İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/211 K.2025/68

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/211 Esas

KARAR NO:2025/68

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/03/2023

KARAR TARİHİ: 04/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ------ tarihli kaza nedeniyle hasarlandığını, ---- plaka sayılı aracın müvekkiline ait araca arkadan çarptığını, --- kayıtlarından görüldüğü üzere müvekkiline ait araç kazada -------plakalı araç 100 kusurlu olduğunu, şirketler arası mutabakatla kusur durumu ortaya konulmuş olup davalı ---- tarafından kendi sigortalısına %100 kusur verilmiş olup kusur durumu ikrar edildiğini, ---plakalı aracın ----tanzim eden --------- ise de sigorta şirketi süresi içerisinde herhangi bir dönüş yapmadığını, arabuluculuğunda anlaşamama ile sonuçlandığını,

kaza sonucu müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli bakımından uğradığı zarar miktarının tam olarak belirlenemediğini, kaza sonucu müvekkiline ait araçta değer kaybı ve hasar meydana geldiğini beyan ile, HMK 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; müvekkiline ait araçta meydana gelen 100,00-TL Değer Kaybı Tazminatı bedeli ve 100,00-TL Hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan -----plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ------ sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 50.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, işbu davadan önce, davacı yana -------tarihinde 2.534,00-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, davanın doğrudan reddini, aksi halde,

müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte- mahsup edilmesini, masraf ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep ettiklerini, davaya konu talep için davadan önce karşı yana ---------- araç hasarı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın avans faiz talebine itiraz ettiklerini beyan ile, zamanaşımına uğramış davanın reddini, Ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

değer kaybı ve hasar tazminatı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasını ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini, talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar bedelinin ve değer kaybının sigorta şirketinden tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.----- tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Olan trafik kazasında,--- plakalı araç sürücüsü ----aracı ile -----üzerinden bulunan ----- durağı cebinden yola giriş yapacağı esnada, yolun boş ve emniyetli olduğunu kontrol ederek yola giriş yapması, kırmızı ışıkta trafikte duran araçlara dikkat etmesi, yolun icap ve şartları ile aracının teknik özelliklerine uygun süratle seyretmesi, hareket halinde olduğu yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması, çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü,

kendi aracının ön kısımlarıyla ------plakalı aracın arka kısımlarına çarparak trafik kazasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/b-c (hızlarını önlerindeki araçla arasındaki mesafeyi göz önünde bulundurarak güvenli seviyede tutmamak), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/C ( takip mesafesi), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 67/a (yola hatalı girmek) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/d maddesinde (arkadan çarpma) tarif edildiği gibi ----- plakalı araca arkadan çarparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu ---plakalı araç sürücüsü ------ ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kaza olayında herhangi bir kusurunun olmadığı, Dava konusu -----plakalı aracın hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında, orijinal ve eşdeğer parça kullanılarak yapılacak onarımı bedelinin 7.402,46 TL +KDV olacağı, Davalının sigortalısının kusur oranında sorumlu olduğu hasar miktarı KDV 'siz 7.402,76 TL olduğu, davalının ödemiş olduğu 8.456,52 TL hasar tazminatı ödemesinden kalan bakiye borcunun olmadığı,

fazladan ödemiş olduğu hasar tazminatı miktarının lütuf ödemesi olduğu, dava konusu aracın markası, modeli, yaşı, 587.364 km gibi yüksek kullanılmış seviyesindeki yıpranma ve amortisman oranı dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, dava konusu kaza öncesinde farklı kazalarda zaten hasarlanmış, onarım görmüş ve orijinallığı bozulmuş olan, dava konusu kazada tekrar hasarlanan ön tampon, arka tampon ve motor kaputundan dolayı ve aksesuar olan çıta, bant gibi parçalardan dolayı dava konusu araçta değer kaybının olmayacağı, sigorta firması,

aracın geçmiş kaza kayıtlarını dikkate almadan, sigorta şartları ile ilgili tebliğin ekindeki hesaplama formülüne göre değer kaybı hesaplamış olmasından dolayı hatalı bir işlem yaptığı, araçta değer kaybı olmadığı halde, geçmiş kazaları dikkate almadan formül üzerinden değer kaybı miktarı tespit ettiği, davacıya 2.534,00 TL değer kaybı tazminatı adı altında lütuf ödemesi yapmış olduğu " şeklinde rapor sunulmuştur. -------- tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

"Kök rapora yapılan itirazlar değerlendirilmesi neticesinde, kök raporda yapılan tespitlerde değişiklik olmamıştır." şeklinde rapor sunulmuştur. Davacı tarafın itirazları doğrultusunda yeni bir makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzimi istenilmiştir. Alınan yeni bilirkişi raporunda özetle. "Kusur yönünden.

Davalı tarafa sigortalı sürücü (---- plaka sayılı---- marka tip araç sürücüsü) ----100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu (---- plaka sayılı ---- markaltip, ---- model) araç sürücüsü dava dışı -------- kusursuz olduğu, Hasar yönünden; -- tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler, olay yeri hasar fotoğrafları ile ------ plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın uyumlu olduğu,

söz konusu -------- model aracın toplam hasar tutarının orijinal parça kullanılarak fen ve sanat kurallarına göre işin ehli kişilerce onarılması durumunda KDV dahil 11.603,52 TL olabileceği, davalı taraf sürücüsünün %100 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle.

(11.603,52 TL Hasar Tutarı) x 100 kusur oranı)= 11.603,52 TL olabileceği, Davalı ----Tarihli Müzekkereye Cevabımızdır.” Konulu dilekçesinde “Konu dosyada, aşağıda ayrıntısı verilen ödemeler yapılmıştır." Şeklinde beyan ile tablo ile yapılan ödemeler belirtildiği, tablo ile belirtilen Ödemeler detaylı şekilde incelendiğinde dava konusu aracın hasarına ilişkin hasar ödeme toplam tutarı 5.706,52 TL olarak hesaplandığı (Yapılan hesaplama tablo olarak sunulmuş olup, belirtilen ödemeler içinde dava dışı 3. Araç için yapılan ödeme tutarı 2.750,00 TL'dir.

Mahkeme tarafından belirtilen ödemelerin kabulü halinde hasar yönünden kalan bakiye tutarın --------- ----- olduğu, değer kaybı yönünden. (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu ---- plaka sayılı aracın modeli, yaşı------ kullanılmışlık düzeyi ve amacı ------ aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu(Tablo 1), dava konusu kazada hasar alan parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği,---- tarihli kazaya ait hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği ve dava konusu kazası nedeniyle TRAMER hasar sorgusunda kaydı bulunduğu hususları da dikkate alınarak ------ doğrultusunda değerlendirilmiştir)------------ KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı,

destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin ------- düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” ------- tarafından İPTAL edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; ---- göre değerlendirmede.

Dava konusu --------- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının, --------Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “Ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 2.500,00 TL değer kaybı olabileceği tespit edilmiş olup, si nün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında;

( 2.500,00 TL Değer Kaybı) x %100 kusur oranı) = 2.500,00 TL olabileceği, Davalı ---------Tarihli Müzekkereye Cevabımızdır.” Konulu dilekçesinde “Konu dosyada, aşağıda ayrıntısı verilen ödemeler yapılmıştır." Şeklinde beyan ile tablo ile yapılan ödemeler belirtildiği, tablo ile belirtilen Ödemeler detaylı şekilde incelendiğinde dava konusu aracın değer kaybına ilişkin ödeme toplam tutarı 2.534,00 TL olup, Sayın Mahkeme tarafından belirtilen ödemelerin kabulü halinde değer kaybı yönünden kalan- bakiye tutarı (2.534,00 TL- 2.500,00 TL) bulunmadığı,

davacı vekili tarafından önceki Bilirkişi Raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen yerler ---------- yapılan görüşmelerde fiyat teklifi vermediklerinin belirtildiği, örnek olarak sunulan araçların (km değerleri, hasar geçmişi vb) okunabildiği kadarıyla dava konusu araca emsal olmadığının anlaşıldığı,

yine itiraz dilekçesinde talep edilen hasar kalemleri ile uyumsuz hasar tablosu ile (ör: davacı tarafça hasar raporunda motor kaputu ve arka tampon onarım talep edilirken, değer kaybı talep kısmında söz konusu parçaların değişimi belirtilerek talepte bulunulmuş olduğu tespit edilmiştir) talep edilen değer kaybı tutarının --- verileri ile uyumsuz olduğu,

davalı ------- tarafından da dava konusu aracın Genel Şartlar Ekindeki Tablo kullanılarak tespit ve hesaplama ile 27/10/2022 tarihinde 2.534,00-TL hasar tazminatı davacıya ödeme yapıldığı anlaşılmakla, Anayasa Mahkemesi tarafından “KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin ------ düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” İPTAL edildiği de dikkate alınarak tarafımca serbest piyasa koşullarına göre değer kaybı yönünden değerlendirme yapılmış olup,

bu nedenle --------uyumsuz söz konusu değer kaybı hesaplamasına da uyulamadığı," şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları --------- Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, -------- motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde,

o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu,

öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ------------- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir ----------- Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesine göre de oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ---- maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

2918 sayılı KTK'nın 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.

Davaya konu kazanın 06/06/2022 tarihinde meydana geldiği, eldeki davanın 27/03/2023 tarihinde 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan belirsiz alacak olarak açıldığı anlaşıldığından davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.Mahkememizce alınan 02/10/2023 tarihli kök ve 05/12/2023 tarihli bilirkişi raporları bilimsel incelemelerden uzak ve hüküm kurmaya elverişli olmadığından mahkememizce hükme esas alınmamış olup,

bilimsel değerlendirmelerden uzak olması sebebiyle de 29/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile çelişki doğurmadığına kanaat getirilmiştir.Davalı ------- Dava dışı sigortalısına ait --- plakalı aracın --- sigortacısıdır. ----- tarihleri arasını kapsamaktadır.

Kaza 02/06/2022 tarihinde gerçekleşmiş olup davalı tarafından davacıya kısmi hasar ve değer kaybı ödemeleri yapıldığı anlaşılmıştır.Usul ve yasaya uygun ---- tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen hasarın 11.603,52 TL olduğu, yapılan kısmi ödemeler düşüldükten sonra bakiye hasar bedelinin 5.897,00 TL olduğu,

kaza sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybının 2500 TL olması karşısında davalı tarafından yapılan 2534 TL değer kaybı ödemesi sebebiyle değer kaybı alacağının kalmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda 3147 TL hasar bedeli yönünden davanın kısmen kabulü, değer kaybı talebinin de reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır.

Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK'nın 99/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüde düşer.

Davadan önce böyle bir başvurunun bulunmaması halinde ise zararın tamamı için dava tarihinde temerrüde düşmüş sayılır.

Zarar gören, talebine ilişkin olarak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteme hakkına sahiptir. ------------ eldeki davada davalının davacıya 05/09/2022 tarihinde hasar ödemesi yaptığı anlaşıldığından ödeme tarihi itibariyle temerrüde düştüğü kanaati hasıl olmakla kabulüne karar verilen tazminata 05/09/2022 tarihinden itibaren aracın ticari vasıflı olmasından dolayı avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.