İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/533 K.2021/13

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/533 Esas

KARAR NO : 2021/13

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 27/06/2020

KARAR TARİHİ : 12/01/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkilinin,----------- adresinde göstermiş olduğu faaliyetlere ilişkin bazı kıymetli belgelerin kaybolduğunu, bu nedenle zayi belgesi talep etme gereği doğmuştur.

Müvekkilinin TTK m.64 ve devamında düzenlenen tutmakla defterleri usulüne uygun tutmasına ve saklamasına rağmen müvekkilin elinde olmayan sebeplerle söz konusu belgeler kaybolduğunu, yapılan aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin söz konusu defter ve belgeleri, mali müşaviri olan ..--------için teslim ettiğini, daha sonrasında ise söz konusu belgeleri mali müşavirinden geri almak istediğinde, mali müşavir tarafından belge ve defterlere bulunamadığını, Müvekkil ve mali müşavir tarafından belgelerin aranmasına rağmen bulunamadığını,

Müvekkilin mali müşaviri olan ....--- zamanda taşımış olması sebebiyle aşağıda sayılan defter ve belgeler, taşınma esnasında kaybolduğunu,--- Numaralı --- Aylarına ait. I- Alış Ve Satış Belgeleri, II-Tahsilat Ve Tediye Belgeleri, III---- beyanla, Müvekkilinin ticari faaliyetine ilişkin olarak,------- Aylarına ait.

Alış Ve Satış Belgeleri, Tahsilat Ve --- Banka Ekstrelerinin, müvekkilin elinde olmayan sebeplerle kaybolduğundan zayi olduğu hüküm altına alınarak, zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.

TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, --- sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.

Davacı vekili, davacı şirketin karar defterinin muhasebeciye teslim edildiğini, muhasebecinin ofisinin taşınması esnasında davaya konu defterlerin kaybolduğunu ve eldeki davanın açıldığını ileri sürmektedir.

Davacı vekilinin, davacı şirketin ticari defterlerinin kaybı nedeni olarak bildirdiği muhasebecinin ofisinin taşındığı esnada kayıp iddiası TTK'nın 82/7.maddesinde düzenlenen zayi nedenlerinden değildir. Karar defterinin yeni muhasebeciye verildiği sırada kaybedilmesinin doğal afet ya da hırsızlık nedeniyle meydana geldiği de ileri sürülmemiştir.

Kaldı ki tanık olarak gösterilen muhasebeci de beyanında defterin kendi nezdinde kaybolmadığını, defterlerin ne şekilde kaybedildiğine ilişkin bilgisinin olmadığı, defterlerin kaybolduğunun vergi incelemesi için istenildiğinde öğrenildiğini ifade ettiği görülmüştür.

Vergi dairesinin cevabi yazısında davaya konu defterlerin inceleme için istenildiğini, ilgili yazının mükellefe 14/01/2020 tarihinde tebliğ edildiğinin bildirildiği, eldeki davanın ise 27/06/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirketin karar defterinin muhasebecinin ofisinin taşındığı esnada kaybolması tacir olan davacının basiretsiz ve tedbirsiz davranışından kaynaklandığından ve ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmediğinden hukuken yerinde görülmeyen davanın reddine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

(Aynı yönde Yargıtay ---. Hukuk Dairesi'nin --- karar sayılı ilamı)