İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/171 K.2025/311

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/171

KARAR NO : 2025/311

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/03/2023

KARAR TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ----Şirketinin, ----- kayası atıklarının depolama alanının düzenlenmesi işini "İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi" ile ----- poliçe numarası ile davalı sigorta şirketinden 26.05.2021 tarihinde sigortalattığını, bu sigorta poliçesine müvekkilinin sahanın yapımı sırasında bir kısım işlerini taşere ettiği dava dışı------ Şirketi de ek sigortalı olarak eklendiğini, Fosfat kayası atıkları depolama alanının inşası sırasında bahsi geçen alanın geomembran adı verilen, toprak, beton, kaya, zemin ve yüzeylerde ayırıcı ve geçirimsizlik özelliği ile yalıtım amacı kullanılan sentetik yalıtım örtüsü ile kaplanması gerektiğini,

bu sebeple müvekkil şirketce, dava dışı ek sigortalı ile birlikte dava konusu alanın ------ isimli malzeme ile kaplanması işlemi yapıldığını, dava konusu alan yaklaşık 20.000 m2 genişliğinde olup 11 m derinliğinde şevli(eğimli) bir arazi olduğunu, dava konusu alanın fotoğrafları ve dava konusu alanın inşaat projesinin de iş bu dilekçe ekinde sunulduğunu, dava konusu alanın yüzeyine serilen ----- isimli malzemenin iş makineleri vasıtası ile yüzeye yerleştirilmesi işleminin düz alandan başlayıp şevli alana doğru yapılması gerektiğini,

bahsi geçen işlemin yapıldığı sırada müvekkili şirketin düzlük alandan başlayarak şevli alana doğru serme işlemini yaptığı sırada kazaen örtüde kısmi yırtıklar oluştuğunu, bu durumda çalışmaların derhal durdurularak örtüde yırtıkların oluştuğu hususunun müvekkil şirketin işvereni konumunda olan dava dışı ----bildirildiğini, ------ alanında uzman eksperleri tarafından iş alanı denetlendiğini ve bu denetim sonucunda ---- malzemesinin başka yerlerden de yırtılmış olabileceği,

bu durumun fosfat kayası atıklarının stoklanması sırasında esaslı sorun teşkil edebileceği ve atıkların bozulmadan saklanmasının önüne geçebileceği hususu ortaya konulduğunu, bu sebeple -----.

Müvekkil şirketten dava konusu alandaki tüm ---- malzemesinin kontrol edilmesi, gerekli ise tadilat işleminin yapılmasını ve işlemlerin tekrar edilmesini talep ettiğini, bu talep doğrultusunda dava konusu alana membran üzerine yerleştirilen sıkıştırılmış fosfat kayası atıklar sıyrıldığını, sahadaki suyun tahliye edildiğini, tadilatı mümkün olmayan alanlardaki tüm - malzemesi ve - malzemesi üzerine yapılan dolgunun yerinden kaldırıldığını, tadilatı mümkün olan alanlar bakımından ise tadilat işlemi yapıldığını, akabinde de önce sahaya yeniden - malzemesi yerleştirildiğini ve üzerine yeniden dolgu işlemleri yapıldığını,

bu süreçte müvekkil şirket bahsi geçen hasarlı alanın tadilatı için mesai harcadığını ve maddi anlamda zarara uğradığını, bu zararın karşılanması için müvekkili şirket tarafından ----- poliçe numaralı poliçeye istinaden davalı -----"davalı şirket") başvuru yapıldığını, ancak taleplerinin davalı sigorta şirketince kabul edilmediğini oysaki zararın sigorta poliçe kapsamında olup davalı tarafından karşılanması gerektiğini belirterek, şimdilik 1.000.00 TL Maddi tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Sigorta sözleşmesinin her iki tarafa borç yükleyen ve sürekli bir borç ilişkisi doğuran sözleşme niteliğinde olduğunu, bu niteliği itibariyle, sigorta ettiren sigorta himayesine ancak bazı yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sahip olabileceğini, sigorta ettirenin işbu sigorta sözleşmesinden doğan yükümlülükleri bulunduğunu, buna göre sigortalı, sözleşme yapılırken doğru bilgi verme, sigorta sözleşmesi süresi içinde rizikoyu ağırlaştırmama ve ağırlaşan rizikoyu bildirme, rizikonun gerçekleşmesinden sonra bilgi ve araştırma yapılmasına izin verme ve riziko gerçekleştikten sonra zararı azaltma ve kurtarma yükümlülükleri altında olduğunu,

Dain-i mürtehinin amacı alacaklının alacağını tahsil etmesini garanti altına almak olduğunu, Daini- mürtehin, alacaklının borçludan borcunu tahsil ederken diğer alacaklılara göre öncelik hakkına sahip olmasını sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen bir hak olduğunu, Dain-i mürtehin hakkı olan alacaklının, alacağını tahsil edebilmesi için muvafakatname alınması gerektiğini, davacı tarafın talebine ilişkin poliçe kapsamında dain-i mürtehin muvafakati bulunmadığından müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, talebin teminat kapsamında olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini,

İnşaat Sigortası Genel Şartları'nda teminat kapsamında olmayan hallerin açıkça belirlendiğini, müvekkili şirketin --- sayılı İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında sorumlu olmayacağı hallerden birinin varlığı halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, aşkın sigortanın söz konusu olduğunu, taraflarınca yapılan ekspertiz değerlendirmesinde sigorta bedelinin sigorta değerinden yüksek olduğu için tespit edildiği dava konusu olayda aşkın sigortanın söz konusu olduğunu, muafiyet tenzilinin uygulanması gerektiğini, Talep konusu poliçede muafiyet klozuna yer verildiğini, buna göre sigorta poliçesinde söz konusu hasara ilişkin;

inşaat işlerinde ve teminat kapsamındaki diğer varlıklarda meydana gelen her bir hasar ve olayda hasarın %10'u minimum 5.000 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacağını, müvekkili şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, ancak aksi kanaat durumunda ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, Islah halinde ıslah edilen miktara ıslah sonrası faiz işletilmesi gerektiğini beyanla.

Fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Özel sigorta kapsamında oluşan zararın tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Zararın gerçekleştiği yer ---- bulunduğundan mahallinde keşif icra edilmek sureti ile bilirkişi incelemesi yapılması için ----- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.

Talimat mahkemesince alınan bilirkişi heyet raporunda özetle.

"Taraflar arasında davacı şirketin yapımını üstlendiği, ---- adresinde bulunan gübre stoğu yapılan sahanın düzenleme işinin sigorta örtüsü altına alınması 26.05.2021- 31.12.2021 tarihlerini kapsayacak şekilde ----- poliçe nolu İnşaat Bütün Riskler ( All Risk) Katılım Sigorta Poliçesi düzenlendiği, sigorta örtüsü altına alınan yerde 10.10.2021 tarihinde riziko hasar gerçekleştiği, ve 102.492.93 TL tutarında hasar meydana geldiği, Rizikonun oluş şekli ve İSGŞ nin A.4.I maddesi dikkate alındığında, meydana gelen hasarın sigorta poliçe teminat kapsamında olduğu,

Poliçe de öngörülen tenzili muafiyet miktarı dikkate alındığında davacının, davalıdan talep edebileceği tazminat tutarının ( 102.492.93 TL - 44.571.00 TL = 57.921.93 TL) olduğu, " şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi heyeti tarafından verilen ek raporda özetle;"Davacı vekili tarafından 05.02.2024 tarihli itiraz dilekçesi ile kök rapora itiraz edilmiş ise de , söz konusu itirazlara ilişkin olarak heyetimizce kök raporda yeterli ve gerekli açıklamalar yapılmış olup , kök rapordaki kanaatlerimizin değiştirilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı ve bu bağlamda da davacı vekilinin itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır" şeklinde rapor sunulmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi imzalanmıştır. Uyuşmazlık meydana gelen hasarın poliçe teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İnşaat sigortaları, (all risks) bütün riskler sigortası şeklinde uygulanır. Dolayısıyla sigorta konusunu oluşturan bütün değerler, kural olarak, her türlü riske karşı teminat altındadır.

Bununla birlikte, diğer risk sigortalarında olduğu gibi, inşaat sigortalarında da sebebi ne olursa olsun her türlü zarar teminat altına alınmamış; bazı riskler için ek sözleşme yapılması zorunluluğu aranırken, bir kısım rizikolar teminat dışında bırakılmıştır Bu anlamda, hangi hallerin ek sözleşme ile teminat altına alınacağı, hangi hallerin teminat dışı olduğu, İnşaat Sigortaları Genel Şartlarında ( İSGŞ) düzenlenmiş olup A.4.

Maddesinde teminat dışı olan haller tek tek sayılmıştır. İş bu genel şartların teminat dışı halleri düzenleyen A.4. Maddesinin (I) bendinde de "....Malzemenin bozukluğundan, ayıbından veya kusurlu işçilik neticesinde olan hasarların (ancak bu sebeplerle bozuk olmayan veya ayıpsız malzemeler ve hatasız işçilikle doğru inşa edilmiş sigortalı diğer kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir.) teminat harici olduğu belirtilmiştir.

Dava konusu rizikonun meydana geliş şekli ve İSGŞ’nin A.4.I.

Maddesi dikkate alındığında, geri dolgu işlemi için yapılan hatalı işçilik nedeniyle oluşan hasarın taraflar arasındaki sigorta poliçesi teminat kapsamı dışında olduğu, ancak ayıpsız malzeme,ve hatasız işçilik ile inşa edilmiş olan sigortalı diğer değerlerde meydana gelen hasarın ise taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçe teminat kapsamında olduğu, poliçe teminat kapsamında bulunan zararın ise 57.921,93 TL olduğu usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğundan bilirkişi raporu hükme esas alınarak poliçe teminat kapsamında bulunan zarar miktarı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.