İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/782 K.2024/149

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/782

KARAR NO : 2024/149

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 20/12/2019

KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan -----plakalı, ----- sevk ve idaresindeki aracın 10/10/2010 yılında karışmış olduğu kaza neticesinde yolcu----- vefat etmesi sonucu davalılara 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin %75 kusur oranına göre yapıldığını, kaza sonrası yapılan inceleme sonunda tanzim edilen----- Kurumu raporunda tespit edilen kusur durumunun %25' e düştüğünü, kusur bedelinin %50' si oranında fazladan yapılan ödemenin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle usulden reddini ve davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Trafik kazası sonucu davacı ZMMS tarafından davalılara yapılan ödemenin sonradan değiştiği belirtilen kusur raporu neticesinde rücuen iadesine ilişkin----İcra Müdürlüğünün----- Esas sayılı icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır.

İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir.

Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu, -----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 28/09/2022 tarihli bilirkişi raporu ile davalılardan ------ kusur raporuna göre yapmış olduğu fazla ödemenin

anapara tutarının 19.205,11 TL. olduğu, Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edebileceği anapara tutarının 17.096,87 TL. olduğu,

davalılardan ------ kusur raporuna göre yapmış olduğu fazla ödemenin

anapara tutarının 3.723,18 TL. olduğu, Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edebileceği anapara tutarının 3.314,87 TL. olduğu,

dosya kapsamında bulunan belge ve bilgiler kapsamı değerlendirildiğinde davalılardan------ babasının vefat ettiği tarihte 18 yaşını doldurmuş olduğundan Yüksek Yargıtay İçtihaları gereğince destekten yoksunluk tazminatı hesabı yapılmasına yer olmadığından talep

edebileceği bir tutar olmadığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 21/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile davalılardan ----- kusur raporuna göre yapmış olduğu fazla ödemenin

anapara tutarının 19.793,66 TL. olduğu, Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edebileceği anapara tutarının 16.687,42 TL. olduğu,

davalılardan ------ kusur raporuna göre yapmış olduğu fazla ödemenin

anapara tutarının 439,01 TL. olduğu, Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edebileceği anapara tutarının 370,12 TL. olduğu,

davalılardan ----- kusur raporuna göre yapmış olduğu fazla ödemenin

anapara tutarının 3.978,57 TL. olduğu, Ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edebileceği anapara tutarının 3.354,21 TL. olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan 18/08/2021 tarihli ----- Kurumu raporu ile sürücü ------sevk ve idaresindeki saman yüklü römork irtibatlı traktör ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun dışı mahalde seyir halindeyken diğer araç sürücüleri tarafından fark edilebilirliği açısından traktöründe ve traktöre bağlı römorkta yeterli ışık donanımı ve yansıtıcı bulundurması gerekirken bu hususlara riayet etmediği,

yeterli ve gerekli önlemleri almadan seyrini sürdürdüğü esnada gerisinden gelmekte olan sürücü idaresindeki otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda asli kusurlu olduğu, sürücü ----- sevk ve idaresindeki otomobil ile seyrini far ışığı altındaki görüş alanını kontrol altında bulundurarak dikkatli ve tedbir alabilecek şekilde sürdürmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, ön ilerisinde kendisiyle aynı istikamette seyir halinde olan sürücü idaresindeki traktöre irtibatlı römorka tehlikeli şekilde yaklaşarak bu traktöre irtibatlı römorkun arka kısımlarına çarptığı olayda tali kusurlu olduğu,

sürücü------ %75 (yüzde yetmiş beş) oranında, sürücü -----%25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Somut olay da ------tarafından düzenlenen kusur raporu sonucu dikkate alınarak hazırlanan kök ve ek rapor, dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilerek yapılan yargılama sonucunda hükme esas alınan bilirkişi raporları da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için,

borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, mahkemece koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,

1-Davalıların-----. İcra Müdürlüğünün ------Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin devamına, takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar talebinin reddine,

3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 1.595,80 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 1.551,40 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 44,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 88,80 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 1.000,00 TL bilirkişi ücreti, 578,25 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.578,25 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma vasıtası ile yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.