İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/702 K.2025/224

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/702 Esas

KARAR NO:2025/224

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ:02/10/2024

KARAR TARİHİ:04/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili olan davacı şirket tarafından dava dışı sigortalı ------ ile teminat altına alındığını, dava dışı sigortalı ---- yerleşik dava dışı firmadan ------ numaralı faturaya konu ----- emtiasını satın aldığını ve ve yükün -----taşınması için davalı ile anlaşıldığını, emtianın ---- plakalı tıra parsiyel yük olarak yüklenerek taşınmaya başlandığını, ---------- nezdinde gümrük giriş işlemleri tamamlanmış olan yükün gümrük antrepo yetkilileri tarafından araç mühür kontrolü yapılıp, dorse kapakları açılarak yapılan kontrollerde 1 Palet emtianın palet orijinalliğinin bozuk olduğu,

7 kavanoz emtianın kapağının olmadığı ve 1 kavanoz emtianın eksik olduğunun tespit edildiğini, hasara ilişkin antrepo yetkilileri tarafından tutanak tutulduğunu ve CMR üzerinde de hasar şerhi bulunduğunu, somut olayda davalı taşıyıcı tarafından hasarsız ve eksiksiz olarak teslim alınan yükün sigortalıya hasarlı teslim edildiğini, davaya konu emtianın ----------davacı şirket tarafından güvence altına alınmış olup tüm belgelerden anlaşılacağı üzere davalı taşıyıcının, sorumluluğunda olan eksiksiz ve sağlam olarak almış olduğu emtiaların emniyetini kendisinden beklenen düzeyde sağlamayarak ağır kusuru ile hasara uğramasına sebebiyet verdiğini,

söz konusu taşıma sırasında meydana gelen hasar ve zararın tespiti için ekspertiz raporu alındığını, rapor ile sigortalı tarafından taşımaya konu yükün hasarlı/hasarsız ayrımı neticesinde ------- konservesinin hasarlandığını, meydana gelen deformasyonlar nedeni ile emtianın hijyen özelliğini kaybetdiğinden bu hali ile tüketiminin mümkün olmadığı olmayan 708 adet emtianın imha edilmek zorunda kalınması nedeniyle tespit edilen 1.446,12-EUR bedelli sigortalı zararı poliçe kapsamında 22.12.2022 tarihinde yapılan ödeme ile tazmin edildiğini,

davacı şirketin ödenen bu miktarı halefiyet prensibi gereği rücuen talep hakkı bulunduğundan hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, itirazların hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, Araç içi Yükleme ve İstiflemenin Taşıyıcı Tarafından Yapıldığının tartışmasız olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile davalı/borçlunun haksız ve kötüniyetli borca ve faize itirazlarının iptali ile takibin devamına,

davalı/borçlular aleyhine %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava dışı sigortalısı -------- alıcısı olduğu emtianın---- nakliyesi esnasında hasarlandığından bahisle sigortalısına ödenen bedelin faizi ile ödenmesi, bu bağlamda ------ sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali talep edilmekteyse de davacının tüm beyanlarının ve iddialarının haksız, hukuki mesnetten yoksun ve ayrıca, kötü niyetli olduğundan davacı tarafından ikame edilen davaya külliyen itiraz edilmesi zarureti hasıl olduğunu, davacının lojistik sektöründe uluslararası taşımacılık alanında faaliyet göstermekte olup davacı ---- sigortalısı olan dava dışı ---- alıcısı,

-------- göndericisinin olduğu emtiaların 1.100,00-EURO bedel karşılığında ------- kara yolu ile nakliyesi bakımından anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki mutabakat akabinde de taşıma işi davalı şirket tarafından organize edilmiş ve davalı şirket tarafından taşere edilen dava dışı --------- tarafından gerçekleştirildiğini, fiili taşımanın davalı şirket tarafından gerçekleştirilmediğinin, davalı şirket tarafından fiili taşıyanın uygun şekilde seçilip gerekli talimatların uygun şekilde verildiğinin,

üzerine düşen yükümlülüklerin eksiksiz olarak yerine getirildiğinin ve eşyaların ----------getirildiği hususunda taraflar arasında bir ihtilaf olmadığının da ifade edilmesi gerektiğini, taşımaya konu domuz sosisi emtiası niteliği itibariyle ------- kapsamındaki veteriner kontrollerine tabi ürün olup ülkeye vardığı sınır kapısı gümrüğünde gümrük idaresi tarafından kontrole tabi olduğunu, kavanozlar içindeki domuz sosisi emtiasının böyle bir denetime tabi tutulmadığı varsayımında, üst üste sarılı bir şekilde araç içine yerleştirildiğini,

kavanozların salt taşıma esnasında kendi kendine kapaklarının açıldığına ve bu kapakların kaybolduğuna inanılmasının abesle iştigal etmek olacağını, Hal böyle iken sağlam bir şekilde ----- taşıması gerçekleştirilen ürünlerin ----- ulaşmasından sonra başka bir deyişle taşıma işlemi sona erdikten sonra antrepoda gerçekleştirilen boşaltma esasında devrilmesinden ve hasarlanmasından nakliyecinin sorumlunun olmayacağının izahtan vareste olduğunu savunarak fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla,

davalı şirketin söz konusu taşıma faaliyetini fiilen gerçekleştiren taraf olmadığı gibi iddia edilen hasarlarda ve eksikliklerde davalı şirkete atfı kabil herhangi bir kusur dabulunmadığından davanın öncelikle CMR Konvansiyonu 17/1. ve 17/2. maddeleri uyarınca reddine;Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için ve farz-ı muhal olarak,

somut olayda meydana geldiği iddia olunan hasarların ve eksikliklerin davalı şirketin kusuru nedeniyle meydana geldiğinin kabulü varsayımında da somut hadisenin CMR Konvansiyonun sınırlı sorumluluğa ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği nazara alındığında davacının taleplerinin haksız ve fahiş olduğu izahtan vareste olduğundan davanın reddine.

Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla, iş bu davanın, HMK madde 61 ve ilgili diğer maddeleri mucibince ---------- ihbarına, Davacı tarafından, haksız, hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyeli olarak ikame edilen davanın, her halükarda külliyen reddine; davacının kötü niyetli olması nedeni ile alacak miktarının, % 20’sinden aşağı olmamak üzere, kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine,yargılama masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline; karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. -----sisteminden celp edilmiştir.Hasar dosyası, trafik tescil kayıtları celp edilmiştir.Mahkememizin 19/11/2024 tarihli celse ara kararı ile dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere CMR alanında uzman bilirkişi, sigorta alanında uzman bilirkişi, gıda mühendisi bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, tanzim edilen raporda özetle;''...Dava konusu olayda taşıma işinin davalı şirket tarafından yapılmış olduğundan şüphe olmadığı,

Söz konusu emteaların -----varışına müteakip gümrük işlemleri için emtİalar antrepoya alınırken antrepo yetkilileri tarafından emteanın araç içerisinde hasarlanmış olduğunu tespit edilmiş olduğu ve hasarlı emtelar ile yerinde yapılan İncelemelerde söz konusu emteanın ----- nakli esnasında parsiyel yük olması nedeni ile araç içerisinde farklı lokasyonlardan yapılan farklı yüklerin yükleme ve boşaltma işlemleri sırasında düşürülme/devrilme/çarpma vb. Nedenlerle.

“Cam kavanozlar üzerinde yer alan ürün etiketlerinin yırtılmış, sıyrılmış ve soyulmuş olduğu, ürünlerin deformasyona uğradığı, kavanoz kapaklarının açılmış ve içerisindeki sıvının azalı olduğu, kavanoz kapaklarının gevşemiş ve vakum özelli yitirerek almış olduğu hava nedeni ile ürünlerde küflenme görüldüğü, kavanoz kapaklarının esnemiş ve vakum özelliği kaybetmesi nedeni ile kapaklarda şişmeler ve parmak ile baskı uygulandığında vakum yetersizliğinin belirgin olduğu sebepler ile ürünlerin ambalaj bütünlüğü ve orijinal yapısı bozularak emtianın hasarlanmış olduğu,

ambalaj bütünlüğü bozulması neticesinde hava ile teması ve kontaminasyona (bulaşmaya) maruz kalması neticesinde geçen sürede ürünlerde küflenme olabileceği, Her ne kadar davalı vekili tarafından fiili taşımanın dava dışı --------- tarafından yapılmış olduğu iddia edilmiş olsa da dosya muhteviyatında bu iddiayı destekleyen bilgi, belge ve doküman bulunmadığından taşıma işinin davalı şirket tarafından yapılmış olduğu kanaatinin oluştuğu ve bu kapsamda davalı nakliyecinin sorumlu %100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu,

Ekspertiz Raporundaki görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğumuzu, MADDE 879- (1) Taşıyıcı a) Kendi adamlarının b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

Dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi belge ve dokümanların incelenmesi neticesinde hasarlı ürünün 241,80 kg olarak belirtilmiş olduğu, bu kapsamda hasarlı kısmın 241,80 kg. x 8.33 = 2.014,19 SDR (Hasar tespit tarihindeki (18.10.2022) SDR Kuru: 23.7933 TL) Taşıyıcı sorumluluğunun üst sınırını oluşturacak şekilde hesaplama yapılması gerektiği, Davacının oluştuğunu beyan ettiği gerçek zararın sınırlı sorumluluk limitinin altında kalması halinde gerçek zarar, üstünde kalması halinde ise limitle bağlı olarak sorumluluğu doğacağı, Bu kapsamda SDR kuru üzerinden toplam zararın 2.014,19 SDR X 23.7933 TL = 47.923.71 TL olduğu,

Bu rakamın sorumluluk limitinin üst sınırını gösterdiği, bu nedenle talebe bağlılık ilkesi gereği talep edilmiş olan ve icra takibine konu edilen 1.446,12 EUR (18.3299 TL) nin gerçek zarar olarak değerlendirilmesi gerektiği, 1 USD = 18,3299 TL , 446.12 EUR X 18.329 TL = 26.505,93 TL olduğu ---- tarafından ava------adına düzenlenmiş ---- tarihleri arasında geçerli------------olduğu,

Yukarıda gerekçeleri ile açıklandığı üzere taşıyıcının teslim borcunu üstlendiği “yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür.” Hükmü gereği, Söz konusu olayda taşıyıcının %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmesi sonucu sigortacının poliçe kapsamında ödemiş olduğu hasar bedelini sigortalısına halef olması sebebiyle hasara neden olan taşıyıcıya rücu talebinin yerinde olduğu,

Sigortacının ---- tarihinde sigortalısına ödediği 1.446,12 Euro'yu 16.10.2023 takip tarihi itibarıyla TL cinsinden 28.480,62 TL olarak talep edebileceği,...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.

İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde;. Huzurdaki dava, sigorta tazminatının rücuen tahsilinin konu edildiği icra takibine vaki davalı itirazının iptali istemine ilişkin olarak açılmıştır. İcra dosyasının incelenmesinden.

Davacı tarafından davalı aleyhine 1.446,12-Euro asıl alacak 59,03-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.505,15-Euro üzerinden takip başlatıldığı, borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, huzurdaki davanın 1.505,15-Euro (57.065,05 TL) harca esas değer üzerinden yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür. Dosyada mübrez poliçeden.

Dava dışı ---------tarihleri arasında sigortalı olduğu, poliçe kapsamında ----- emtialarının başlangıç yeri Muhtelif ------ olarak sigortalı olduğu, poliçe teminat tutarlarının: Euro cinsinden.

Yıllık Taşıma Kapasitesi 1.000.000,00 ve Sefer Başı Taşıma Bedeli 100.000,00 ve Karayolu, deniz yolu, Hava yolu, grev, harp dahil hepsi ayrı ayrı 1.000.000,00 Euro olduğu anlaşılmıştır.Emtia satış faturasından; ------ tarafından --- yerleşik ------- olarak satın alınmış olduğu, fatura bedelinin 9.640,80 Euro olduğu, ---- bulunduğu, --------- kanalı ile hasarlı olup kullanılamayacak durumda olan emtialara yönelik imha tutanağı tanzim edilmiş olduğu, davalı tarafından davacı sigortalısı adına tanzim edilmiş ----- tanzim edilmiş olduğu, Gümrük Beyannamesinden mal teslim şeklinin -------- olarak belirtilmiş olduğu,

20/09/2022 tarihli CMR Belgesinde -------- ibaresinin bulunduğu, emtianın -------- nezdindeki ------ tarihinde tamamlanmasına müteakip ------- tarafından mühür kontrolü yapılarak açıldığı ve 19/10/2022 tarihli hasar tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır.Düzenlenen navlun faturası dikkate alındığında davalı firmanın akdi taşıyıcı olduğu, yapılan yargılama ile taşımaya konu -------- bedelli emtianın hasarlı olduğu, hasarlı emtia brüt ağırlığının 241,80 kg.

Olduğu, taşımaya konu ürün gıda niteliğinde olduğundan hasarlı olarak tüketime sunulamayacağı ve imha edilmesinin gereklilik olduğu, toplam hasarlı ürün fatura bedelinin 1.446,12 Euro olduğu, taşımaya konu emtianın hasarsız şekilde davalıya teslim edildiği, -------- gelişi ve gümrük işlemleri sonrasında 19/10/2022 tarihli antrepo yetkilileri tarafından tutulan hasar tutanağı ve CMR belgesindeki hasar şerhi dikkate alındığında taşımaya konu emtianın taşıma sırasında hasarlandığının anlaşıldığı,

yapılan bilirkişi incelmesi ile hasar nedeninin yükün parsiyel olarak taşınması nedeni ile araç içerisinde farklı lokasyonlardan yapılan farklı yüklerin yükleme, ve boşaltma işlemleri sırasında düşürülme/ devrilme vb. nedenler ile ambalaj yapısı bozularak emtianın hasarlanması olarak tespit edildiği,

bu kapsamda hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, hasarın uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığı anlaşılmakla somut olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin dikkate alınması gerektiği, taşıyıcının taşıdığı eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesul olduğu, somut olayda taşıyıcının ağır kusuru söz konusu olmadığından CMR Konvansiyonun 23/3 maddesi gereği tayıcının üst sorumluluk sınırı içinde zararı tazmin yükümlülüğü bulunduğu,

hasarlı ürünün 241,80 kg olduğu, bu kapsamda davalı taşıyıcının üst sınır sorumluluğunun 241,80 kg. x 8.33 = 2.014,19 SDR olduğu, CMR Md.23/7 de sorumluluk üst sınırının belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması gerektiği, karar tarihinde (04/03/2025) 1 SDR /TRY = 47.9192 TL ve 1 Euro = 38.3870 TL olduğu, bu kapsamda davalı taşıyıcının üst sınır sorumluluğunun 241,80 kg X 8,33 SDR = 2.014,19 SDR karşılığı olan (96.008,78 TL) 2.529,96 Euro olduğu,

talep edilen tazminat tutarı tespit edilen üst sınır altında kaldığı açık olduğundan gerçek zarar tutarının dikkate alınması gerektiği, hasar dosyasında mevcut eksper raporu ile Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun örtüştüğü, sunulu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, davacı tarafından dava dışı sigortalısına 22/12/2022 tarihinde 1.446,12 Euro ödeme yapıldığı, yapılan ödeme dikkate alındığında davacının halefiyet esasına göre davalıdan talep hakkı bulunduğu,

asıl alacağa takip talebinden sonra CMR Konvansiyonu 27. madde gereğince yıllık %5 oranında faiz işletilmesi gerekiği, bu kapsamda talep edilen faiz oranı ve miktarının yerinde olduğu, alacak talebi likid olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.