İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/166 K.2024/922

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/166

KARAR NO : 2024/922

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/03/2024

KARAR TARİHİ : 26/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 19.12.2023 tarihinde müvekkili olan davacı aleyhine, ---- tarafından 50.000,00(ellibin) TL tutarında çek sebebiyle ------.

İcra dairesinin -----ödeme emri 04.01.2024 tarihinde davacının ikamet ettiği adrese tebliğ edildiğini, davacının takibe süresinde itiraz ettiğini ancak yetkili itiraz mercii hususunda hataya düşüğü için itirazının red edildiğini ve takibin kesinleştirildiğini, davacının 9 adet taşınmazına, 1 adet aracına ve Banka hesaplarına haciz konulduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, davacının borcu bulunmadığını, davacının uzun yıllar esnaflık yaptığını ve elde ettiği gelirler sayesinde ekonomik olarak çok iyi durumda olduğunu,

davacının alacağına istinaden dava ekinde konulan çeki alacağına karşılık ciro ile davalıdan teslim aldığını, kısa bir süre sonra davalının borcuna karşılık gelen parayı davacıya ödeyince, davacıda geriye ciro yöntemi ile çeki ciro ederek ----’ya teslim ettiğini, davalının anlaşılacağı üzere çekin lehtarı ve ilk cirantası olduğunu, ilk ciranta konumunda olan davacının çeki tekrardan ilk cirantaya ciro ederek -----’ya karşı müracaat borçlusu olmaktan kurtulduğunu ve davacının müracaat sorumlusu olmadığını ileri sürerek ---- İcra dairesinin -----.

Sayılı dosyasındaki takibin, dosya borcunun çok çok fazla üstünde malvarlığına haciz konularak alacağın güvence altına alındığı göz önünde bulundurularak teminatsız şekilde durdurulmasına, Mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında takibin durdurulmasına, bu talepleri reddedilmesi halinde İİK m. 72/3 hükmü uyarınca; uygun görülecek teminat karşılığı icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine karar verilmesine,

davanın kabulüne, davacı ...’in davalı ... ----’ya borçlu olmadığının tespitine, --- İcra dairesinin ---- sayılı dosyasında başlatılan takibin davacı yönünde iptaline,%20 kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,vekalet Ücret ve yargılama masrafının davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Menfi tespit istemine ilişkindir.

---- İcra dairesinin ----- esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir.

Davacı vekilince dava dilekçesi ile ihtiyati tedbir talebinde bulunulmuş, Mahkememizin 11/03/2024 tarihli gerekçeli ara kararı ile teminat mukabilinde tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, belirlenen teminat bedelinin Mahkeme veznesine depo edilmesi akabinde ihtiyati tedbir kararı ilgili icra müdürlüğü dosyasına bildirilmiştir.

İddia, savunma, celp edilen belgeler, birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Huzurdaki dava icra takibine yönelik menfi tespit istemiyle açılmıştır.

Talebe konu icra takibi incelendiğinde ; Alacaklı ---- tarafından borçlular ... ve dava dışı ---- aleyhinde 25/04/2022 günlü ----- Seri No lu çeki 50.000,00 TL senede dayalı olarak 50.000,00-TL asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.568,83-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, huzurdaki davanın yasal süre içerisinde takip çıkışı üzerinden harçlandırılarak açıldığı anlaşılmıştır.

----BAM ----. HD ---- Esas ----- Kararında; "...Somut olayda, davalı çekin hamili, davacılar ise ara cirantalarıdır. Uyuşmazlık ve takip konusu çekte dava dışı ---- lehtar olarak gösterilmiş, lehtar tarafından ciro edilmiş, davacıların cirolarından sonra tekrar lehtar ----- ciro yoluyla devredilmiştir.

6102 sayılı T.T.K 793 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tarihsiz bir cironun, protesto veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz süresinin geçmesinden önce yapıldığı, aksi sabit oluncaya kadar karinedir. Bu durumda çek 6102 sayılı T.T.K 788/3 maddesi hükmü uyarınca, tedavül kabileyetinin devam ettiği süreçte , ciro çizilmeden geriye ciro yoluyla lehtara devredilmiş ve lehtar tarafından bu kez tedavüle sokularak davalı hamile ciro edilmiştir.

Dava dışı lehtar geriye ciro yolu ile temlik ettiği çek nedeniyle ilk cirosu ile geriye doğru cirosu arasında yer alan ciro sebebi ile sorumluluğu bulunan kişilere başvuramaz. Zira bu durumda geriye ciro ile çeki devralan lehtar bonoyu devretmeden önceki konumuna gelmiş olduğundan somut olayda çeki davalıya devretmeden önce ancak keşideciye başvurabilir konumdadır.

Lehtarın iki cirosu arasında sorumluluğu bulunan ara cirantalara başvuramaması lehtar ile sınırlı olup, çek ara cirolar iptal edilmeden geriye ciro yoluyla lehtara devredilmiş olup lehtarın bu çeki tekrar ciro etmesi mümkün olduğuna ve çekte imzası bulunanların hamile karşı müteselsil borçlu sıfatıyla sorumlulukları bulunduğuna göre , lehtarın çekte ara ciranta konumunda olması, ara ciranta olan davacıların lehtara karşı sorumluluklarının kalmamış olması, çeki düzgün ciro yolu ile edinen hamile karşı da sorumluluklarının kalmadığı sonucunu doğurmaz ve hamilin alacak hakkını ortadan kaldırmaz.

Çeki lehtardan ciro ile devralan, geriye doğru cirodan önce çekte cirosu ve sorumluluğu bulunmayan davalı hamile karşı, çekte imzası bulunanların müracaat haklarının da bulunmadığı ve kötüniyetli olduğuna dair ispat bulunmayan yetkili hamilin çekte sorumluluğu bulunanların tümüne başvurabileceği açıktır..." şeklinde belirtilmiştir.Somut uyuşmazlıkta takip dayanağı çek keşidecisinin ----, Lehtar cirantanın takip alacaklısı olduğu anlaşılan ----olduğu, davacı ... ---- çekte 2. Ciro olarak görüldüğü ve 3. Cironun yeniden lehtar ciranta olan ---- tarafından yapıldığı,

4. Cironun ----- tarafından yapıldığı ve çekin 17/04/2022 tarihinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız kaşesi vurulduğu, ibrazdan sonra ----- tarafından yeniden ciro edilerek 27/04/2022 tarihinde 2. Kez ibraz edildiği, 3.600,00-TL banka sorumluluk bedelinin ödendiği ve karşılıksız kaşesi vurulduğu, ibrazdan sonra çekin ---- tarafından ciro edildiği,

davaya konu icra takip alacaklısının "--- " olduğu ve -----tarafından ... ile çek keşidecisi aleyhinde icra takibi yapıldığı anlaşılmış olup, 6102 sayılı T.T.K 793 ve T.T.K 788/3 maddesi hükümleri uyarınca lehtarın geriye ciro yolu ile temlik ettiği çek nedeniyle ilk cirosu ile geriye doğru cirosu arasında yer alan ciro sebebi ile sorumluluğu bulunan kişilere başvuramayacağı, geriye ciro ile çeki devralan lehtarın bonoyu devretmeden önceki konumuna geldiği, somut olayda lehtarın çeki davacıya devretmeden önce ancak keşideciye başvurabilir konumda olduğu,

davalı lehtar cirantanın davacıya başvuru hakkı bulunmadığı dikkate alınarak menfi tespit talebinin kabulü gerekmiş ise de icra takibinde birden fazla borçlu bulunduğu dikkate alınarak icra takibinin iptali talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.