İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/451 K.2025/1037

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/451

KARAR NO : 2025/1037

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/07/2023

KARAR TARİHİ : 23/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili adına kayıtlı, --- plakalı araç ---- İli ----- İlçesi mevkinde seyir halindeyken, davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait ----- plakalı aracın çarpması sonucu 24/03/2021 tarihinde maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiğini, kaza sebebi ile Tramer kayıtlarında müvekkilinin 400 oranında kusurlu olduğu tespiti yapıldığını, karşı tarafa ait araç sürücüsü Kaza Tespit Tutanağında yer alan beyanları ile de sabit olduğu üzere hızlı bir şekilde seyir ettiği için hızını azaltmaması sebebi ile mevcut kaza meydan geldiğini, karşı araç sürücüsünün hızını düşürmediğini, bu durumda müvekkilinin kazayı önlemesi mümkün olmadığını,

karşı araç sürücüsü bu dikkati, özeni ve tedbiri sağlamadığından kazanın oluşmasına %100 kusuru ile sebebiyet verdiğini, dava konusu olaya ilişkin SBM kayıtlarından da görüleceği üzere, davalının sigortalısı olan sürücüye ait araç müvekkiline ait araca çarpmış olup, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre, % 100 kusurlu olduğunu, dava konusu olay nedeni ile oluşan değer kaybı tazminatına ilişkin zarardan, davalı sigorta şirketi de sorumlu olduğunu, davalı şirketin sigortalısının, meydana gelen kaza sonucu haksız ve kusurlu olması nedeniyle davalının,

müvekkilin uğradığı maddi zararları müteselsil sorumluluk kapsamında karşılamakla yükümlü olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen kusur oranına göre şimdilik 10-TL değer kaybı tazminatının tahsili için işbu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu beyan ile, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile,

davanın kabulünü, 24/03/2021 tarihinde davalı yanın sigortalısının (%100) kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkilinin aracında meydana gelen 10-TL değer kaybı tazminatı miktarının, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı yandan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davasının zamanaşımına uğradığını, davacı yan, konu kazada müvekkili sigorta şirketinde sigortalı aracın %100 kusurlu olduğu iddiasında bulunduğunu, söz konusu iddiaya ve dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı kusur bilgilerine itiraz ettiklerini, ekte sunulan tarafların anlaşmalı olarak düzenlediği kaza tespit tutanağına göre, davacı tarafın otoparktan çıkış anında kaza meydana geldiğini, otopark gibi park yerlerinden ve park halinden anayola çıkış yapılan alanlarda, kontrollü çıkış yapılması gerektiği ve geçiş üstünlüğünün anayol üzerindeki araçta olduğunun açık olduğunu,

müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın kontrolsüz bir şekilde anayola çıkan davacı tarafa karşı geçiş üstünlüğü bulunduğunu, söz konusu durumda kazayı önleyebilmek için alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığını, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusuru bulunduğunu, aksi kanaatte olunması halinde kusur durumunun netleştirilmesini talep ettiklerini, aracın hasar geçmişi ve kullanılmışlık düzeyi de göz önüne alındığında davaya konu araçta işbu kaza nedeniyle değer kaybı meydana gelmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ile,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, açılan davaya konu talep zamanaşımına uğradığından davanın reddini, davacı konu kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğundan davanın reddini, davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelmediğinden davanın reddini, talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybının sigorta şirketinden tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle. "Kusur yönünden.

Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü---- plaka sayılı--- Marka araç sürücüsü) ---- 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu araç sürücüsü-----markaltip, ------ model) --- kusursuz olduğu, söz konusu kazaya ait ------ SBM Kaza İhbar Nolu TRAMER kaydındaki kazaya araç sürücülerinin 82 - Mutabakat - Şirketler Arası Mutabakat ile sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde de; dava konusu --- plaka raç sürücüsünün kusursuz (0) olduğu, ------ plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak tespit edilmiş olup, Tramer kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, Değer kaybı yönünden.

24103/2021 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu ----- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu ----- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si(67438), kullanılmışlık düzeyi, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı hasar kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 24/03/2021 tarihli kaza sonucu araçta oluşan hasara ait hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği ve Tramer hasar kaydı oluştuğu hususları da dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay ----.

Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ----- sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm" Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup.

Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede.

Dava konusu ----- plaka sayılı---- markaltip, ----- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 2.500,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında.

(2.500,00 TL Değer Kaybı x %100 kusur oranı)= 2.500,00 TL olabileceği, STK-Dosyası kapsamında davacı tarafa hitaben sigorta eksperi ------ tarafından hazırlanmış, 27/06/2022 tarihli Değer Kaybı Tespit Raporu aracın kasko değeri kaza tarihinde “127.729,00 TL” iken, piyasa değeri “300.000 TL” şeklinde belirtildiği anlaşılmış olup, dava konusu araca ait tramer hasar kayıtları var iken, hasarsız ve kaza tarihinden 1 yıl 3 ay sonrasına ait ------ nolu ilanlar ve diğer piyasa araştırmalarının,

dava konusu kaza tarihini ve aracın kaza öncesindeki değerini yansıtmadığından ilanların ve ilanlardaki aracın hasarsız olduğu belirtildiğinden söz konusu tespitin somut dayanağının olmadığı" şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle, taraflar tarafından hiç bir somut bilgi ve belge sunulmadan itiraz edildiği ve kök rapordaki hususların korunduğu görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ----- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin 23.09.2019 t. ------sayılı kararı).

Dava konusu kazanın 24/03/2021 tarihinde meydana geldiği, davanın 06/07/2023 tarihinde meydana geldiği, davalının bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmüş ise de dava açılmadan önce 28/07/2022 tarihinde sigorta tahkim komsyonuna başvurulduğu ve zamanaşımının kesildiği anlaşıldığından davalı tarafın zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 2500 TL değer kaybının meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı davalı aracın %100 kusurlu olduğu, davalının da sigortalısının kusuru oranında meydana gelen değer kaybından sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş olup kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta yönünden temerret tarihinden yasal faiz işletilmiştir.