kooperatifi’nin
27.12.2022 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında gündemin 7. Maddesi “Yönetim
Kurulu Üyeliğine 7 asil ve 7 yedek üye seçilmesine, en az 2 yıl olmak üzere görev sürelerinin
belirlenmesi ve karar alınması.” müzakeresinde
3 red oyuna karşılık 158 kabul oy çokluğuyla seçildiği,
Divan başkanın sorusu üzerine seçilen yönetim kurulunun görev süresinin 1. sözlü önergede 2 yıl, 2. sözlü önergede ise 4 yıl olmasının oylandığı ve 23 red oyuna karşılık 140 oy ile 4 yıllık sürenin kabul
edildiği, bu karara ------
ve ...’ın “ gündemin 7.maddesi önce oylanmış kabul edilmiş, ancak daha sonra görev süresi
değiştirilerek 2.defa oylanmıştır. Ana sözleşmesinin 36.maddesinde ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri aynı genel kurulda tekrar seçilemezler dolayısıyla maddenin oylamasının iptali için şerh
koyuyoruz” şeklinde şerh koydukları, divan başkanının, gündemin bu maddesinin 2 aşamalı olduğunu, 1. aşamada yönetim kurulunun seçilmesi 2. aşamada görev süresinin belirlenmesi olduğunu belirtiği, davalı ------ İşletme Kooperatifi’nin ana
sözleşmesinin 33. madde kapsamında, genel kurulda kararların, “ortakların en az 1/4 ünün hazır olması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınır.” uygulamasından hareketle
Hazirun Listesi’nde kayıtlı 281 adet kooperatif ortağından 92 adedinin asaleten 82 (paraflı 75 düzeltilmiş) adedinin ise vekaleten olmak üzere toplamda 167 ortağın genel kurul toplantısında hazır bulunduğu, söz konusu 7. Madde oylamasında 1/4 oranı 71 ortağı aşan sayıda katılım sonucunda
yönetim kurulunun 3 red oyuna karşılık 158 kabul oy çokluğuyla seçildiği, görev süresinin 4 yıl olmasının ise 23 red oyuna karşılık 140 oy ile kabul oyu çokluğuyla kabul edildiği, dolayısıyla toplantıya
katılım ve kabul oyu miktarının kanun ve ana sözleşmeye uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca
Kooperatif ana sözleşmesinin GÜNDEM başlıklı 31. Madde
uygulamasına göre “Olağanüstü genel kurul gündemi, çağrının amacına göre tayin ve tespit olunur.”
açıklamasından hareketle gündemde yönetim kurulu ve denetim kurulunun ibrası, bilanço ve tahmini
bütçenin görüşülmesine ve oylanmasına ilişkin bir maddenin olmadığı, 01.01.2022-31.12.2022 tarihlerini kapsayacak şekilde ancak bilanço yıllık hazırlanabildiğinden, olağanüstü genel kurulun
yapıldığı 27.12.2022 tarihinde 2022 yılı faaliyetleri ve muhasebe kayıtları işlenmeye devam ettiğinden yıllık bilançonun genel kurulda müzakere edilerek oylanması mümkün olmadığı, 3 ay sonra 21.03.2023
tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurul toplantı tutanağının 4.5,6,7 ve 8. Maddelerinde yönetim
kurulu ve denetim kurulu, bilanço ve tahmini bütçenin görüşülüp oylamada ibra edilerek kabul edilmesiyle olağan bilgilendirmenin üyelere yapıldığı, Kooperatifler Kanunu 57.madde ve Kooperatif
Ana sözleşmesi “Yönetim Kurulu/Seçimi ve Görev Süresi” başlıklı 43. Madde uygulamasına göre,
asgari 1 yıl ve azami 4 yıl olan görev süreleri belirtildiğinden Yönetim Kurulu Üyeliğine en çok 4 yıl
seçilebilmesine bir engel olmadığı, GÜNDEM başlıklı Kooperatif ana sözleşmesinin 31. Maddesi ve
Kooperatifler Kanunu’nun 46. Madde uygulaması kapsamında asgari 1/10 sayıda ortağın divan
teşkilinden önce yazılı veya sözlü önerge verilmesini gerektiren bir işlem olmadığı, ilan edilen gündeme sadakat çerçevesinde yönetim kurulunun görev süresinin ana sözleşmede belirtilen oy çokluğu karar
nisabı ile alt ve üst sınırlar dahilinde 4 yıla çıkartıldığının genel kurul toplantı tutanağına kaydedildiği,kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılığın açık şekilde görülemediğinden davacının iptal
talebinin yeterli şartları taşımadığından olağanüstü genel kurul gündeminin 7.maddesinin geçerli olduğu ve iptali şartlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davacının iptal davası açabilme koşullarını taşıdığı, Hazirun cetveline göre genel kurulun toplantı ve oy nisabının yasa ve kooperatif ana sözleşmesi ilgili hükümlerine uygun olduğu, iptali istenen maddelerden 4.madde açısından iptal şartlarının oluştuğu, diğer maddeler açısından ise iptal şartlarının bulunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/69, K. 2024/833, 6 Kasım 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama